Bỏ qua điều hướng
•

Thói quen tưởng vô hại nhưng âm thầm bào mòn sức khỏe

Thói quen tưởng vô hại nhưng âm thầm bào mòn sức khỏe
Nguồn ảnh: VnExpress

Uống rượu, ít vận động, ăn nhiều thịt chế biến và thiếu ngủ kéo dài có thể ảnh hưởng sức khỏe, liên quan nguy cơ mắc một số bệnh ung thư.

Nhiều yếu tố ảnh hưởng sức khỏe không đến từ một thói quen cụ thể mà tích lũy theo thời gian qua những lựa chọn lặp lại mỗi ngày. Theo các chuyên gia, một số thói quen tưởng chừng vô hại dưới đây có thể ảnh hưởng đến sức khỏe theo nhiều cách.

Uống rượu bia thường xuyên

Rượu bia không chỉ ảnh hưởng đến gan mà còn liên quan đến nhiều vấn đề sức khỏe khác. Uống nhiều rượu bia trong thời gian dài có thể làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch, tăng huyết áp, đột quỵ và một số bệnh ung thư. Ethanol trong đồ uống có cồn, khi được cơ thể chuyển hóa tạo ra sản phẩm trung gian là acetaldehyde, có thể gây tổn thương DNA.

Theo Viện Ung thư Quốc gia Mỹ (NCI), sử dụng rượu liên quan đến nhiều loại ung thư, trong đó có ung thư khoang miệng, họng, thanh quản, thực quản, gan, vú và đại trực tràng. Nguy cơ nhìn chung tăng theo lượng rượu sử dụng. Nguy cơ chủ yếu liên quan đến lượng ethanol nạp vào cơ thể, không phụ thuộc rượu bia ở dạng nào. Bia, rượu vang hay rượu mạnh đều chứa ethanol, vì vậy nguy cơ ung thư chủ yếu phụ thuộc lượng ethanol tiêu thụ hơn là loại đồ uống.

Quỹ Nghiên cứu Ung thư Thế giới (WCRF) khuyến nghị hạn chế đồ uống có cồn để giảm nguy cơ ung thư. Tổ chức này cũng nhấn mạnh các khuyến nghị phòng ung thư nên được xem là một lối sống tổng thể, thay vì chỉ tập trung vào một yếu tố.

Uống rượu bia thường xuyên có thể làm tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh, trong đó có ung thư, bệnh tim mạch và gan. Ảnh minh họa: Anh Ngọc

Uống rượu bia thường xuyên làm tăng nguy cơ mắc bệnh gan. Ảnh: Anh Ngọc

Ngồi quá nhiều

Làm việc trước máy tính, lái xe, xem điện thoại hoặc ngồi thư giãn sau giờ làm khiến nhiều người có thể ngồi hàng giờ mà không nhận ra. Lối sống ít vận động có liên quan đến nguy cơ mắc một số bệnh mạn tính.

Duy trì hoạt động thể chất thường xuyên giúp kiểm soát cân nặng, hỗ trợ chuyển hóa và giảm thời gian ngồi trong ngày. Bạn không nhất thiết phải bắt đầu bằng những buổi tập nặng. Đi bộ nhanh, đạp xe, làm việc nhà, đứng lên đi lại sau một khoảng thời gian ngồi lâu đều giúp tăng mức vận động.

Ăn thịt chế biến thường xuyên

Xúc xích, thịt nguội, thịt xông khói, giăm bông và một số loại thịt được ướp muối, hun khói hoặc xử lý bằng các phương pháp bảo quản khác thuộc nhóm thịt chế biến.

Theo Quỹ Nghiên cứu Ung thư Thế giới, thói quen thường xuyên tiêu thụ thịt chế biến làm tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng, đồng thời khuyến nghị ăn ít hoặc không ăn nhóm thực phẩm này. Với thịt đỏ, bằng chứng cho thấy đây cũng là yếu tố có khả năng làm tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng, nhưng mức độ thấp hơn thịt chế biến.

