Ông Sơn, 90 tuổi, mệt, khó thở, nhịp tim 41 lần mỗi phút do block nhĩ thất, được bác sĩ cấy máy bằng kỹ thuật tạo nhịp vùng nhánh trái (LBBAP).
Kết quả điện tâm đồ, Holter và các xét nghiệm chuyên sâu tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội ghi nhận người bệnh block nhĩ thất cao độ, block nhánh trái hoàn toàn, kèm suy tim, rối loạn mỡ máu. Mạch vành ông Sơn vôi hóa, hẹp vài đoạn khoảng 50-60%, mức độ tổn thương điều trị nội khoa, chưa cần đặt stent.
ThS.BS Phạm Văn Thao, khoa Tim mạch, giải thích block nhĩ thất cao độ xảy ra khi tín hiệu điện từ tâm nhĩ không truyền đầy đủ xuống tâm thất, khiến tim đập chậm và có thể không ổn định. Người bệnh có thể mệt mỏi, chóng mặt, tụt huyết áp hoặc ngất do lượng máu đến não và các cơ quan giảm. Trường hợp nặng có thể suy tim hoặc ngừng tim.
Êkíp cấy máy tạo nhịp vĩnh viễn hai buồng bằng kỹ thuật tạo nhịp vùng nhánh trái (LBBAP). Đây là phương pháp tạo nhịp sinh lý, đưa điện cực vào vùng hệ thống dẫn truyền gần nhánh trái để kích thích tim co bóp theo hướng gần với hoạt động điện tự nhiên.
Bác sĩ Thao cùng êkíp thực hiện cấy máy tạo nhịp LBBAP. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Theo bác sĩ Thao, trước đây, tạo nhịp thất phải truyền thống có thể gây co bóp không đồng bộ giữa hai thất khi tạo nhịp kéo dài với tỷ lệ cao, ảnh hưởng chức năng tim. LBBAP khắc phục hạn chế bằng cách kích thích trực tiếp hệ thống dẫn truyền, giúp hai thất co bóp gần sinh lý hơn. Ở người bệnh 90 tuổi, phương pháp này giúp duy trì nhịp tim ổn định và hạn chế ảnh hưởng của tạo nhịp thất phải kéo dài.
Êkíp gây tê tại chỗ, đưa điện cực vào tim qua đường tĩnh mạch. Bác sĩ kiểm tra tín hiệu điện, ngưỡng kích thích và điện tâm đồ để xác nhận điện cực bắt đúng vùng nhánh trái trước khi nối với máy tạo nhịp hai buồng và đặt máy dưới da vùng ngực. Quá trình thực hiện dưới hướng dẫn máy chụp mạch số hóa xóa nền (DSA) và theo dõi điện sinh lý tim. Sau can thiệp, tình trạng ông Sơn ổn định, triệu chứng cải thiện và được xuất viện.
Bác sĩ Thao cho biết chỉ định phương pháp này chủ yếu dựa vào mức độ rối loạn dẫn truyền, triệu chứng, bệnh nền, thể trạng và lợi ích dự kiến của can thiệp. Với block nhĩ thất cao độ có triệu chứng, duy trì nhịp tim phù hợp giảm nguy cơ ngất, suy tim và các biến cố nguy hiểm do nhịp chậm.
Sau khi cấy máy, người bệnh cần dùng thuốc theo đơn, tái khám đúng lịch để kiểm tra hoạt động của thiết bị, điện cực và điều chỉnh thông số khi cần. Trong những tuần đầu, nên hạn chế vận động mạnh cánh tay phía cấy máy theo hướng dẫn của bác sĩ. Người bệnh khám ngay nếu mệt nhiều, khó thở, chóng mặt, choáng hoặc ngất trở lại; vùng cấy máy sưng, nóng, đỏ, đau tăng hoặc chảy dịch.
Khi khám chữa bệnh, người bệnh cần thông báo tình trạng đang đặt máy tạo nhịp cho nhân viên y tế. Chụp cộng hưởng từ (MRI) chỉ thực hiện khi hệ thống máy tạo nhịp được xác nhận tương thích MRI và có kiểm tra, lập trình phù hợp.
Thanh Ba
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh tim mạch tại đây để bác sĩ giải đáp
Cụ ông Sơn, 90 tuổi, được phát hiện rối loạn dẫn truyền điện nghiêm trọng tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội sau thời gian xuất hiện những bất thường về tim mạch.
Kết quả điện tâm đồ, Holter cùng các xét nghiệm chuyên sâu cho thấy ông bị block nhĩ thất cao độ, block nhánh trái hoàn toàn, suy tim và rối loạn mỡ máu.
Tình trạng này khiến các bác sĩ phải nhanh chóng đánh giá nguy cơ, lựa chọn giải pháp duy trì nhịp tim ổn định, phù hợp với tuổi cao và bệnh nền của người bệnh.
Theo ThS.BS Phạm Văn Thao, block nhĩ thất cao độ xảy ra khi tín hiệu điện từ tâm nhĩ truyền xuống tâm thất không đầy đủ, làm tim đập chậm hoặc thiếu ổn định.
