Căn bệnh khiến trẻ đau bụng, nôn mỗi khi đi học

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Nếu mỗi khi đi học con đau đầu, đau bụng, nôn hoặc mệt mỏi dai dẳng, không rõ lý do, đó có thể là triệu chứng 'bệnh' từ chối đến trường.

"Việc thay đổi nếp sinh hoạt và trở lại môi trường học tập có thể khiến một số trẻ cảm thấy lo lắng là những phản ứng thường gặp và sẽ giảm theo thời gian.

Nhưng nếu trẻ luôn tìm cách trì hoãn đi học, đến lớp, khóc, lo lắng quá mức, thậm chí đau đầu, đau bụng, mệt mỏi dai dẳng mà không rõ lý do, thường xảy ra trước giờ đi học, thì có thể trẻ đang gặp phải tình trạng được gọi là "từ chối đến trường" (school refusal)", tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Mai Hương, Giám đốc trung tâm Y học phát triển và sức khỏe tâm thần, Bệnh viện Nhi T.Ư, cho biết.

Bác sĩ lưu ý dấu hiệu nhận biết "bệnh" từ chối đến trường: khóc, ăn vạ, kêu gào hay la hét trước giờ đi học; trốn hoặc tự nhốt mình trong phòng, không chịu rời khỏi nhà. Cầu xin, trì hoãn hoặc tìm các lý do để không phải đến trường. Thậm chí, trẻ đau đầu, đau bụng, buồn nôn, nôn... khi đi học và thường "bệnh" sẽ đỡ hơn nếu được ở nhà.

Trẻ cũng có thể cực kỳ lo lắng, căng thẳng khi nhắc tới đi học. Hoặc có trẻ bị khó ngủ mệt mỏi, thu mình, buồn bã, dễ cáu giận.

Bác sĩ Hương chia sẻ, các phản ứng quá mức trên không đơn thuần là do trẻ "bướng bỉnh" hoặc "lười học". Đằng sau hành vi né tránh có thể là những khó khăn cảm xúc, học tập, quan hệ xã hội hoặc sức khỏe cần được tìm hiểu và hỗ trợ. Khi đã xác định được nguyên nhân, cha mẹ có thể phối hợp với thầy cô và nhà trường để hỗ trợ trẻ từng bước quay lại trường học.

Một số giải pháp như tạo nếp sinh hoạt tích cực (chuẩn bị quần áo, sách vở, đồ dùng và bữa sáng từ tối hôm trước, giúp buổi sáng nhẹ nhàng hơn.

Cùng trẻ tìm niềm vui trong học tập và quan hệ bạn bè bằng cách khích lệ sự tiến bộ, ghi nhận và khen ngợi những nỗ lực của trẻ khi đi học đúng giờ hoặc hoàn thành từng bước nhỏ. Gia đình trao đổi với thầy cô về khó khăn của trẻ để có cách hỗ trợ phù hợp, tạo cảm giác an toàn khi ở lớp.

Theo bác sĩ Hương, nếu tình trạng "sợ" đến trường kéo dài, trẻ lo âu nhiều hoặc có dấu hiệu trầm cảm, cha mẹ nên đưa trẻ đến gặp bác sĩ, chuyên gia sức khỏe tâm thần trẻ em để được đánh giá và hỗ trợ phù hợp.

Các gia đình, thầy cô không nên la mắng, đe dọa trẻ, phủ nhận cảm xúc của trẻ. Không cho trẻ nghỉ học kéo dài mà không tìm nguyên nhân.

Những cơn đau đầu, đau bụng, buồn nôn hoặc mệt mỏi xuất hiện trước giờ đi học nhưng thuyên giảm khi trẻ được ở nhà có thể là biểu hiện của tình trạng “từ chối đến trường”. Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Mai Hương, Giám đốc Trung tâm Y học phát triển và sức khỏe tâm thần, Bệnh viện Nhi Trung ương, cho biết lo lắng khi thay đổi nếp sinh hoạt và trở lại lớp vốn là phản ứng thường gặp, song cần lưu ý nếu tình trạng kéo dài hoặc trở nên quá mức. Dấu hiệu nhận biết không chỉ là khóc, ăn vạ, kêu gào hay la hét trước giờ học, mà còn gồm trốn, tự nhốt mình trong phòng, cầu xin, trì hoãn hoặc liên tục tìm lý do không đến trường. Một số trẻ căng thẳng cực độ khi nhắc tới việc đi học, khó ngủ, thu mình, buồn bã, dễ cáu giận hoặc xuất hiện các triệu chứng cơ thể như đau đầu, đau bụng và nôn. Đặc điểm đáng chú ý là những biểu hiện này thường giảm khi trẻ được phép ở nhà. Theo bác sĩ Hương, phản ứng né tránh không nên bị quy chụp là “bướng bỉnh” hay “lười học”, bởi phía sau có thể là khó khăn về cảm xúc, học tập, quan hệ xã hội hoặc sức khỏe. Việc la mắng, đe dọa hay phủ nhận cảm xúc có thể khiến trẻ thêm căng thẳng, trong khi cho nghỉ học kéo dài mà không tìm nguyên nhân cũng không giải quyết được vấn đề. Điều quan trọng là người lớn bình tĩnh lắng nghe, xác định yếu tố khiến trẻ bất an và thống nhất cách hỗ trợ. Gia đình có thể chuẩn bị quần áo, sách vở, đồ dùng và bữa sáng từ tối hôm trước để giảm áp lực vào buổi sáng, đồng thời ghi nhận từng nỗ lực nhỏ như đi học đúng giờ. Cha mẹ cũng cần trao đổi với thầy cô để tạo cảm giác an toàn cho trẻ tại lớp, khuyến khích niềm vui trong học tập và quan hệ bạn bè. Nếu tình trạng sợ đến trường kéo dài, trẻ lo âu nhiều hoặc có dấu hiệu trầm cảm, trẻ cần được bác sĩ hoặc chuyên gia sức khỏe tâm thần trẻ em đánh giá và hỗ trợ phù hợp.