Huyết áp lên 200, tim, thận kêu cứu
Khi vợ giục đi kiểm tra sức khỏe, anh N.V.T (40 tuổi, trú tại Thông Tây Hội, TPHCM) mới đến bệnh viện. Kết quả kiểm tra khiến anh bất ngờ khi huyết áp lên tới 200/110 mmHg, kèm tổn thương ở tim, thận và mạch máu não dù gần như không có triệu chứng rõ rệt.
Siêu âm tim cho thấy thành thất trái dày, chức năng co bóp giảm còn 40%, biểu hiện suy tim. Chức năng thận cũng suy giảm, kèm tình trạng có nhiều đạm trong nước tiểu - dấu hiệu cho thấy thận đã bị tổn thương.
Kết quả siêu âm mạch máu não còn ghi nhận hẹp mức độ trung bình động mạch cảnh hai bên. Bệnh nhân phải nhập viện để kiểm soát huyết áp và điều trị các biến chứng.
Sau một thời gian điều trị tích cực, chức năng tim và thận của anh T. cải thiện dần nhưng không hồi phục hoàn toàn. Theo bác sĩ, đây là trường hợp đáng tiếc bởi bệnh nhân chỉ phát hiện tăng huyết áp khi bệnh đã gây tổn thương nhiều cơ quan.
Tăng huyết áp ngày càng trẻ hóa
Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Xuân Tuấn Anh, Phòng khám Tim mạch - Khoa Khám bệnh, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM, cho biết, tăng huyết áp thường gặp ở người lớn tuổi do quá trình lão hóa khiến thành động mạch mất dần độ đàn hồi, trở nên xơ cứng.
Tuy nhiên, bệnh đang ngày càng được ghi nhận nhiều ở người trẻ. Tại Việt Nam, khoảng một phần tư người trưởng thành được ghi nhận có tăng huyết áp.
Lối sống ít vận động, ăn mặn, thường xuyên sử dụng thức ăn nhanh, thực phẩm nhiều chất béo bão hòa, uống rượu bia, hút thuốc lá và căng thẳng kéo dài đều có thể góp phần làm tăng huyết áp.
Bên cạnh đó, béo phì, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu - những vấn đề chuyển hóa đang gia tăng ở người trẻ - cũng là các yếu tố nguy cơ quan trọng.
Theo bác sĩ Tuấn Anh, tăng huyết áp giai đoạn sớm thường diễn tiến âm thầm. Người bệnh có thể không có bất kỳ triệu chứng nào hoặc chỉ xuất hiện những biểu hiện mơ hồ như đau đầu, hoa mắt, chóng mặt.
Vì vậy, không ít người chỉ phát hiện bệnh khi đã xuất hiện biến chứng tại tim, não, thận hoặc mạch máu, như nam bệnh nhân 40 tuổi nói trên.
Bác sĩ cũng lưu ý không phải cứ một lần đo huyết áp cao là có thể khẳng định mắc tăng huyết áp. Huyết áp có thể dao động do nhiều yếu tố trong cuộc sống. Chẳng hạn, một người có thể có huyết áp khoảng 120 mmHg khi nghỉ ngơi nhưng tăng lên 160-170 mmHg trong điều kiện căng thẳng, đi ngoài trời nắng hoặc kẹt xe.
Do đó, người dân nên theo dõi huyết áp nhiều lần, trong trạng thái nghỉ ngơi, yên tĩnh và ghi lại kết quả để bác sĩ có cơ sở đánh giá.
Không bỏ thuốc khi huyết áp đã ổn định
Một thực tế khác là có những người đã được chẩn đoán tăng huyết áp nhưng vẫn không kiểm soát được huyết áp do quên uống thuốc, tự ý thay đổi thuốc hoặc duy trì lối sống không phù hợp.
Ăn mặn, ít vận động, thừa cân, béo phì, hút thuốc lá và sử dụng các chất kích thích có thể khiến việc kiểm soát huyết áp khó khăn hơn.
Nếu tăng huyết áp kéo dài không được kiểm soát, người bệnh có nguy cơ gặp các biến cố nghiêm trọng như nhồi máu cơ tim, nhồi máu não, xuất huyết não, suy tim, tổn thương thận, mắt và mạch máu.
Bác sĩ Tuấn Anh khuyến cáo người dân nên chủ động kiểm tra huyết áp định kỳ, đặc biệt khi có các yếu tố nguy cơ. Người đã được chẩn đoán bệnh cần dùng thuốc đúng chỉ định, không tự ý ngừng hoặc thay đổi thuốc, đồng thời duy trì chế độ ăn nhạt, tập luyện đều đặn, kiểm soát cân nặng, hạn chế rượu bia và bỏ thuốc lá.