Ai nên khám mắt định kỳ?

Nhiều bệnh mắt có thể tiến triển âm thầm, không gây đau nhức hay mờ mắt ở giai đoạn đầu, khiến người bệnh khó nhận biết. Khám mắt định kỳ giúp phát hiện sớm tổn thương và giảm nguy cơ suy giảm thị lực. Thạc sĩ, bác sĩ Phùng Văn Thạnh, Trung tâm Mắt Công nghệ cao, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội khuyến cáo 5 nhóm người dưới đây nên kiểm tra mắt ngay cả khi chưa có dấu hiệu bất thường.

Người trên 40 tuổi

Tuổi càng cao, nguy cơ mắc các bệnh về mắt như đục thủy tinh thể, tăng nhãn áp và thoái hóa điểm vàng càng tăng. Đặc biệt, tăng nhãn áp có thể âm thầm làm tổn thương dây thần kinh thị giác, khiến người bệnh mất dần thị lực ngoại vi mà không nhận ra.

Triệu chứng tăng nhãn áp thường chỉ xuất hiện khi bệnh đã tiến triển. Vì vậy, khám mắt toàn diện, bao gồm soi đáy mắt sau khi giãn đồng tử và kiểm tra thị trường khi cần, giúp phát hiện bệnh sớm, trước khi thị lực suy giảm rõ rệt.

Theo hướng dẫn của Viện Hàn lâm Nhãn khoa Mỹ (AAO) năm 2026, người trưởng thành không có yếu tố nguy cơ nên khám mắt toàn diện theo độ tuổi: dưới 40 tuổi mỗi 5-10 năm, 40-54 tuổi mỗi 2-4 năm, 55-64 tuổi mỗi 1-3 năm, từ 65 tuổi trở lên mỗi 1-2 năm. Người có triệu chứng hoặc nguy cơ mắc bệnh mắt có thể cần khám thường xuyên hơn.

Mắc bệnh đái tháo đường

Đường huyết tăng cao kéo dài có thể làm tổn thương các mạch máu nhỏ ở võng mạc, gây bệnh võng mạc đái tháo đường. Bệnh thường tiến triển âm thầm, chưa gây suy giảm thị lực rõ rệt ở giai đoạn đầu. Khi người bệnh nhìn mờ, thấy điểm tối hoặc mất thị lực, tổn thương có thể đã nghiêm trọng.

Người mắc đái tháo đường còn có nguy cơ cao bị tăng nhãn áp và đục thủy tinh thể. Khám mắt định kỳ giúp phát hiện sớm tổn thương, điều trị kịp thời và giảm nguy cơ mất thị lực.

Người mắc bệnh đái tháo đường type 2 nên khám mắt có giãn đồng tử ngay khi được chẩn đoán bệnh. Người mắc đái tháo đường type 1 nên khám mắt lần đầu trong vòng 5 năm kể từ khi được chẩn đoán, sau đó khám ít nhất mỗi năm hoặc theo chỉ định của bác sĩ.

Người bị tăng huyết áp

Tăng huyết áp kéo dài có thể làm tổn thương các mạch máu ở võng mạc, gây bệnh võng mạc do tăng huyết áp, nặng hơn có thể ảnh hưởng đến thị lực. Người bệnh cũng có thể đồng thời mắc các bệnh tim mạch, thận và mạch máu, làm tăng nguy cơ tổn thương mắt.

Dù vẫn nhìn rõ, người bị tăng huyết áp không nên chủ quan. Khám mắt giúp bác sĩ kiểm tra võng mạc, phát hiện sớm những dấu hiệu tổn thương mạch máu. Người bị tăng huyết áp nên hỏi bác sĩ về tần suất khám mắt phù hợp. Lịch khám cụ thể tùy thuộc vào khả năng kiểm soát bệnh và kết quả những lần khám trước.

Có người thân mắc bệnh glôcôm

Glôcôm thường không gây đau hay mờ mắt ở giai đoạn đầu. Bệnh âm thầm làm tổn thương dây thần kinh thị giác, có thể dẫn đến mất thị lực không hồi phục nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Tiền sử gia đình là yếu tố nguy cơ quan trọng của glôcôm. Người có cha mẹ hoặc anh chị em ruột mắc bệnh nên chủ động thông báo với bác sĩ, ngay cả khi thị lực vẫn bình thường. Nhóm nguy cơ cao thường cần khám mỗi 1-2 năm, tùy độ tuổi, mức độ nguy cơ và kết quả những lần khám trước.

Hút thuốc lá lâu năm

Hút thuốc lá không chỉ gây hại cho tim, phổi và mạch máu mà còn làm tăng nguy cơ mắc bệnh mắt. Người hút thuốc có nguy cơ cao mắc thoái hóa điểm vàng do tuổi tác và đục thủy tinh thể. Các bệnh này có thể khiến thị lực suy giảm dần, ảnh hưởng đến việc đọc, nhận diện khuôn mặt, lái xe và sinh hoạt hằng ngày.

Người hút thuốc lâu năm, đặc biệt khi đã lớn tuổi hoặc mắc bệnh mạn tính, nên khám mắt định kỳ để kiểm tra võng mạc, thủy tinh thể và các cấu trúc khác của mắt. Bỏ thuốc lá cũng giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh mắt liên quan đến thuốc lá.

Minh Dương