650 dự án được tháo gỡ khó khăn
Ngày 23/9, Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) có công văn gửi Thủ tướng Chính phủ về công tác tổng hợp, phản ánh khó khăn của doanh nghiệp và đánh giá hiệu quả trả lời của các bộ, ngành.
Theo đó, Sở Tài chính TP.HCM cho biết, tính đến ngày 5/9, thành phố có 1.338 dự án khó khăn, vướng mắc tồn đọng, kéo dài, với quy mô 30.691ha và tổng giá trị đầu tư 658.084 tỷ đồng.
TP.HCM là thị trường lớn về nhà ở nhưng do vướng mắc nên nhiều dự án không thể cung cấp nhà ở theo đúng cam kết với khách hàng.
Trong số này, 421 dự án được chuyển tiếp từ kế hoạch xử lý trước đó và 500 dự án mới đăng ký theo Chỉ thị 45/CT-UBND ngày 5/5/2026 của UBND thành phố. Trước khi triển khai Nghị quyết 29/2026/QH16, TP.HCM đã xử lý 417 dự án theo Kế hoạch 34/KH-UBND, với 17.000 ha đất và tổng giá trị đầu tư 206.000 tỷ đồng.
Đối với 921 dự án thuộc đợt rà soát mới, đến nay có 233 dự án, tương đương 25,3%, được giải quyết. Còn 688 dự án, tương đương 74,7%, đã được các sở, ngành đề xuất phương án xử lý trong thời gian tới.
Tính cả các giai đoạn, TP.HCM đã tháo gỡ vướng mắc cho 650 dự án.
Theo ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA, kết quả này đã tác động đến nguồn cung của thị trường bất động sản TP.HCM. Trong 7 tháng đầu năm 2026, có 37 dự án bất động sản, nhà ở thương mại đủ điều kiện huy động vốn, với tổng cộng 27.374 căn nhà, cao hơn số lượng căn nhà của cả năm 2025.
Ông Châu dẫn chứng một số dự án quy mô lớn đã có chuyển biến sau quá trình xử lý.
Trong đó, dự án Khu nhà ở cao tầng phường Phú Thuận (Noble Crystal Riverside) của Tập đoàn Sunshine có diện tích 10,8 ha, với gần 7.000 sản phẩm căn hộ, văn phòng, thương mại, dịch vụ và tổng mức đầu tư 8.165 tỷ đồng. Dự án đã được xử lý các khó khăn, vướng mắc về tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; được gia hạn chủ trương đầu tư và thực hiện nghĩa vụ nhà ở xã hội bằng hình thức nộp tiền vào ngân sách nhà nước. Hiện dự án đang triển khai thi công các công trình.
Dự án Aqua City của Novaland có quy mô khoảng 650 ha, tổng chi phí xây dựng trên 50.000 tỷ đồng, cũng đã được xử lý vướng mắc về phê duyệt điều chỉnh quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/5.000 và quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500, hiện đang triển khai thi công.
Nguồn lực đất đai tại nhiều dự án đang được khơi thông để tiếp tục triển khai.
Những kết quả này cho thấy việc xác định đúng điểm nghẽn, đúng thẩm quyền và có cơ chế xử lý phù hợp có thể đưa các dự án từng đình trệ trở lại quá trình triển khai.
PGS.TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, từng nhấn mạnh việc tập trung xử lý dứt điểm các dự án đình trệ có ý nghĩa trong giải phóng nguồn lực. Theo ông, nguồn lực từ những dự án này cần được đưa trở lại nền kinh tế thay vì tiếp tục bị "đóng băng".
Đây cũng là vấn đề được đặt ra trong bối cảnh TP.HCM còn lượng lớn đất đai và vốn đầu tư nằm trong các dự án chưa thể triển khai đầy đủ.
688 dự án chờ bước xử lý quyết định
Nếu 650 dự án đã được tháo gỡ là kết quả của quá trình rà soát, phân loại và xử lý trong thời gian qua thì 688 dự án đã có phương án xử lý đang đặt ra một yêu cầu khác: biến phương án thành kết quả cụ thể.
Theo HoREA, khó khăn của các doanh nghiệp bất động sản tập trung ở nhiều nhóm như đất đai, quy hoạch, thủ tục đầu tư, nghĩa vụ tài chính, nhà ở xã hội, tín dụng và các quy định về kinh doanh bất động sản. Một số kiến nghị đã được tiếp thu, thể chế hóa hoặc tạo chuyển biến trong thực tiễn, song vẫn còn nhiều nội dung chưa được chấp thuận.
