Bỏ qua điều hướng
•

Loại gia vị quen thuộc trong gian bếp đa công dụng nhưng đại kỵ với thịt chó

Loại gia vị quen thuộc trong gian bếp đa công dụng nhưng đại kỵ với thịt chó
Nguồn ảnh: VietnamNet

Hành là rau gia vị vừa giúp món ăn thơm ngon vừa được dân gian sử dụng làm dược liệu hỗ trợ điều trị một số bất ổn sức khỏe.

Tôi thường xuyên sử dụng hành trong các bữa ăn. Ăn nhiều hành có tốt cho sức khỏe không và cần lưu ý gì khi sử dụng? (Hà Linh - phường Thái Bình, Hưng Yên).

Tiến sĩ Phạm Việt Hoàng - nguyên giảng viên Học viện Y Dược cổ truyền Việt Nam tư vấn:

Hành lá là gia vị quen thuộc trong gian bếp và xuất hiện trong các món canh, kho, xào, chiên, chả, nhân bánh, dưa hành. Không chỉ giúp món ăn thơm ngon, hành còn chứa một số hợp chất thực vật có hoạt tính chống oxy hóa và kháng khuẩn.

Trong y học cổ truyền, hành được sử dụng với nhiều mục đích khác nhau. Tuy nhiên, các bài thuốc dân gian từ hành không thể thay thế phương pháp điều trị y khoa, đặc biệt với những bệnh cấp tính hoặc nguy hiểm.

Bộ phận thường dùng là toàn cây, trong đó phổ biến nhất là phần củ và lá.

Theo y học cổ truyền, hành có vị cay, ngọt, tính ấm, thường được sử dụng với mục đích hỗ trợ giải cảm, thông khí và làm ấm cơ thể.

0cuhanh.png
Củ hành - loại gia vị quen thuộc trong gian bếp. Ảnh: Hoa Linh.

Một số công dụng được nghiên cứu tác dụng của hành với sức khỏe:

Hỗ trợ sức khỏe đường hô hấp

Hành chứa các hợp chất lưu huỳnh và chất chống oxy hóa. Một số thành phần trong hành có hoạt tính kháng khuẩn trong nghiên cứu thực nghiệm. Trong dân gian, hành thường được sử dụng cùng gừng, tía tô trong các món ăn hoặc thức uống khi bị cảm lạnh.

Bổ sung chất chống oxy hóa

Hành chứa flavonoid, vitamin và một số hợp chất thực vật có hoạt tính chống oxy hóa. Bổ sung hành vào chế độ ăn đa dạng có thể góp phần cung cấp các chất có lợi cho cơ thể.

Hỗ trợ tiêu hóa

Hành chứa chất xơ và các hợp chất có thể hỗ trợ hoạt động của hệ tiêu hóa. 

Có hoạt tính kháng khuẩn

Nhiều hợp chất trong hành được ghi nhận có khả năng ức chế một số loại vi khuẩn trong nghiên cứu phòng thí nghiệm nhưng không đồng nghĩa ăn hoặc đắp hành có thể điều trị nhiễm khuẩn.

Không dùng hành để thay thế thuốc

Một số tài liệu dân gian lưu truyền các cách dùng hành để xử trí ngất, bí tiểu, tắc ruột, đau bụng dữ dội hoặc các tình trạng cấp cứu khác. Những phương pháp này không nên tự thực hiện tại nhà.

Đặc biệt, khi người bệnh bất tỉnh, khó thở, co giật, đau bụng dữ dội, bí tiểu hoàn toàn, nôn ói liên tục hoặc nghi ngờ tắc ruột, cần gọi cấp cứu và đưa đến cơ sở y tế. Người xung quanh không nên cố bơm, ép hoặc đưa các loại nguyên liệu vào miệng, mũi bệnh nhân vì có thể gây sặc, tổn thương đường thở hoặc làm chậm quá trình cấp cứu.

Lưu ý, hành kiêng kỵ với thịt chó có tính cam ôn (ấm nóng), giàu đạm. Hành (nhất là hành sống hoặc hành tăm) có tính phát tán, nóng hại vị. Khi ăn chung 2 loại thực phẩm trên, tính nhiệt tăng mạnh sinh ra thấp nhiệt, tích tụ độc tố phá hủy hệ tiêu hóa. Hành dùng chung với mật, đường có thể làm mất hương vị món ăn.

Hành lá và củ hành từ lâu đã trở thành loại gia vị quen thuộc trong nền ẩm thực Việt Nam nhờ hương vị đặc trưng cùng nhiều hoạt chất thực vật có tính chống oxy hóa. Theo Tiến sĩ Phạm Việt Hoàng, nguyên giảng viên Học viện Y Dược cổ truyền Việt Nam, loại thảo dược này sở hữu vị cay ngọt, tính ấm, hỗ trợ hiệu quả trong việc làm ấm cơ thể, giải cảm và thông khí. Bên cạnh đó, các hợp chất lưu huỳnh, flavonoid và chất xơ trong hành còn góp phần kháng khuẩn phòng thí nghiệm, đồng thời hỗ trợ hoạt động của hệ tiêu hóa khi được bổ sung hợp lý vào bữa ăn. Mặc dù mang lại nhiều lợi ích, các bài thuốc dân gian từ hành tuyệt đối không thể thay thế phương pháp điều trị y khoa hiện đại. Chuyên gia khuyến cáo người dân không tự ý áp dụng các mẹo truyền miệng dùng hành để xử trí những trường hợp nguy cấp như bất tỉnh, bí tiểu hoàn toàn hay tắc ruột. Khi xuất hiện các triệu chứng bất thường trên, việc nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế là bắt buộc để tránh nguy cơ sặc, tổn thương đường thở hoặc làm chậm thời gian cấp cứu. Đáng chú ý, y học cổ truyền ghi nhận sự xung đột mạnh mẽ về dược tính giữa hành và thịt chó, loại thực phẩm giàu đạm có tính cam ôn. Hành mang tính phát tán và nóng hại vị, nên khi kết hợp cùng thịt chó sẽ khiến tính nhiệt trong cơ thể tăng cao đột ngột. Sự kết hợp này dễ sinh ra thấp nhiệt, tích tụ độc tố và gây phá hủy hệ tiêu hóa của người sử dụng. Bên cạnh đó, việc sử dụng hành chung với mật hoặc đường cũng có thể làm ảnh hưởng tiêu cực đến hương vị món ăn. Việc hiểu rõ đặc tính cùng những lưu ý kiêng kỵ của hành sẽ giúp người tiêu dùng sử dụng loại gia vị này một cách an toàn và hiệu quả hơn.
amung