Điều này không có nghĩa một lần ăn xúc xích hay vài lát thịt nguội sẽ gây ung thư. Mối liên hệ ở việc sử dụng thường xuyên trong thời gian dài, đặc biệt khi thịt chế biến chiếm tỷ lệ lớn trong khẩu phần và thay thế các thực phẩm giàu chất xơ như rau, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và các loại đậu.

Mỗi người có thể giảm lượng thịt chế biến bằng cách thay xúc xích, thịt nguội trong một số bữa bằng trứng, cá, thịt gia cầm, đậu hoặc các loại hạt tùy nhu cầu dinh dưỡng.

Thường xuyên ngủ không đủ

Thường xuyên ngủ ít có thể khiến cơ thể khó phục hồi sau một ngày làm việc, dẫn đến mệt mỏi, buồn ngủ, giảm khả năng tập trung và phản ứng chậm hơn vào ngày hôm sau. Tình trạng này đặc biệt dễ nhận thấy ở người phải làm việc nhiều giờ hoặc thường xuyên thức khuya, tỉnh giấc giữa đêm.

Theo WebMD, thiếu ngủ có thể khiến một người cảm thấy uể oải ngay cả khi đang làm những công việc quen thuộc, đồng thời ảnh hưởng đến trí nhớ, khả năng tập trung và hiệu suất làm việc. Nếu kéo dài, ngủ không đủ còn liên quan đến nhiều vấn đề sức khỏe như tăng cân, rối loạn chuyển hóa và suy giảm sức khỏe tim mạch. Người trưởng thành thường được khuyến nghị ngủ khoảng 7-9 giờ mỗi đêm.

Bảo Bảo (Tổng hợp)

Nhiều mối nguy hại đối với sức khỏe không bộc phát tức thì mà tích lũy dần qua những hành vi sinh hoạt lặp lại mỗi ngày. Việc lạm dụng đồ uống có cồn, duy trì lối sống ít vận động, dung nạp thịt chế biến và thiếu ngủ kinh niên đang âm thầm làm suy giảm thể trạng của nhiều người hiện đại. Theo Viện Ung thư Quốc gia Mỹ (NCI), ethanol khi vào cơ thể sẽ chuyển hóa thành acetaldehyde có khả năng gây tổn thương DNA, làm tăng rủi ro mắc các bệnh ung thư khoang miệng, thanh quản, thực quản, gan, vú và đại trực tràng. Mức độ nguy hại phụ thuộc trực tiếp vào tổng lượng ethanol tiêu thụ thay vì loại bia hay rượu sử dụng. Đồng thời, Quỹ Nghiên cứu Ung thư Thế giới (WCRF) nhấn mạnh chế độ sinh hoạt tổng thể là chìa khóa then chốt để phòng chống ung thư hiệu quả. Bên cạnh nguy cơ từ chất cồn, việc ngồi nhiều giờ liên tục trước màn hình hoặc khi di chuyển cũng thúc đẩy các rối loạn chuyển hóa và bệnh mạn tính. Thói quen thường xuyên sử dụng thịt chế biến như xúc xích, giăm bông hay thịt xông khói cũng được WCRF cảnh báo làm gia tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng. Tình trạng thiếu ngủ kéo dài còn cản trở quá trình phục hồi tự nhiên, khiến cơ thể suy nhược và suy giảm chức năng đề kháng. Để kiểm soát những nguy cơ tiềm ẩn này, mỗi cá nhân cần chủ động điều chỉnh lối sống từ các bước nhỏ nhất. Việc xen kẽ thời gian vận động nhẹ như đi bộ hoặc làm việc nhà giúp hạn chế tối đa tác hại của việc ngồi lâu. Thay thế thịt chế biến bằng các nguồn đạm lành mạnh từ cá, trứng hoặc các loại đậu sẽ bảo vệ sức khỏe hệ tiêu hóa bền vững.
amung