Ngự trên khu đất vàng, Nhà hát Kịch Việt Nam xập xệ, mưa dột tứ phía

Ẩn sau Nhà hát Lớn Hà Nội, trụ sở số 1 Tràng Tiền của Nhà hát Kịch Việt Nam từng là nơi gắn bó với nhiều thế hệ nghệ sĩ, cán bộ và khán giả yêu sân khấu. Thế nhưng, địa điểm nằm trên khu đất trung tâm này hiện xuống cấp rõ rệt, với những mảng tường ẩm mốc, bong tróc và tình trạng mưa dột xuất hiện ở nhiều khu vực. Theo thông tin được CafeF đăng tải, Nhà hát Kịch Việt Nam đang đứng trước khả năng chuyển khỏi số 1 Tràng Tiền theo Đề án quy hoạch Quảng trường 19/8 và Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật tại phường Tràng Tiền. NSƯT Kiều Minh Hiếu, Giám đốc Nhà hát Kịch Việt Nam, cho biết đại diện đơn vị đã được mời dự các cuộc họp với UBND thành phố Hà Nội, cơ quan quy hoạch cùng những sở, ngành liên quan. Nội dung các cuộc họp xoay quanh định hướng quy hoạch khu vực, trong đó nhà hát dự kiến có cơ sở mới thay cho địa điểm đã được sử dụng hơn 40 năm. Thông tin này đem đến cảm xúc trái chiều, bởi nghệ sĩ mong muốn một không gian hiện đại, xứng tầm đơn vị nghệ thuật quốc gia nhưng vẫn lo khán giả khó tiếp cận nếu nhà hát rời trung tâm. Với nhiều nghệ sĩ, số 1 Tràng Tiền không chỉ là nơi làm việc, mà còn lưu giữ một phần tuổi nghề, ký ức biểu diễn và những năm tháng gắn bó với sân khấu. Địa chỉ phía sau Nhà hát Lớn Hà Nội cũng trở thành điểm đến quen thuộc của công chúng, những người từng tìm đến để thưởng thức các vở kịch chính luận, tâm lý và kinh điển. Vì vậy, một cơ sở mới được kỳ vọng giải quyết bài toán hạ tầng, nhưng việc thay đổi địa điểm chắc chắn đặt ra yêu cầu duy trì thói quen đến rạp của khán giả. Trụ sở hiện nay đã trải qua nhiều đợt sửa chữa, song tình trạng xuống cấp vẫn ngày càng dễ nhận thấy trong phòng tập, hành lang, cầu thang và các phòng chức năng. Không ít mảng tường bị thấm nước lâu ngày, phủ rêu mốc, trong khi một số khu vực xuất hiện dấu hiệu bong tróc, tạo nên hình ảnh tương phản với vị trí đắc địa của nhà hát. Một nhân viên hành chính dẫn phóng viên Tiền Phong đi thực tế cho thấy các không gian bên trong đang phải vận hành trong điều kiện thiếu thốn và chật hẹp. Khó khăn đặc biệt tập trung ở khu vực biểu diễn, vốn không được thiết kế như một rạp kịch đạt chuẩn ngay từ đầu. Trần sân khấu thấp khiến hệ thống đèn nằm gần diễn viên, còn nhiệt lượng từ thiết bị chiếu sáng tạo ra sức nóng lớn trong suốt quá trình biểu diễn. Hạn chế về âm thanh, ánh sáng và cơ khí sân khấu khiến việc dàn dựng những tác phẩm có yêu cầu nghệ thuật cao gặp thêm nhiều trở ngại. Mỗi khi trời mưa, nước có thể nhỏ xuống nhiều vị trí, buộc cán bộ, nhân viên phải dùng xô, chậu hoặc hộp xốp để hứng. NSƯT Kiều Minh Hiếu cho biết đã có lúc nước mưa rơi xuống cả khu vực sân khấu, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động tập luyện và biểu diễn. Do không có rạp đáp ứng đầy đủ yêu cầu, một số chương trình phải thuê địa điểm bên ngoài, khiến chi phí tăng trong bối cảnh nguồn thu sân khấu còn hạn chế. Kinh phí dựng vở nhiều năm qua vẫn eo hẹp, buộc đạo diễn và êkíp sáng tạo phải tận dụng tối đa nguồn lực, tiết giảm đạo cụ, phục trang cùng nhiều hạng mục sân khấu. Trong hoàn cảnh đó, một cơ sở mới với khoảng 650 chỗ ngồi, khán phòng hiện đại, hệ thống cơ khí, âm thanh và ánh sáng tốt hơn được xem là hướng cải thiện quan trọng. Phương án thiết kế hiện đang được các đơn vị liên quan tư vấn, còn nhà hát kỳ vọng không gian tương lai sẽ hỗ trợ tốt hơn cho hoạt động nghệ thuật chuyên nghiệp. Những năm gần đây, Nhà hát Kịch Việt Nam tăng cường biểu diễn và truyền thông, với trung bình khoảng 8 đến 12 buổi mỗi tháng tại sân khấu số 1 Tràng Tiền. Đơn vị đồng thời phải cạnh tranh với nội dung ngắn trên mạng xã hội, vốn nhanh, tiện lợi và chi phí thấp hơn so với việc khán giả dành thời gian đến rạp. Dù đối diện nhiều thách thức, nhà hát vẫn xác định giữ định hướng nghệ thuật hàn lâm, phát huy kịch chính luận, tâm lý, tác phẩm kinh điển và tiếp tục khai thác đề tài hiện đại.