Khi nhịp tim giảm, lượng máu đưa lên não cùng những cơ quan quan trọng có thể suy giảm, khiến người bệnh mệt mỏi, chóng mặt, tụt huyết áp hoặc ngất.
Nếu không được xử trí phù hợp, rối loạn dẫn truyền nặng còn có thể dẫn đến suy tim, thậm chí ngừng tim trong những tình huống nguy hiểm.
Kết quả thăm dò cũng cho thấy mạch vành của ông Sơn bị vôi hóa, với một số đoạn hẹp khoảng 50 đến 60%, nhưng tổn thương hiện phù hợp điều trị nội khoa.
Người bệnh chưa cần đặt stent mạch vành, trong khi vấn đề cấp thiết hơn là khắc phục tình trạng nhịp tim chậm do block nhĩ thất cao độ gây ra.
Sau hội chẩn, êkíp tim mạch quyết định cấy máy tạo nhịp vĩnh viễn hai buồng bằng kỹ thuật tạo nhịp vùng nhánh trái, còn gọi là LBBAP.
Đây là phương pháp tạo nhịp sinh lý, trong đó điện cực được đưa đến vùng hệ thống dẫn truyền gần nhánh trái để kích thích tim co bóp gần với hoạt động điện tự nhiên.
Êkíp của bác sĩ Phạm Văn Thao thực hiện thủ thuật với mục tiêu duy trì nhịp tim ổn định, đồng thời hạn chế những ảnh hưởng lâu dài lên chức năng co bóp của tim.
Lựa chọn kỹ thuật này đặc biệt có ý nghĩa với người bệnh 90 tuổi, vốn cần một phương án hiệu quả nhưng giảm tối đa tác động bất lợi sau can thiệp.
Theo bác sĩ Thao, tạo nhịp thất phải truyền thống trong thời gian dài có thể khiến hai tâm thất co bóp không đồng bộ, từ đó ảnh hưởng chức năng tim ở tỷ lệ đáng kể.
LBBAP khắc phục hạn chế này bằng cách kích thích trực tiếp hệ thống dẫn truyền, giúp hai tâm thất hoạt động gần với nhịp co bóp sinh lý hơn.
Nhờ vậy, phương pháp được kỳ vọng vừa bảo đảm nhịp tim cho người bệnh, vừa hạn chế ảnh hưởng của tạo nhịp thất phải kéo dài.
Các bác sĩ gây tê tại chỗ, đưa điện cực vào tim qua đường tĩnh mạch, sau đó kiểm tra tín hiệu điện, ngưỡng kích thích và điện tâm đồ trong quá trình thực hiện.
Những kiểm tra này giúp xác nhận điện cực đã bắt đúng vùng nhánh trái trước khi nối với máy tạo nhịp hai buồng và đặt thiết bị dưới da vùng ngực.
Toàn bộ thủ thuật được tiến hành dưới hướng dẫn của máy chụp mạch số hóa xóa nền, kết hợp theo dõi điện sinh lý tim nhằm tăng độ chính xác.
Sau can thiệp, tình trạng ông Sơn ổn định, các triệu chứng cải thiện và người bệnh được xuất viện, tiếp tục theo dõi thiết bị cùng sức khỏe tim mạch theo lịch hẹn.
Bác sĩ Thao cho biết chỉ định LBBAP cần dựa trên mức độ rối loạn dẫn truyền, triệu chứng, bệnh nền, thể trạng và lợi ích dự kiến của can thiệp.
Với block nhĩ thất cao độ có triệu chứng, duy trì nhịp tim phù hợp giúp giảm nguy cơ ngất, suy tim cùng những biến cố nguy hiểm do nhịp chậm.
Sau khi cấy máy, người bệnh cần uống thuốc đúng đơn, tái khám đúng lịch để kiểm tra hoạt động của máy, tình trạng điện cực và điều chỉnh thông số khi cần.
Trong những tuần đầu, người bệnh nên hạn chế vận động mạnh bằng cánh tay phía cấy máy, thực hiện đúng hướng dẫn riêng của bác sĩ điều trị.
Nếu mệt nhiều, khó thở, chóng mặt, choáng hoặc ngất trở lại, người bệnh cần đi khám ngay thay vì chờ triệu chứng tự giảm.
Vùng cấy máy sưng, nóng, đỏ, đau tăng hoặc chảy dịch cũng là những dấu hiệu cần được kiểm tra sớm, vì có thể liên quan biến chứng tại chỗ.
Mỗi khi khám chữa bệnh, người đang đặt máy tạo nhịp phải chủ động thông báo cho nhân viên y tế để được lựa chọn phương pháp thăm khám an toàn.
Chụp cộng hưởng từ MRI chỉ nên thực hiện khi hệ thống tạo nhịp được xác nhận tương thích, đồng thời thiết bị đã được kiểm tra và lập trình phù hợp; theo VnExpress.