Tóc thường bắt đầu bạc ở độ tuổi 30-40, nhưng có người bạc tóc từ tuổi 20, trong khi người khác vẫn giữ được màu tóc tự nhiên khi lớn tuổi. Theo Học viện Da liễu Mỹ (AAD), tóc chuyển bạc khi các nang tóc giảm hoặc ngừng sản xuất melanin - sắc tố quyết định màu tóc.
Ngoài quá trình lão hóa, nhiều yếu tố liên quan đến di truyền, lối sống và sức khỏe cũng có thể ảnh hưởng đến thời điểm tóc mất màu tự nhiên.
Di truyền
Di truyền ảnh hưởng đến thời điểm tóc bắt đầu bạc và tốc độ bạc. Người có cha mẹ hoặc người thân bạc tóc từ sớm thường có nguy cơ gặp tình trạng tương tự.
Theo Healthline, các gene ảnh hưởng đến hoạt động của tế bào tạo sắc tố và quá trình sản xuất melanin trong nang tóc. Điều này lý giải vì sao những người cùng độ tuổi có thể có số lượng tóc bạc rất khác nhau. Tóc bạc sớm do di truyền thường không phải dấu hiệu bệnh lý và cũng không đủ để kết luận cơ thể đang lão hóa nhanh hơn bình thường.
Di truyền ảnh hưởng đến thời điểm tóc bắt đầu bạc. Ảnh được tạo bởi AI
Căng thẳng kéo dài
Căng thẳng tâm lý có thể ảnh hưởng đến quá trình tạo sắc tố tóc thông qua hoạt động của hệ thần kinh giao cảm. Khi cơ thể chịu áp lực, các tín hiệu thần kinh và chất dẫn truyền như norepinephrine có thể tác động đến tế bào gốc tạo sắc tố trong nang tóc, làm cạn kiệt nhóm tế bào này, khiến tóc mất màu. Tuy nhiên, không phải cứ căng thẳng là tóc sẽ bạc và giảm căng thẳng không bảo đảm tóc đã bạc lấy lại màu tự nhiên.
Hút thuốc lá
Hút thuốc là một trong những yếu tố lối sống được ghi nhận có liên quan đến tóc bạc sớm. Theo Health, các chất độc trong khói thuốc có thể thúc đẩy stress oxy hóa, tình trạng các phân tử có khả năng gây tổn thương tế bào vượt quá khả năng chống oxy hóa của cơ thể.
Stress oxy hóa có thể ảnh hưởng đến các tế bào tạo sắc tố trong nang tóc, làm suy giảm khả năng duy trì màu tóc. Một số nghiên cứu cho thấy người hút thuốc có nguy cơ bạc tóc sớm cao hơn người không hút.
Thiếu hụt dinh dưỡng
Các nang tóc cần được cung cấp đầy đủ vitamin, khoáng chất và protein để duy trì hoạt động bình thường. Thiếu một số dưỡng chất có thể ảnh hưởng đến quá trình tạo sắc tố.
Theo Phòng khám Cleveland, thiếu vitamin là một trong những tình trạng có thể liên quan đến tóc bạc, đặc biệt thiếu vitamin B12, sắt và đồng. Đồng tham gia hoạt động của enzyme cần thiết cho quá trình tổng hợp melanin, còn vitamin B12 và sắt giữ vai trò quan trọng đối với hoạt động của tế bào.
Một số bệnh lý
Một số bệnh có thể ảnh hưởng đến tế bào tạo sắc tố hoặc hoạt động của nang tóc, khiến tóc chuyển trắng hay bạc. Bạch biến là bệnh tự miễn gây mất sắc tố ở da, đôi khi khiến lông hoặc tóc tại vùng tổn thương chuyển trắng. Rụng tóc từng mảng cũng có thể khiến tóc mọc lại có màu trắng hoặc làm những sợi tóc bạc trở nên nổi bật hơn.
Ngoài ra, rối loạn chức năng tuyến giáp có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tóc. Suy giáp và cường giáp thường gây tóc khô, mỏng hoặc rụng, đôi khi còn có liên quan bạc tóc sớm. Người có tóc bạc kèm rụng tóc bất thường, mảng da mất màu, mệt mỏi kéo dài hoặc thay đổi cân nặng không rõ nguyên nhân nên đi khám để xác định nguyên nhân.
Tác dụng của một số loại thuốc
Ngoài bệnh lý, một số thuốc điều trị cũng có thể làm thay đổi màu tóc. Một số thuốc điều trị ung thư, thuốc retinoid đường uống, thuốc chống sốt rét hoặc thuốc chống động kinh có thể có liên quan.
Tác động phụ thuộc vào loại thuốc, liều dùng và đáp ứng của từng người. Một số trường hợp màu tóc có thể thay đổi trở lại sau khi điều chỉnh hoặc kết thúc điều trị, nhưng không phải lúc nào cũng hồi phục. Khi nhận thấy tóc đổi màu trong thời gian dùng thuốc, người bệnh nên trao đổi với bác sĩ, không tự ý ngừng điều trị.
Duy trì chế độ ăn cân đối, ngủ đủ giấc, tránh hút thuốc và kiểm soát căng thẳng có lợi cho sức khỏe tóc, song không thể ngăn hoàn toàn bạc tóc do di truyền hoặc lão hóa.
Bảo Bảo (Tổng hợp)