Bác sĩ cảnh báo những thói quen dễ làm tăng nguy cơ sỏi thận - Thanh Niên

Uống ít nước, ăn nhiều muối, ít vận động... có thể làm tăng nguy cơ hình thành sỏi thận. Một số viên sỏi không gây triệu chứng trong thời gian dài, đến khi gây tắc nghẽn mới được phát hiện.

Bác sĩ Sony Mehta, chuyên gia tiết niệu và nam học tại Bệnh viện S.L. Raheja, Mumbai (Ấn Độ), cho biết sỏi thận và sỏi bàng quang ngày càng liên quan đến các yếu tố lối sống như uống không đủ nước, ăn nhiều muối, béo phì, ít vận động và các bệnh chuyển hóa kiểm soát chưa tốt, theo Times of India.

Sỏi hình thành như thế nào?

Sỏi thận hình thành khi nồng độ các chất tạo sỏi trong nước tiểu, chẳng hạn canxi, oxalat hoặc axit uric, tăng cao. Các chất này có thể kết tinh, tích tụ dần và hình thành sỏi. Viên sỏi sau đó có thể di chuyển từ thận xuống niệu quản.

Trong khi đó, sỏi bàng quang thường liên quan đến tình trạng bàng quang không được làm rỗng hoàn toàn, khiến nước tiểu bị ứ đọng và cô đặc. Phì đại tuyến tiền liệt, hẹp đường tiết niệu, rối loạn chức năng bàng quang do tổn thương thần kinh hoặc nhiễm trùng đường tiết niệu tái phát đều có thể làm tăng nguy cơ.

Uống ít nước, ăn mặn dễ làm tăng nguy cơ

Theo bác sĩ Mehta, không uống đủ nước là một trong những yếu tố quan trọng làm tăng nguy cơ hình thành sỏi. Khi cơ thể thiếu nước, nước tiểu trở nên cô đặc, tạo điều kiện để các khoáng chất kết tinh.

Nguy cơ này càng đáng lưu ý trong thời tiết nóng hoặc khi vận động nhiều, bởi cơ thể mất nước qua mồ hôi nhưng không được bù đầy đủ. Thói quen nhịn tiểu cũng có thể khiến một số người hạn chế uống nước.

Bên cạnh đó, ăn nhiều muối có thể làm tăng lượng canxi được bài tiết qua nước tiểu, từ đó góp phần tạo điều kiện hình thành một số loại sỏi.

Ít vận động, thường xuyên ăn thực phẩm chế biến sẵn cũng có thể làm tăng nguy cơ, đặc biệt khi đi kèm thừa cân, béo phì. Tiểu đường, nồng độ axit uric cao và hội chứng chuyển hóa cũng là những yếu tố liên quan đến nguy cơ sỏi. Người có người thân từng mắc sỏi thận cũng có thể có nguy cơ cao hơn.

Sỏi thận không phải lúc nào cũng gây đau

Một số viên sỏi có thể tồn tại mà không gây triệu chứng. Người bệnh thường chỉ xuất hiện biểu hiện rõ rệt khi sỏi di chuyển, gây tắc nghẽn đường tiết niệu hoặc dẫn đến nhiễm trùng.

Các dấu hiệu có thể gồm:

Đau vùng mạn sườn, lưng, bụng dưới hoặc bẹn.
Tiểu ra máu.
Đau hoặc nóng rát khi đi tiểu.
Đi tiểu nhiều lần.
Buồn nôn.
Khó tiểu hoặc dòng tiểu yếu.

Sốt và rét run kèm đau khi đi tiểu là dấu hiệu đặc biệt đáng lưu ý. Đây có thể là biểu hiện nhiễm trùng đường tiết niệu trong bối cảnh tắc nghẽn và cần được thăm khám sớm.

Uống nước đều, giảm muối

Để giảm nguy cơ hình thành sỏi, bác sĩ Mehta khuyến nghị uống nước đều đặn trong ngày thay vì chờ đến khi khát. Cần chú ý bổ sung nước khi tập luyện, hoạt động ngoài trời hoặc trong thời tiết nóng.

Nước tiểu màu vàng sẫm có thể là dấu hiệu cơ thể chưa được cung cấp đủ nước, dù màu nước tiểu cũng có thể thay đổi do một số thuốc hoặc sản phẩm bổ sung.

Chế độ ăn cũng đóng vai trò quan trọng. Nên hạn chế muối và thực phẩm chế biến sẵn, đồng thời tăng rau củ, trái cây và duy trì lượng canxi phù hợp từ thực phẩm.

Phòng sỏi không có nghĩa là kiêng hoàn toàn canxi. Việc điều chỉnh chế độ ăn cần dựa vào loại sỏi và các yếu tố nguy cơ của từng người, đặc biệt với người từng bị sỏi thận tái phát.