Các nhà nghiên cứu tại Đại học Sassari (Sardinia, Italy) và Đại học Alabama tại Birmingham (Mỹ) công bố trên tạp chí khoa học Frontiers in Aging về ngôi làng đặc biệt này. Tỷ lệ phụ nữ Bolotana sống thọ đến 100 tuổi chỉ xếp sau Hong Kong (Trung Quốc). Con số này cao hơn nhiều so với mức trung bình 3,5% tại Italy, nơi số người sống thọ trăm tuổi đã tăng hơn gấp đôi từ năm 2009.
Nghiên cứu khởi động từ năm 2024, phân tích hồ sơ những người sinh từ năm 1900 đến 1925 tại Bolotana. Kết quả cho thấy 38 trường hợp sống thọ trên 100 tuổi, đưa tỷ lệ sống thọ tại đây cao hơn 57% so với mức trung bình toàn quốc của Italy.
Tính đến năm ngoái, Bolotana ghi nhận 12 cụ già thọ trên 100 tuổi trên tổng số hơn 2.000 dân. Con số này cao gấp khoảng 12 lần so với tỷ lệ trung bình của toàn đảo Sardinia. Từ đó đến nay, 6 cụ đã qua đời, 6 cụ còn lại đều là nữ giới, trong đó hai cụ cao tuổi nhất hiện 102 tuổi. Ngôi làng dự kiến đón thêm nhiều cư dân cán mốc tuổi bách niên từ nay đến cuối năm nay và trong suốt năm 2027.
So với 4 vùng xanh khác trên thế giới là Okinawa (Nhật Bản), bán đảo Nicoya (Costa Rica), Ikaria (Hy Lạp) và Loma Linda (bang California, Mỹ), vùng xanh tại Sardinia là nơi duy nhất có xu hướng mở rộng phạm vi.
Giovanni Mario Pes, nhà khoa học chủ trì nghiên cứu kiêm đồng sáng lập khái niệm "vùng xanh", chia sẻ trên The Guardian: "Lần đầu tiên sau hơn 25 năm, chúng tôi tìm thấy một vùng đất sống thọ nằm ngoài ranh giới 'vùng xanh' truyền thống tại Sardinia". Ông Pes cho biết Bolotana đặc biệt hơn các vùng xanh khác: nếu vùng xanh nguyên bản ghi nhận sự cân bằng hiếm có về tuổi thọ giữa hai giới, thì tại Bolotana, phụ nữ lại chiếm ưu thế hoàn toàn.
Khoa học khẳng định phụ nữ vốn sống thọ hơn nam giới nhờ các yếu tố sinh học. Tuy nhiên, ông Pes nhấn mạnh: "Điều kỳ diệu là tỷ lệ sống thọ của phụ nữ ở Bolotana cao gấp ba lần so với phần lớn phụ nữ phương Tây". Ông Pes cũng sinh ra trong một gia đình có gene sống thọ tại Sardinia, với người cụ thọ 110 tuổi và mẹ hiện 101 tuổi.
Một số khu vực thuộc đảo Sardinia tạo thành một trong năm "vùng xanh" của thế giới, những vùng địa lý có tỷ lệ người sống thọ trăm tuổi cao vượt trội. Ảnh: Y Levy/Alamy
Ông Pes từ chối đưa ra giả thuyết về bí quyết sống thọ của làng, khẳng định nghiên cứu chỉ dừng lại ở việc ghi nhận hiện tượng. Dù vậy, sau thời gian tiếp xúc với các cụ bà bách niên minh mẫn, ông ấn tượng nhất với các mối quan hệ xã hội gắn kết và chân thành mà họ duy trì suốt đời. Ông dẫn chứng cụ Giovanna Marras, 101 tuổi, sống cùng em gái. Hai cụ cùng sinh hoạt, nấu ăn và trò chuyện vui vẻ mỗi ngày mà không hề có dấu hiệu suy giảm nhận thức.
Ông Francesco Manconi, người đứng đầu làng Bolotana, đưa ra một vài lý giải cá nhân. Ông nói với tờ Corriere della Sera: "Tôi không phải nhà khoa học, nhưng điều này có lẽ là kết quả từ sự kết hợp của nhiều yếu tố". Ông Manconi nhắc đến thói quen ưu tiên thực phẩm tươi sạch của dân làng, song khẳng định không ai ở đây quá khắt khe đến mức phải từ bỏ món bánh nhân phô mai seada truyền thống hay bánh quy thảo mộc mustazzolus quen thuộc trong bữa sáng.
Trưởng làng Manconi bổ sung thêm, môi trường thiên nhiên thuần khiết bao quanh làng cùng thói quen vận động thể chất cũng góp phần vào tuổi thọ. Bolotana không có phòng tập gym nào. "Người cao tuổi ở đây từ xưa đến nay luôn đi bộ rất nhiều, thậm chí có ngày lên tới 20 km. Tôi thấy phần lớn trong số đó là các cụ bà", ông nói.
Tính đến tháng 11/2025, Italy ghi nhận 23.548 cư dân từ 100 tuổi trở lên, tăng 2.000 người so với năm trước. Phụ nữ chiếm tỷ lệ áp đảo 82,6% trong nhóm bách niên này. Họ cũng chiếm đa số trong nhóm 724 người trên 105 tuổi và nhóm 19 đại bách niên thọ từ 110 tuổi trở lên tại Italy.
Bình Minh (Theo The Guardian)