Cấy 'tim nhân tạo' thế hệ mới cứu bệnh nhân suy tim
Nguồn ảnh: VnExpress
Bác sĩ Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 lần đầu cấy ghép thành công thiết bị hỗ trợ thất trái CorHeart 6 cho bệnh nhân suy tim giai đoạn cuối.
Đây là ca can thiệp bằng dòng máy này đầu tiên tại Việt Nam, mở thêm cơ hội sống cho người bệnh trong thời gian chờ ghép tim. Sau mổ một tuần người đàn ông hồi phục tốt, tự đi lại và sinh hoạt cá nhân. Các nhân viên y tế hướng dẫn bệnh nhân cách vận hành, vệ sinh máy móc trước khi cho xuất viện về nhà.
4 ngày trước ca mổ hôm 10/9, người bệnh nhập viện khi khó thở dồn dập, thuốc nội khoa mất tác dụng, phải ngồi suốt ngày đêm để lấy dưỡng khí và mất khả năng tự chăm sóc.
Thăm khám chuyên sâu ghi nhận bệnh nhân tổn thương nhiều nhánh động mạch vành, hở van hai lá nặng, cơ tim chằng chịt vết sẹo do nhồi máu cơ tim diện rộng trước đó. Đứng trước tình huống các biện pháp can thiệp tái tạo mạch vành không còn tác dụng, hội đồng chuyên môn chỉ định ghép tim là giải pháp sau cùng.
Tuy nhiên, nguồn tạng hiến luôn khan hiếm khiến thời gian chờ đợi kéo dài, trong khi buồng tim suy kiệt không thể duy trì huyết động. Các bác sĩ quyết định cấy thiết bị CorHeart 6 vào cơ thể người bệnh. Dụng cụ đóng vai trò như một chiếc máy bơm nhân tạo gắn trực tiếp vào tâm thất trái – buồng tim chính chịu trách nhiệm tống máu nuôi cơ thể – để hút máu và bơm thẳng vào động mạch chủ, san sẻ toàn bộ gánh nặng tuần hoàn cho trái tim suy kiệt.
Trung tá, BSCK1 Trần Quang Thái, khoa Phẫu thuật Tim mạch, giải thích thiết bị hoạt động như một "cầu nối sự sống". Máy giúp người bệnh duy trì chức năng các tạng và kéo dài thời gian sống an toàn cho đến khi tìm được quả tim hiến phù hợp.
So với dòng máy HeartMate 3 mà bệnh viện từng triển khai thành công năm 2025, CorHeart 6 mang ưu thế vượt trội về mặt cơ học. Máy có đường kính 34 mm, dày 26 mm và nặng 90 g, giảm hơn một nửa kích thước lẫn trọng lượng so với thế hệ cũ (vốn nặng khoảng 200 g và kích thước 50 x 34 mm).
Theo bác sĩ Thái, kích thước cồng kềnh và giá thành đắt đỏ của các dòng máy trước đây từng thu hẹp cơ hội tiếp cận của người bệnh. Thiết kế gọn nhẹ của cỗ máy mới tương thích tốt với thể trạng nhỏ bé của người Việt Nam, đồng thời mở đường cho hướng điều trị bệnh nhi suy tim nặng trong tương lai.
Để làm chủ kỹ thuật hỗ trợ tuần hoàn cơ học này, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 cử các kíp phẫu thuật, gây mê hồi sức và phục hồi chức năng sang đào tạo bài bản tại các trung tâm tim mạch lớn ở Đức, Pháp suốt từ năm 2023.
Bệnh nhân ổn định sau phẫu thuật. Ảnh: Bệnh viện cung cấp
Suy tim là giai đoạn cuối của các bệnh lý tim mạch, tỷ lệ tử vong cao nhất, cao hơn cả bệnh lý ung thư và đột quỵ. Khoảng 50% bệnh nhân suy tim không sống quá 5 năm sau khi được bác sĩ chẩn đoán. Với bệnh nhân suy tim giai đoạn cuối, tỷ lệ này còn cao hơn, tiên lượng sống trung bình khoảng 6-12 tháng, tỷ lệ tử vong trên 75% sau một năm.
Trung tướng, GS.TS Lê Hữu Song, Giám đốc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, đánh giá ca cấy ghép CorHeart 6 đầu tiên tại Việt Nam đánh dấu thêm một bước phát triển của kỹ thuật hỗ trợ tuần hoàn cơ học, trong bối cảnh nhu cầu điều trị cho bệnh nhân suy tim giai đoạn cuối ngày càng đòi hỏi nhiều lựa chọn hơn bên cạnh ghép tim.
Sau ca bệnh đầu tiên với CorHeart 6, bệnh viện dự kiến đưa kỹ thuật này vào triển khai thường quy, nhằm hỗ trợ thêm người bệnh suy tim nặng trong thời gian chờ ghép tim.
