PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, nguyên giảng viên Viện Công nghệ Sinh học và Thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội, cho biết nhiệt độ môi trường tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển trên thực phẩm giàu đạm như thịt, cá, hải sản.
Khi thực phẩm ra khỏi ngăn đông, lớp bên ngoài tan đá trước trong khi phần bên trong vẫn đông cứng. Bề mặt thực phẩm nhanh chóng đạt mức nhiệt thuận lợi cho vi khuẩn phát triển. Khoảng 5-60 độ C, vi khuẩn gây bệnh trên thực phẩm phát triển rất nhanh, giới chuyên gia gọi đây là "vùng nguy hiểm". Để thịt ở nhiệt độ phòng quá lâu biến bề mặt thực phẩm thành môi trường lý tưởng cho vi khuẩn sinh sôi. Vi khuẩn gây bệnh như Salmonella, E.coli, Listeria có thể gia tăng nhanh chóng, tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc.
Đau bụng, buồn nôn, nôn, tiêu chảy là những biểu hiện thường gặp khi ăn thực phẩm nhiễm khuẩn. Trường hợp nặng có thể gây biến chứng nguy hiểm, ảnh hưởng nhiều cơ quan.
Các phương pháp rã đông an toàn
Để rút ngắn thời gian, nhiều gia đình chọn ngâm thịt đông lạnh trong nước. Người dùng có thể áp dụng phương pháp này nhưng cần kiểm soát tốt điều kiện rã đông. Giữ thực phẩm trong túi hoặc bao bì kín, chống thấm, không rò nước để tránh lây nhiễm. Đặt cả gói thực phẩm vào dụng cụ sạch và ngập trong nước lạnh. Quá trình rã đông trong nước lạnh không kéo dài quá hai giờ, tính cả thời gian thực phẩm đã tiếp xúc với vùng nhiệt độ nguy hiểm trước đó. Vượt quá giới hạn này, nguy cơ mất an toàn thực phẩm tăng cao. Người dùng vệ sinh kỹ dụng cụ rã đông sau khi sử dụng để tránh lây nhiễm vi khuẩn sang thực phẩm khác.
Nếu chưa chế biến ngay, rã đông trong ngăn mát tủ lạnh là phương án an toàn và ưu tiên hàng đầu. Cách này giữ thực phẩm ở nhiệt độ thấp trong suốt quá trình tan đá. Chuyển thịt từ ngăn đông xuống ngăn mát trước thời điểm chế biến. Đặt thực phẩm trong hộp, đĩa hoặc túi kín để ngăn nước từ thịt chảy ra, nhiễm bẩn các thực phẩm khác trong tủ. Dù tốn nhiều thời gian hơn so với để ngoài nhiệt độ phòng, cách này hạn chế vi khuẩn phát triển, giảm nguy cơ nhiễm chéo. Thực phẩm rã đông trong ngăn mát có thể bảo quản lạnh thêm một thời gian nhất định nếu chưa dùng ngay, tùy loại và điều kiện bảo quản.
Ảnh minh họa: Ngọc Anh
Trong trường hợp cần chế biến ngay, lò vi sóng giúp rã đông thực phẩm trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, người dùng không thể thực hiện tùy tiện phương pháp này. Nếu không điều chỉnh phù hợp, lò vi sóng làm nóng cục bộ, khiến phần bên ngoài của thực phẩm có thể bị biến đổi cấu trúc, thậm chí chín một phần, trong khi bên trong vẫn còn đông cứng. Người dùng cần lựa chọn thời gian và công suất phù hợp với kích thước, khối lượng, loại thực phẩm. Sau khi rã đông bằng lò vi sóng, chế biến ngay, không để thực phẩm ở nhiệt độ phòng.
Một số người cho thịt đông lạnh vào nước nóng hoặc dầu nóng, mong muốn làm mềm thực phẩm nhanh. Đây là cách rã đông không phù hợp. Nhiệt độ cao làm nóng nhanh phần bên ngoài, trong khi lõi bên trong vẫn đông. Chênh lệch nhiệt độ này không chỉ làm giảm chất lượng cảm quan của thực phẩm mà còn tạo môi trường lý tưởng cho vi khuẩn sinh sôi nhanh chóng trên bề mặt nếu tiếp tục để bên ngoài.
Thay vì vội vã làm tan đá, người nội trợ hãy chọn phương pháp rã đông phù hợp với thời gian chuẩn bị món ăn.
Nguyên tắc quan trọng nhất là hạn chế thời gian thực phẩm ở trong vùng nhiệt độ phát triển của vi khuẩn. Nếu có thời gian chuẩn bị, chuyển thực phẩm từ ngăn đông xuống ngăn mát là lựa chọn an toàn và chủ động.
Trong quá trình rã đông, giữ nguyên bao bì kín, tránh để nước từ thịt sống tiếp xúc với thực phẩm khác, và vệ sinh sạch dụng cụ sau khi dùng. Rã đông đúng cách vừa giữ chất lượng thịt, vừa hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn ngay trong căn bếp gia đình.
Thúy Quỳnh