Trả lời:
Khi leo cầu thang, cơ bắp cần nhiều oxy và năng lượng, tim đập nhanh hơn, nhịp thở tăng để đáp ứng nhu cầu của cơ thể. Vì vậy, thở nhanh, hụt hơi sau khi vận động mạnh hoặc leo nhiều tầng cầu thang có thể là phản ứng bình thường. Tình trạng này thường gặp ở người ít vận động, thừa cân, mới tập luyện hoặc nghỉ ngơi trong thời gian dài. Khi dừng lại, nghỉ ngơi một lúc, nhịp thở thường dần trở về bình thường.
Tuy nhiên, nếu chỉ leo vài bậc cầu thang đã khó thở nhiều, phải dừng lại liên tục hoặc mất nhiều thời gian mới hồi phục, bạn không nên chủ quan, nhất là khi triệu chứng mới xuất hiện ở tuổi trung niên. Đây có thể là dấu hiệu của các bệnh hô hấp như hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) hoặc xơ phổi.
Người thường xuyên khó thở khi leo cầu thang nên đi khám. Ảnh minh họa: Duy Anh
Phổi có nhiệm vụ đưa oxy vào máu và thải khí carbon dioxide. Khi chức năng thông khí hoặc trao đổi khí suy giảm, người bệnh sẽ hụt hơi khi gắng sức, chẳng hạn leo cầu thang, đi bộ nhanh hoặc làm việc nhà. Ở người mắc hen phế quản, đường thở bị viêm và tăng phản ứng gây hẹp đường thở, có thể dẫn đến khó thở, khò khè, nặng ngực, nhất là khi vận động hoặc tiếp xúc với dị nguyên, thay đổi thời tiết. Trong khi đó, COPD thường gây khó thở tăng dần theo thời gian, kèm ho kéo dài, khạc đờm, đặc biệt ở người hút thuốc lá hoặc có tiền sử tiếp xúc khói bụi.
Khó thở không chỉ do bệnh phổi mà còn có thể do bệnh mạch vành, rối loạn nhịp tim và suy tim. Thiếu máu làm giảm khả năng vận chuyển oxy của máu, gây mệt mỏi, chóng mặt và khó thở khi gắng sức. Vì vậy, không thể xác định nguyên nhân chỉ qua triệu chứng.
Bạn nên đi khám nếu thường xuyên khó thở khi leo cầu thang, giảm khả năng vận động so với trước hoặc kèm ho dai dẳng, khò khè, đau tức ngực. Nếu khó thở xuất hiện đột ngột, dữ dội, kèm đau ngực, tím môi hoặc choáng ngất, bạn cần được cấp cứu ngay.
Trong thời gian chờ khám, người bệnh nên tránh gắng sức quá mức, không hút thuốc và ghi lại thời điểm xuất hiện, thời gian kéo dài cùng các triệu chứng đi kèm để cung cấp cho bác sĩ. Không tự ý dùng thuốc xịt giãn phế quản, thuốc trợ tim hay các thuốc khác khi chưa xác định nguyên nhân. Khó thở kéo dài có thể không phải do tuổi tác, người bệnh nên khám sớm để tìm đúng nguyên nhân và điều trị phù hợp.
Thạc sĩ, bác sĩ Phùng Thị Thơm
Khoa Hô hấp
Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy