Bỏ qua điều hướng
•

Dấu hiệu thay đổi khi thở cảnh báo bệnh hô hấp

Dấu hiệu thay đổi khi thở cảnh báo bệnh hô hấp
Nguồn ảnh: VnExpress

Dễ hụt hơi khi đi bộ, thở nhanh hoặc nông, xuất hiện có thể là dấu hiệu cảnh báo vấn đề hô hấp.

Bác sĩ Thân Thị Ngọc Lan, Khoa Hô hấp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết nhiều bệnh hô hấp có thể được nhận biết qua những thay đổi trong cách thở. Dưới đây là những dấu hiệu cần lưu ý.

Dễ hụt hơi khi thực hiện các hoạt động hằng ngày

Dễ hụt hơi khi đi bộ, leo cầu thang hoặc làm việc nhà dù trước đây vẫn thực hiện dễ dàng có thể là dấu hiệu bất thường. Triệu chứng này thường gặp trong bệnh hen suyễn, phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), viêm phổi, bệnh phổi kẽ và nhiều bệnh lý khác.

Hụt hơi cũng có thể liên quan đến bệnh tim mạch, thiếu máu hoặc các nguyên nhân ngoài hệ hô hấp. Nếu tình trạng kéo dài, tái diễn hoặc tăng dần, người bệnh nên đi khám để xác định nguyên nhân.

Thở nhanh, nông khi nghỉ ngơi

Nhịp thở có thể tăng khi chạy, vận động mạnh, sốt hoặc căng thẳng. Tuy nhiên, thở nhanh kéo dài dù đang nghỉ, hơi thở ngắn và nông, liên tục phải hít thêm để cảm thấy đủ hơi có thể cho thấy cơ thể đang phải tăng cường hô hấp để đáp ứng nhu cầu trao đổi khí. Tình trạng này có thể do nhiều nguyên nhân như bệnh hen suyễn, COPD, viêm phổi hoặc các bệnh nhiễm trùng phổi khác.

Bác sĩ Ngọc Lan đang tư vấn cho người bệnh hen suyễn. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Bác sĩ Ngọc Lan đang tư vấn cho người bệnh hen suyễn. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Xuất hiện tiếng khò khè

Khò khè giống tiếng huýt sáo hoặc tiếng rít, thường rõ hơn khi thở ra. Triệu chứng này có thể xảy ra khi luồng không khí đi qua đường thở bị thu hẹp. Hen suyễn và COPD là những nguyên nhân phổ biến gây khò khè. Nhiễm trùng đường hô hấp, dị ứng và một số bệnh lý khác cũng tạo ra âm thanh bất thường khi thở.

Khò khè tái diễn, đặc biệt khi kèm ho, tức ngực hoặc khó thở, nên được kiểm tra thay vì tự mua thuốc điều trị. Khò khè xuất hiện đột ngột và kèm khó thở dữ dội có thể là dấu hiệu cần cấp cứu.

Khó thở tăng khi nằm

Người bị khó thở khi nằm (orthopnea) thường cảm thấy hụt hơi, không đủ không khí khi nằm ngửa và dễ thở hơn khi ngồi hoặc đứng dậy. Đây thường là biểu hiện của một bệnh lý tiềm ẩn.

Khi nằm, máu từ các tĩnh mạch ở chân và vùng bụng trở về lồng ngực nhiều hơn, làm tăng lượng máu trở về tim. Ở người suy tim, sự gia tăng này có thể làm tăng áp lực trong các mạch máu phổi, gây sung huyết phổi và dẫn đến khó thở. Ở người mắc bệnh phổi, tư thế nằm còn làm giảm thể tích phổi, tăng gánh nặng hô hấp, khiến khó thở nặng.

Khó thở khi nằm có thể xảy ra ở người suy tim, COPD, tràn dịch màng phổi và một số bệnh lý khác. Nếu triệu chứng mới xuất hiện, kéo dài hoặc ngày càng nặng, người bệnh nên đi khám để xác định nguyên nhân.

Minh Dương

Độc giả gửi câu hỏi về bệnh hô hấp tại đây để bác sĩ giải đáp
Những thay đổi bất thường trong nhịp thở hằng ngày là tín hiệu cảnh báo sớm của nhiều bệnh lý nghiêm trọng. Bác sĩ Thân Thị Ngọc Lan thuộc Khoa Hô hấp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội nhận định các biểu hiện như hụt hơi khi vận động nhẹ hoặc thở nhanh, nông ngay cả lúc nghỉ ngơi phản ánh sự suy giảm khả năng trao đổi khí. Tình trạng này thường liên quan đến hen suyễn, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), viêm phổi hoặc các rối loạn ngoài hệ hô hấp như tim mạch và thiếu máu. Bên cạnh tần số thở, âm sắc và cơ chế lưu thông khí qua phế quản cũng cung cấp các chỉ dấu lâm sàng quan trọng. Tiếng thở khò khè hoặc rít khi thở ra hình thành do đường dẫn khí bị chít hẹp, xuất hiện phổ biến trong các đợt bùng phát hen suyễn, dị ứng hay nhiễm trùng đường hô hấp. Việc triệu chứng này tái diễn kèm theo ho, tức ngực đòi hỏi người bệnh phải được thăm khám chuyên khoa, đặc biệt nếu khó thở khởi phát đột ngột thì cần được can thiệp cấp cứu kịp thời. Biểu hiện khó thở tăng khi nằm ngửa (orthopnea) là một bất thường cơ học đáng lưu ý, thường chỉ thuyên giảm khi người bệnh ngồi hoặc đứng dậy. Tư thế nằm làm tăng thể tích tuần hoàn hồi lưu về tim phổi, đồng thời thu hẹp dung tích phổi, qua đó thúc đẩy sung huyết phổi ở bệnh nhân suy tim hoặc gia tăng áp lực trao đổi khí ở người mắc COPD và tràn dịch màng phổi. Nhận diện chuẩn xác các thay đổi nhịp thở này đóng vai trò quyết định giúp chẩn đoán căn nguyên và điều trị trúng đích.
amung