Nghiên cứu tìm ra công thức 'ăn + tập' giúp hơn 50% người tiểu đường thuyên giảm

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Một nghiên cứu mới cho thấy kết hợp chế độ ăn ít năng lượng với chương trình tập luyện có giám sát có thể giúp hơn một nửa người trẻ mắc tiểu đường loại 2 thuyên giảm bệnh sau 24 tuần.

Nghiên cứu được thực hiện bởi các nhà khoa học tại Đại học McGill (Canada) và Đại học Leicester (Anh), đăng trên tạp chí The Lancet Regional Health - Americas. Nghiên cứu tập trung vào 96 người trưởng thành từ 18 - 45 tuổi bị béo phì và mắc tiểu đường loại 2 khởi phát sớm.

Ăn ít năng lượng, kết hợp tập luyện

Những người tham gia được chia thành 2 nhóm. Nhóm đối chứng tiếp tục được chăm sóc theo quy trình thông thường, trong khi nhóm can thiệp tham gia chương trình kiểm soát cân nặng kết hợp dinh dưỡng và vận động.

Trong 12 tuần đầu, nhóm can thiệp áp dụng chế độ ăn rất ít năng lượng, khoảng 800 - 900 kcal mỗi ngày, với tỷ lệ khoảng 30% protein, 50% carbohydrate và 20% chất béo.

Song song với chế độ ăn, người tham gia thực hiện các bài tập aerobic như đi bộ nhanh, chạy bộ, bơi hoặc đạp xe, kết hợp tập kháng lực như squat, chống đẩy và tập tạ. Các buổi tập có giám sát được thực hiện 2 lần mỗi tuần, cùng một buổi tự tập mỗi tuần.

Từ tuần 13 - 24, người tham gia chuyển sang chế độ ăn duy trì cân nặng, bảo đảm cung cấp đủ protein, carbohydrate, chất béo và các vitamin, khoáng chất từ rau củ, trái cây cùng những thực phẩm phù hợp. Việc tập luyện cũng được tiếp tục theo chương trình tự tập.

54% đạt tiêu chí thuyên giảm bệnh

Sau 24 tuần, 54% người thuộc nhóm can thiệp đạt tiêu chí thuyên giảm bệnh tiểu đường loại 2, với HbA1c dưới 6,5% và không cần sử dụng thuốc hạ đường huyết trong ít nhất 12 tuần, theo Medical Xpress.

Phân tích thống kê sau khi điều chỉnh các yếu tố liên quan cho thấy nhóm can thiệp có khả năng đạt thuyên giảm cao hơn khoảng 21 lần so với nhóm đối chứng

Những người tham gia chương trình cũng giảm cân nhiều hơn, giảm đáng kể lượng mỡ trong cơ thể nhưng vẫn bảo toàn tương đối tốt khối lượng cơ nạc.

Các nhà nghiên cứu cho rằng việc giảm mạnh lượng năng lượng nạp vào giúp giảm cân và cải thiện kiểm soát đường huyết. Khi kết hợp tập luyện, cơ thể có thể hạn chế mất cơ trong quá trình giảm cân, đồng thời cải thiện thể lực và độ nhạy insulin.

Không đồng nghĩa chữa khỏi tiểu đường

Đáng chú ý, nghiên cứu sử dụng khái niệm thuyên giảm chứ không phải chữa khỏi hoàn toàn. Người đạt HbA1c dưới 6,5% mà không cần thuốc trong một khoảng thời gian vẫn có thể tái tăng đường huyết nếu tăng cân trở lại hoặc các yếu tố nguy cơ khác thay đổi.

Ngoài ra, chế độ ăn 800 - 900 kcal/ngày là mức năng lượng rất thấp và chỉ nên được thực hiện trong chương trình kiểm soát cân nặng có sự theo dõi của nhân viên y tế. Người mắc tiểu đường không nên tự ý nhịn ăn hoặc giảm mạnh khẩu phần, cũng không tự ngừng thuốc hạ đường huyết hay thuốc huyết áp.

Kết quả cho thấy giảm cân có kiểm soát kết hợp vận động có thể là một hướng tiếp cận đầy hứa hẹn đối với tiểu đường loại 2 khởi phát sớm. Tuy nhiên, cần tiếp tục theo dõi lâu dài để xác định khả năng duy trì lui bệnh và những lợi ích sức khỏe về sau.

Nghiên cứu mới đăng trên tạp chí The Lancet Regional Health - Americas do các nhà khoa học thuộc Đại học McGill (Canada) và Đại học Leicester (Anh) thực hiện đã mở ra hướng đi triển vọng cho bệnh nhân tiểu đường loại 2 khởi phát sớm. Thử nghiệm trên 96 người trưởng thành từ 18 đến 45 tuổi bị béo phì cho thấy chương trình kiểm soát cân nặng kết hợp dinh dưỡng và vận động có giám sát đem lại hiệu quả vượt trội. Sau 24 tuần áp dụng, hơn một nửa số người tham gia nhóm can thiệp đã đạt được sự cải thiện rõ rệt về mặt lâm sàng. Trong 12 tuần đầu tiên, người bệnh áp dụng chế độ ăn rất ít năng lượng với mức 800 - 900 kcal mỗi ngày, đồng thời thực hiện các bài tập aerobic kết hợp kháng lực 3 buổi mỗi tuần. Giai đoạn tiếp theo từ tuần 13 đến 24 chuyển sang chế độ duy trì cân nặng cân đối kết hợp chương trình tự luyện tập. Kết quả ghi nhận 54% người thuộc nhóm can thiệp đạt tiêu chí thuyên giảm bệnh với chỉ số HbA1c dưới 6,5% và ngưng dùng thuốc hạ đường huyết trong ít nhất 12 tuần. Phân tích thống kê chỉ ra nhóm can thiệp có khả năng đạt thuyên giảm cao hơn khoảng 21 lần so với nhóm đối chứng được chăm sóc theo quy trình thông thường. Việc giảm mạnh năng lượng nạp vào giúp giảm đáng kể lượng mỡ cơ thể, trong khi các bài tập vận động hỗ trợ bảo toàn khối cơ nạc và tăng độ nhạy insulin. Khái niệm được sử dụng ở đây là thuyên giảm chứ không đồng nghĩa với chữa khỏi hoàn toàn, bởi nguy cơ tái phát vẫn tồn tại nếu người bệnh tăng cân trở lại. Các chuyên gia khuyến cáo chế độ ăn 800 - 900 kcal/ngày đòi hỏi sự giám sát chặt chẽ từ nhân viên y tế để bảo đảm an toàn. Bệnh nhân tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc hay giảm khẩu phần đột ngột mà không có hướng dẫn chuyên môn. Mặc dù kết quả ban đầu rất hứa hẹn đối với người mắc tiểu đường loại 2 khởi phát sớm, việc theo dõi lâu dài vẫn là bắt buộc để đánh giá bền vững của phương pháp này.