Bỏ qua điều hướng
•

Đã sinh con tự nhiên, vì sao vẫn hiếm muộn?

Đã sinh con tự nhiên, vì sao vẫn hiếm muộn?
Nguồn ảnh: VnExpress

Tôi sinh con tự nhiên 5 năm trước. Hai năm nay vợ chồng muốn sinh thêm nhưng không đậu thai nữa, nguyên nhân do đâu? (Vi, 37 tuổi, Bình Phước)

Trả lời:

Trường hợp của bạn thuộc nhóm hiếm muộn thứ phát, tức từng sinh con nhưng sau đó không thể có thai lại dù quan hệ đều đặn, không dùng biện pháp tránh thai. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), cứ 6 người trong độ tuổi sinh sản có một người gặp tình trạng hiếm muộn. Riêng tại Việt Nam, hiếm muộn thứ phát chiếm hơn 50% số ca vô sinh.

Bạn từng sinh con thuận lợi 5 năm trước không đồng nghĩa với việc chức năng sinh sản vẫn được bảo toàn. Ở phụ nữ ngoài 35 tuổi, số lượng và chất lượng noãn giảm nhanh, làm tăng nguy cơ phôi bất thường nhiễm sắc thể hoặc sảy thai. Trong khi đó, chất lượng và số lượng tinh trùng ở nam giới cũng suy giảm do tuổi, bệnh lý, lối sống hay môi trường làm việc.

Bên cạnh suy giảm chất lượng giao tử theo tuổi, người vợ còn có thể đối mặt với rối loạn phóng noãn, suy giảm dự trữ buồng trứng, lạc nội mạc tử cung, u xơ hay dính buồng tử cung. Đặc biệt, các tổn thương sau lần sinh trước như sẹo mổ lấy thai, nạo hút thai, viêm nhiễm vùng chậu cũng dễ dẫn đến dính, tắc hoặc ứ dịch vòi trứng, cản trở trứng gặp tinh trùng hoặc ảnh hưởng quá trình phôi làm tổ.

Vợ chồng bạn đã mong con 2 năm nên khám sớm để xác định nguyên nhân và điều trị phù hợp.

ThS.BS Phan Hà Minh Hạnh kiểm tra sức khỏe sinh sản cho một phụ nữ hiếm muộn. Ảnh minh họa: IVF Tâm Anh

ThS.BS Phan Hà Minh Hạnh kiểm tra sức khỏe sinh sản cho một phụ nữ hiếm muộn. Ảnh minh họa: IVF Tâm Anh

Tại Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh (IVF Tâm Anh), bệnh nhân vô sinh thứ phát chiếm khoảng 68% số ca điều trị, chủ yếu nhóm 35-45 tuổi. Những trường hợp này được khám song song để tìm nguyên nhân từ cả hai phía. Người vợ được đánh giá tiền sử sản khoa, tử cung, buồng trứng, dự trữ buồng trứng, tình trạng phóng noãn và mức độ thông vòi trứng. Người chồng khám nam khoa, xét nghiệm tinh dịch đồ đánh giá số lượng, độ di động và hình thái tinh trùng. Dựa trên kết quả khám, bác sĩ xây dựng phác đồ cá thể hóa theo nguyên nhân và tình trạng sinh sản của từng người.

Các cặp vợ chồng mong con thứ hai nên chủ động khám nếu chưa có thai sau 12 tháng, với phụ nữ từ 35 tuổi là sau 6 tháng. Người có tiền sử bệnh lý sản phụ khoa, phẫu thuật vùng chậu hoặc các yếu tố nguy cơ ảnh hưởng khả năng sinh sản có thể cần kiểm tra sớm hơn.

Các cặp vợ chồng chưa có kế hoạch sinh con có thể cân nhắc trữ trứng hoặc tinh trùng để bảo tồn khả năng sinh sản. Với kỹ thuật thủy tinh hóa, tỷ lệ thụ tinh thành công sau rã đông trứng hoặc tinh trùng lên đến gần 100%, giúp các cặp đôi chủ động thời điểm sinh thêm con khỏe mạnh, tránh suy giảm khả năng sinh sản do tuổi tác và các yếu tố liên quan theo thời gian.

ThS.BS Phan Hà Minh Hạnh
Trung tâm Hỗ trợ sinh sản
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM

Độc giả gửi câu hỏi về vô sinh hiếm muộn tại đây để bác sĩ giải đáp
Từng sinh con thuận lợi trong quá khứ không đồng nghĩa với việc chức năng sinh sản của các cặp vợ chồng tiếp tục được bảo toàn. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), cứ 6 người trong độ tuổi sinh sản thì có một người đối mặt với tình trạng hiếm muộn, trong đó nhóm hiếm muộn thứ phát chiếm hơn 50% số ca vô sinh tại Việt Nam. Thực tế ghi nhận tại Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh (IVF Tâm Anh) cho thấy tỷ lệ bệnh nhân vô sinh thứ phát chiếm tới 68% số ca điều trị, tập trung chủ yếu ở độ tuổi từ 35 đến 45. Sự suy giảm chất lượng và số lượng giao tử theo tuổi tác là nguyên nhân hàng đầu khiến quá trình thụ thai sau nhiều năm bị gián đoạn. Ở phụ nữ ngoài 35 tuổi, số lượng noãn suy giảm nhanh làm gia tăng nguy cơ bất thường nhiễm sắc thể, trong khi nam giới cũng đối mặt với tình trạng giảm sút tinh trùng do lối sống và bệnh lý. Bên cạnh đó, các tổn thương tích tụ sau lần sinh trước như sẹo mổ lấy thai, can thiệp buồng tử cung hoặc viêm nhiễm vùng chậu rất dễ gây tắc dính vòi trứng và cản trở phôi làm tổ. ThS.BS Phan Hà Minh Hạnh khuyến cáo các cặp đôi cần chủ động thăm khám toàn diện cả hai vợ chồng sau 12 tháng chưa có thai, hoặc sau 6 tháng đối với phụ nữ trên 35 tuổi. Quy trình đánh giá song song tiền sử sản khoa, tình trạng buồng tử cung của người vợ cùng tinh dịch đồ của người chồng sẽ giúp xây dựng phác đồ can thiệp cá thể hóa kịp thời. Ngoài ra, việc chủ động ứng dụng kỹ thuật thủy tinh hóa để trữ noãn hoặc tinh trùng cũng mở ra giải pháp bảo tồn khả năng sinh sản hiệu quả trước áp lực suy giảm sinh học theo thời gian.
amung