Món canh rau củ gắn mác "trường thọ, chống ung thư" thu hút sự quan tâm của cộng đồng Đài Loan gần đây thực chất là công thức kết hợp 4 loại rau củ quen thuộc gồm bắp cải, cà rốt, hành tây và bí đỏ.
Công thức này do bác sĩ Nhật Bản Hiroshi Takahashi, cựu nghiên cứu viên tại Viện Ung thư Dana-Farber thuộc Trường Y Harvard, khởi xướng. Ông giới thiệu phương pháp nấu canh không nêm gia vị nhằm tận dụng nguồn chất chống oxy hóa tự nhiên và chất xơ, hỗ trợ giảm phản ứng viêm cùng áp lực chuyển hóa của cơ thể.
Người nấu giữ nguyên vỏ bí đỏ và cà rốt sau khi rửa sạch, thái nhỏ 4 loại nguyên liệu theo khối lượng tương đương khoảng 100 gram mỗi loại, đun sôi cùng một lít nước rồi ninh nhỏ lửa trong 20 phút. Món ăn yêu cầu kiêng hoàn toàn muối, đường và bột ngọt, lấy vị ngọt từ rau củ để cơ thể hấp thu tối đa dưỡng chất hòa tan trong nước.
Giá trị đích thực của món ăn này nằm ở sự kết hợp chuẩn mực các nguyên lý của chế độ ăn trường thọ - mô hình có nhiều điểm tương đồng với chế độ ăn Địa Trung Hải vốn được đánh giá cao trên toàn cầu.
Nghiên cứu từ các tổ chức y tế và sức khỏe uy tín trên thế giới chỉ ra rằng, mọi chế độ ăn hướng đến tuổi thọ cao đều có chung một định hướng, xoay quanh 3 yếu tố nền tảng dưới đây.
Lấy thực phẩm thực vật, nguyên bản làm trọng tâm
Nguyên tắc quan trọng hàng đầu là ưu tiên các loại thực phẩm ở trạng thái tự nhiên, chưa qua tinh chế công nghiệp. Trong khẩu phần ăn mỗi ngày, rau xanh, củ quả, các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt phải chiếm tỷ trọng lớn nhất.
Trợ lý giáo sư Liao Yi-ching, Khoa Dinh dưỡng thuộc Đại học Y khoa Trung Sơn (Đài Loan, Trung Quốc), phân tích dù là chế độ ăn Địa Trung Hải, chế độ ăn Bắc Âu, chế độ ăn Okinawa hay chế độ DASH phòng ngừa tăng huyết áp, tất cả đều có liên quan mật thiết đến việc giảm tỷ lệ tử vong.
Điểm chung then chốt của các mô hình này là tập trung vào nguồn thực vật, hạn chế tối đa thịt đỏ và các sản phẩm chế biến sẵn, đồng thời tận dụng thảo mộc, gia vị tự nhiên để nêm nếm nhằm giảm gánh nặng chuyển hóa cho các cơ quan nội tạng.
Để sống khỏe, trường thọ, trong khẩu phần ăn mỗi ngày, rau xanh, củ quả, các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt phải chiếm tỷ trọng lớn nhất. Ảnh: Hà Phượng
Ưu tiên chất béo tốt, loại bỏ mỡ xấu
Yếu tố thứ hai quyết định chất lượng bữa ăn là nguồn chất béo. Thay vì sử dụng chất béo bão hòa và các loại mỡ động vật có hại, chế độ ăn trường thọ đòi hỏi người thực hành phải chuyển hướng sang các nguồn "chất béo tốt" chưa bão hòa (như dầu thực vật ép lạnh, chất béo từ các loại hạt, quả hạch).
Phó giám đốc Bệnh viện Đa khoa Cựu chiến binh Đài Bắc (Đài Loan, Trung Quốc), ông Hou Ming-chih, cảnh báo việc nạp quá nhiều dầu mỡ xấu - đặc biệt trong các dịp liên hoan, tiệc tùng - sẽ gây áp lực nặng nề lên thành mạch và hệ trao đổi chất. Lượng năng lượng dư thừa tích tụ lâu ngày sẽ thúc đẩy phản ứng viêm mạn tính, đe dọa trực tiếp đến chức năng gan cùng hệ tiêu hóa.
Cắt giảm muối đường, kiên quyết tránh thực phẩm siêu chế biến
Ăn nhạt, thanh đạm và kiểm soát nghiêm ngặt lượng đường, muối là điều kiện bắt buộc để bảo vệ cơ thể. Đặc biệt, việc kiêng cữ các mặt hàng siêu chế biến cùng đồ ngâm muối là chìa khóa then chốt để duy trì hệ sinh thái đường ruột khỏe mạnh.
Bác sĩ chuyên khoa Tiêu hóa và Gan mật Fu Chung-jui từ Bệnh viện Tú Truyền Chương Hóa (Đài Loan, Trung Quốc) cho biết, thói quen lạm dụng thức ăn nhanh và đồ chế biến sẵn khiến cơ thể thiếu hụt vi chất, đồng thời phá vỡ cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Việc kiên trì nạp thực phẩm nguyên bản chính là giải pháp gốc rễ để bảo vệ niêm mạc ruột và ngăn ngừa bệnh tật từ sớm.
Bên cạnh 3 yếu tố dinh dưỡng trên, các chuyên gia lưu ý sức đề kháng không thể duy trì chỉ bằng "ý chí". Bác sĩ Lin Yi-tsung, Giám đốc Trung tâm Kiểm soát Nhiễm khuẩn thuộc Bệnh viện Đa khoa Cựu chiến binh Đài Bắc, nhấn mạnh thêm vai trò của vệ sinh an toàn thực phẩm, bởi đồ ăn nhiễm khuẩn sẽ kích hoạt phản ứng viêm và lập tức làm suy yếu hệ miễn dịch.
Một cơ thể khỏe mạnh và trường thọ không thể chỉ trông chờ vào một bát canh hay một loại thực phẩm đơn lẻ, mà đòi hỏi sự kết hợp toàn diện giữa dinh dưỡng lành mạnh, thói quen vận động đều đặn, giấc ngủ chất lượng và khả năng kiểm soát căng thẳng mỗi ngày.
Mỹ Ý (Theo Yahoo TW)