Bỏ qua điều hướng
•

Đã mắc sốt xuất huyết hai lần có cần tiêm vaccine?

Đã mắc sốt xuất huyết hai lần có cần tiêm vaccine?
Nguồn ảnh: VnExpress

Sốt xuất huyết đang tăng ca mắc, tôi từng mắc bệnh hai lần, vậy có cần tiêm vaccine nữa không? (Minh Anh, 42 tuổi, TP HCM)

Trả lời:

Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm cấp tính do muỗi vằn cái truyền bệnh qua vết đốt. Bệnh do 4 type huyết thanh virus Dengue gồm Den-1, Den-2, Den-3, Den-4 gây ra. Sau khi mắc một type, cơ thể sẽ miễn dịch với chính type đó nhưng lại không có miễn dịch chéo bền vững đối với ba type còn lại.

Điều này có nghĩa, người đã từng bị sốt xuất huyết vẫn có thể tái nhiễm lần thứ hai, thứ ba, thứ tư, thậm chí nhiều hơn ở những nhóm người bị suy giảm miễn dịch.

Ở những lần mắc sau, kháng thể từ lần mắc trước có thể liên kết với type virus mới, tạo điều kiện cho virus dễ dàng xâm nhập vào các tế bào miễn dịch, gây ra phản ứng viêm mạnh hơn, dẫn đến các biến chứng nặng nề như xuất huyết nghiêm trọng và sốc.

Sốt xuất huyết thường khởi đầu sốt cao đột ngột từ 39-40 độ C, kèm đau đầu, đau hốc mắt, đau nhức cơ khớp, mệt mỏi, chán ăn hoặc rối loạn tiêu hóa. Sau khoảng 2-3 ngày, người bệnh có thể giảm sốt hoặc hết sốt, tạo cảm giác bệnh đang thuyên giảm.

Tuy nhiên, đây là giai đoạn nguy hiểm bởi người bệnh có thể rơi vào sốc, xuất huyết khó cầm. Nguyên nhân là virus làm tổn thương, tăng tính thấm thành mạch khiến huyết tương thoát ra ngoài lòng mạch, gây cô đặc máu, giảm thể tích tuần hoàn, máu không bơm đủ đến các cơ quan.

Người dân tiêm vaccine phòng bệnh sốt xuất huyết tại VNVC. Ảnh: Bình An

Người dân tiêm vaccine phòng bệnh sốt xuất huyết tại VNVC. Ảnh: Bình An

Sốt xuất huyết đang vào mùa cao điểm với nhiều ca bệnh và nhập viện tăng mạnh ở các địa phương. Nhiều trường hợp nhập viện khi đã chuyển nặng với các biến chứng sốc sốt xuất huyết, suy gan, suy thận... phải điều trị tích cực. Dù vượt qua giai đoạn nguy hiểm, người bệnh vẫn có thể đối diện với di chứng kéo dài như suy kiệt thể chất, mất ngủ, rụng tóc, đau khớp, sụt cân.

Chi phí điều trị một ca bệnh nặng có thể từ hàng trăm triệu đến hàng tỷ đồng. Theo thống kê của Bộ Y tế, từ đầu năm đến nay, cả nước đã có hơn 94.000 ca mắc sốt xuất huyết và 14 ca tử vong.

Trước nguy cơ tái nhiễm và trở nặng do bệnh, bạn vẫn cần tiêm vaccine. Hiện vaccine sốt xuất huyết được sử dụng cho người từ 4 tuổi và người lớn, lịch tiêm 2 mũi cách nhau 3 tháng. Vaccine được chứng minh có khả năng phòng mắc bệnh hơn 80% và ngăn ngừa nguy cơ nhập viện hơn 90%. Người đã từng mắc sốt xuất huyết nên chờ tình trạng bệnh ổn định và tham khảo ý kiến bác sĩ để được tiêm sớm.

Bên cạnh tiêm vaccine, bạn vẫn nên duy trì các biện pháp diệt muỗi, lăng quăng, phòng muỗi đốt như vệ sinh, phát quang dọn dẹp khu vực sinh sống, đổ bỏ các chai, lọ, chum chứa nước ở xung quanh, mặc quần áo dài tay, ngủ màn.

Bác sĩ Trần Huỳnh Tấn
Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC

Độc giả đặt câu hỏi tư vấn vaccine để bác sĩ trả lời tại đây.

Nhiều người lầm tưởng việc từng mắc sốt xuất huyết sẽ tạo miễn dịch trọn đời, song thực tế bệnh do bốn type huyết thanh virus Dengue gây ra và không có miễn dịch chéo bền vững. Cơ thể chỉ kháng lại type đã nhiễm, do đó bệnh nhân vẫn có thể tái nhiễm các type còn lại. Đáng lưu ý, kháng thể cũ có thể khiến phản ứng viêm ở những lần mắc sau diễn ra dữ dội hơn, làm tăng nguy cơ thoát huyết tương, cô đặc máu và dẫn đến sốc nguy kịch. Thống kê từ Bộ Y tế ghi nhận cả nước đã có hơn 94.000 ca mắc và 14 trường hợp tử vong kể từ đầu năm đến nay. Tình trạng bệnh nhân nhập viện trong tình trạng sốc, suy đa tạng gia tăng nhanh chóng, kéo theo gánh nặng chi phí điều trị có thể lên tới hàng trăm triệu đến hàng tỷ đồng mỗi ca. Ngay cả khi qua khỏi giai đoạn cấp tính, người bệnh vẫn đối mặt với các di chứng suy kiệt thể chất kéo dài. Bác sĩ Trần Huỳnh Tấn, Quản lý Y khoa thuộc Hệ thống Tiêm chủng VNVC, khuyến cáo người từng mắc bệnh hai lần vẫn rất cần chủ động tiêm phòng. Vaccine hiện áp dụng cho người từ 4 tuổi trở lên với phác đồ 2 mũi cách nhau 3 tháng, đạt hiệu quả phòng bệnh hơn 80% và giảm trên 90% nguy cơ nhập viện. Sau khi thể trạng hồi phục ổn định, người dân nên tham khảo ý kiến chuyên môn để chủng ngừa sớm, kết hợp diệt lăng quăng và phòng tránh muỗi đốt tại nơi cư trú.
amung