Lê Nga
Một người đàn ông suy tim giai đoạn cuối vừa có thêm cơ hội sống sau khi được cấy CorHeart 6, thiết bị hỗ trợ tuần hoàn cơ học thế hệ mới tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108. Đây là ca can thiệp bằng dòng máy này đầu tiên tại Việt Nam, mở thêm lựa chọn cho người bệnh trong thời gian chờ nguồn tim hiến phù hợp. Một tuần sau phẫu thuật, bệnh nhân đã hồi phục tốt, tự đi lại, sinh hoạt cá nhân và được hướng dẫn vận hành, vệ sinh thiết bị trước khi xuất viện.
Bốn ngày trước ca mổ ngày 10/9, người bệnh nhập viện trong tình trạng khó thở liên tục, thuốc điều trị nội khoa không còn phát huy tác dụng như trước. Ông phải ngồi suốt ngày đêm để thở, đồng thời mất khả năng tự chăm sóc bản thân do buồng tim suy kiệt và tuần hoàn không còn đáp ứng nhu cầu cơ thể. Tình trạng nhanh chóng đặt các bác sĩ trước yêu cầu phải tìm giải pháp thay thế, khi những phương án điều trị thông thường gần như không còn hiệu quả.
Kết quả thăm khám chuyên sâu cho thấy bệnh nhân tổn thương nhiều nhánh động mạch vành, hở van hai lá nặng, cùng cơ tim chằng chịt sẹo sau một lần nhồi máu cơ tim diện rộng. Các biện pháp can thiệp nhằm tái tạo mạch vành không còn khả năng cải thiện tình trạng, khiến hội đồng chuyên môn xác định ghép tim là phương án sau cùng. Tuy nhiên, nguồn tạng hiến luôn khan hiếm, thời gian chờ có thể kéo dài, trong khi trái tim suy yếu không đủ sức duy trì huyết động.
Trước hoàn cảnh đó, các bác sĩ quyết định cấy CorHeart 6 vào cơ thể bệnh nhân để đảm nhiệm phần lớn công việc bơm máu của tâm thất trái. Thiết bị được gắn trực tiếp vào buồng tim chính, hút máu rồi bơm thẳng vào động mạch chủ, qua đó san sẻ gánh nặng tuần hoàn cho trái tim đã suy kiệt. Trung tá, BSCK1 Trần Quang Thái, khoa Phẫu thuật Tim mạch, ví CorHeart 6 như một “cầu nối sự sống” giúp người bệnh duy trì hoạt động các cơ quan.
Nhờ thiết bị, bệnh nhân có thể kéo dài thời gian sống an toàn hơn, chờ đến khi bệnh viện tìm được quả tim hiến tương thích để ghép. So với HeartMate 3, dòng máy bệnh viện từng triển khai thành công năm 2025, CorHeart 6 có ưu thế rõ rệt về kích thước, trọng lượng và thiết kế cơ học. Máy có đường kính 34 mm, dày 26 mm, nặng 90 g, giảm hơn một nửa so với thế hệ cũ nặng khoảng 200 g và có kích thước 50 x 34 mm.
Theo bác sĩ Trần Quang Thái, các thiết bị trước đây thường cồng kềnh, giá thành cao, vì vậy cơ hội tiếp cận điều trị của nhiều bệnh nhân còn bị giới hạn. Thiết kế gọn nhẹ của CorHeart 6 phù hợp hơn với thể trạng nhỏ bé của người Việt Nam, đồng thời có thể mở hướng ứng dụng cho trẻ em mắc suy tim nặng trong tương lai. Đây là điểm đáng chú ý, bởi một thiết bị nhỏ hơn có thể tạo thêm khả năng điều trị cho những cơ thể khó phù hợp với máy hỗ trợ kích thước lớn.
Để làm chủ kỹ thuật hỗ trợ tuần hoàn cơ học, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 đã cử các kíp phẫu thuật, gây mê hồi sức và phục hồi chức năng sang đào tạo bài bản tại những trung tâm tim mạch lớn ở Đức và Pháp từ năm 2023. Sự chuẩn bị kéo dài này tạo nền tảng chuyên môn cho ca cấy CorHeart 6, đồng thời giúp đội ngũ y tế chủ động hơn trong chăm sóc bệnh nhân trước, trong và sau phẫu thuật. Sau ca mổ, bệnh nhân ổn định, phục hồi thuận lợi dưới sự theo dõi và hướng dẫn của nhân viên y tế.
Suy tim được xem là giai đoạn cuối của nhiều bệnh lý tim mạch, với tỷ lệ tử vong rất cao, thậm chí cao hơn cả ung thư và đột quỵ theo thông tin được nêu trong bài viết của VnExpress. Khoảng 50% bệnh nhân suy tim không sống quá năm năm sau khi được chẩn đoán, còn nhóm suy tim giai đoạn cuối có thời gian sống trung bình chỉ khoảng 6 đến 12 tháng, với tỷ lệ tử vong trên 75% sau một năm. Trung tướng, GS.TS Lê Hữu Song, Giám đốc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, cho biết bệnh viện dự kiến triển khai thường quy kỹ thuật này, hỗ trợ thêm người bệnh nặng trong thời gian chờ ghép tim.