Điều này cho thấy, "có phương án" mới là một bước trong quá trình xử lý. Với mỗi dự án, phương án cần được cụ thể hóa thành quyết định, thủ tục, nghĩa vụ tài chính và các điều kiện pháp lý cần thiết để doanh nghiệp có thể tiếp tục triển khai.
Nhiều dự án trên địa bàn TP.HCM tiếp tục hoàn thiện sau thời gian tạm dừng do khó khăn vướng mắc.
Với những dự án đã phát sinh quyền lợi của khách hàng, quá trình xử lý cần đồng thời tính đến nghĩa vụ ngân sách nhà nước, trách nhiệm của chủ đầu tư và quyền lợi hợp pháp của khách hàng.
Các cơ quan chức năng đề xuất nghiên cứu cơ chế kiểm soát đặc biệt đối với một số trường hợp, trong đó có thể mở tài khoản do Nhà nước quản lý để giám sát dòng tiền của dự án; việc giải ngân gắn với từng giai đoạn nghiệm thu thực tế.
Cách tiếp cận này đặt ra yêu cầu không chỉ tháo gỡ thủ tục mà còn đưa những dự án kéo dài nhiều năm trở lại trạng thái triển khai, đồng thời hạn chế phát sinh thêm rủi ro đối với ngân sách và người mua nhà.
TS Nguyễn Văn Đính, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, từng đánh giá hàng loạt dự án được xử lý pháp lý đã tạo điều kiện để nguồn cung bất động sản tăng trở lại. Theo ông Đính, thị trường đang bước vào giai đoạn mới, trong đó nguồn cung được cải thiện nhờ quá trình tháo gỡ pháp lý cho các dự án.
Từ góc độ này, xử lý 688 dự án còn lại không chỉ liên quan đến từng doanh nghiệp mà còn tác động đến nguồn cung bất động sản, khả năng khai thác đất đai và tốc độ quay vòng dòng vốn trên thị trường.
Tuy nhiên, việc xử lý pháp lý cũng cần gắn với khả năng triển khai thực tế. Có trường hợp dự án không chỉ vướng thủ tục mà còn do chủ đầu tư mất khả năng thực hiện, thay đổi năng lực tài chính, phát sinh nghĩa vụ ngân sách hoặc liên quan đến quyền lợi của người mua nhà.
Các dự án được kỳ vọng bổ sung nguồn cung nhà ở cho thị trường TP.HCM.
Theo ông Lê Hoàng Châu, việc xử lý các dự án tồn đọng thời gian qua đã tạo chuyển biến đáng kể. Trên phạm vi cả nước, đến giữa tháng 9/2026 có 4.685 dự án được rà soát; 3.407 dự án, tương đương 72,7%, đã được phân loại, xử lý và không còn tình trạng vướng mắc; 1.123 dự án có đề xuất phương án giải quyết và 155 dự án cần báo cáo cấp có thẩm quyền cao hơn.
Với TP.HCM, 688 dự án đang có phương án xử lý là phần việc cần tiếp tục được đẩy nhanh trong thời gian tới. Yêu cầu đặt ra là xác định rõ từng dự án đang vướng ở khâu nào, thuộc thẩm quyền của cơ quan nào, doanh nghiệp cần bổ sung điều kiện gì và thời hạn hoàn thành ra sao.
Đồng thời, những dự án không còn khả năng triển khai cũng cần được phân loại để có hướng xử lý phù hợp, tránh tình trạng tiếp tục duy trì dự án trên giấy trong khi đất đai, vốn và quyền lợi của người dân vẫn bị "đóng băng".
Nhìn từ kết quả 650 dự án đã được tháo gỡ, TP.HCM đang có cơ sở để tiếp tục đẩy nhanh xử lý nhóm dự án còn lại. Nhưng thước đo của giai đoạn tiếp theo không chỉ là số lượng dự án được đưa vào danh sách, số cuộc họp hay số phương án được đề xuất. Quan trọng hơn là bao nhiêu dự án thực sự hoàn tất thủ tục, bao nhiêu dự án có thể triển khai trở lại, bao nhiêu sản phẩm được đưa ra thị trường và bao nhiêu nguồn lực đất đai, vốn đầu tư được đưa trở lại nền kinh tế.
Đó cũng là bước chuyển cần thiết từ "tháo gỡ trên hồ sơ" sang tháo gỡ thực chất, để nguồn lực từ các dự án tồn đọng thực sự trở thành động lực cho phát triển đô thị và kinh tế TP.HCM.