Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Thông tư 01/2021/TT-BYT hướng dẫn một số nội dung để địa phương ban hành chính sách khen thưởng, hỗ trợ đối với tập thể, cá nhân thực hiện tốt công tác dân số.
Một trong những nội dung được quan tâm là đề xuất chính sách hỗ trợ gia đình có ít nhất 2 con gái dưới 16 tuổi.
Theo dự thảo, những gia đình được xem xét hỗ trợ phải đáp ứng các tiêu chí như nuôi con khỏe, dạy con ngoan, con học giỏi hoặc thành đạt.
Hình thức hỗ trợ có thể là tôn vinh, biểu dương, hỗ trợ mua bảo hiểm y tế học sinh, sữa học đường và các nội dung phù hợp khác do địa phương quyết định.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Ông Lê Thanh Dũng, Cục trưởng Cục Dân số (Ảnh: N.P).
Trao đổi với báo chí ngày 1/10 về nội dung này, ông Lê Thanh Dũng, Cục trưởng Cục Dân số (Bộ Y tế) cho biết, chính sách hỗ trợ gia đình sinh con một bề là gái không phải nội dung mới mà đã được quy định tại Thông tư 01/2021/TT-BYT.
Các tỉnh, thành phố đã căn cứ vào quy định này để ban hành nghị quyết và triển khai chính sách phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương. Chẳng hạn, một số địa phương đã hỗ trợ bằng tiền.
Điểm mới trong dự thảo lần này là cách xác định đối tượng được cụ thể hơn. Theo đó, thay vì quy định gia đình “sinh con một bề là gái”, dự thảo đề cập đến trẻ em gái dưới 16 tuổi, phù hợp với quy định của Luật Trẻ em về độ tuổi trẻ em.
Ông Dũng cho biết việc đưa nội dung này vào dự thảo nhằm thực hiện chủ trương giảm mất cân bằng giới tính khi sinh, đưa tỷ số giới tính khi sinh về mức cân bằng tự nhiên. Đây là một trong những chính sách quan trọng của công tác dân số.
Không nhằm khuyến khích lựa chọn sinh con gái
Theo Cục trưởng Cục Dân số, chính sách này không nhằm khuyến khích các gia đình lựa chọn sinh con gái. Gia đình sinh 2 con gái không đồng nghĩa việc gia đình đó không có con trai. Gia đình có thể có 2 con trai, 2 con gái (số lượng con tùy gia đình quyết định).
Mục tiêu được đặt ra là giảm định kiến trọng nam hơn nữ, nâng cao vị thế của trẻ em gái và góp phần kiểm soát tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh.
Việc đưa nội dung chính sách này vào Thông tư để thực hiện theo đúng nội dung mục 3 Kết luận số 149 ngày 10/4/2025 của Bộ Chính trị: Nghiên cứu ban hành cơ chế chính sách nhằm duy trì tỷ suất sinh thay thế; thu hẹp khoảng cách mất cân bằng giới tính khi sinh để sớm về mức cân bằng tự nhiên.
Tại mục 3, Điều 7 Luật Bình đẳng giới có quy định: Áp dụng những biện pháp thích hợp để xóa bỏ phong tục, tập quán lạc hậu cản trở thực hiện mục tiêu bình đẳng giới.
Trước những ý kiến cho rằng chính sách này có thể tạo ra sự bất bình đẳng hoặc bất công, ông Dũng cho rằng mỗi chính sách được đưa ra đều hướng vào một nhóm đối tượng đích.
“Đối tượng đích là nhóm mà chính sách hướng tới để giải quyết những khó khăn cụ thể. Ở đây là đưa tỷ số giới tính khi sinh đang cao về mức tự nhiên”, ông Dũng nói.
Ông Dũng cũng cho rằng chính sách hỗ trợ gia đình sinh con một bề là gái đã được thực hiện từ năm 2021 và trong thời gian qua chưa có ý kiến cho rằng chính sách này tạo ra bất bình đẳng giới hoặc bất công.
Việc cụ thể hóa nhóm trẻ em gái dưới 16 tuổi trong dự thảo lần này, theo ông Dũng, chủ yếu nhằm xác định rõ hơn đối tượng của chính sách trên cơ sở quy định của Luật Trẻ em.
Báo cáo tổng kết 10 năm thực hiện Đề án Kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh giai đoạn 2016-2025 cho thấy tốc độ gia tăng tỷ số giới tính khi sinh trên phạm vi cả nước đã từng bước được khống chế, giảm từ 112,2 bé trai/100 bé gái (năm 2016) xuống còn 110 bé trai/100 bé gái (năm 2025).
Theo Bộ Y tế, diễn biến này cho thấy tốc độ gia tăng tỷ số giới tính khi sinh đã từng bước được kiểm soát, các biện pháp can thiệp đã có hiệu quả.
Tuy nhiên, tỷ số giới tính khi sinh ở Việt Nam vẫn còn ở mức cao so với mức cân bằng tự nhiên. Do vậy, nếu không tiếp tục có các giải pháp can thiệp kịp thời, nguy cơ tỷ số giới tính khi sinh tăng cao trở lại.