ThS.BS Hoàng Châu Bảo Đính, Trưởng đơn vị Giấc ngủ, Trung tâm Khoa học Thần kinh, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết giấc ngủ ngon giúp cơ thể và não bộ phục hồi sau một ngày hoạt động. Trong khi ngủ, nhịp tim, huyết áp và nhịp thở thường giảm, cơ thể chuyển sang trạng thái nghỉ ngơi. Khi giấc ngủ bị gián đoạn thường xuyên hoặc xuất hiện bất thường về hô hấp, quá trình này có thể bị ảnh hưởng.
Bác sĩ Bảo Đính chỉ ra một số bất thường trong giấc ngủ cần lưu ý:
Ngáy to là một trong những dấu hiệu thường gặp, có thể liên quan tình trạng hẹp hoặc tắc nghẽn đường thở khi ngủ. Khi không khí đi qua đường thở bị thu hẹp, các mô vùng họng rung lên tạo thành tiếng ngáy. Một số trường hợp ngáy to, kéo dài, kèm ngưng thở hoặc thở hổn hển về đêm có thể là dấu hiệu của ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn, dễ dẫn đến thiếu oxy não.
Ngưng thở khi ngủ xảy ra khi đường thở bị tắc nghẽn từng lúc, khiến người bệnh ngừng thở hoặc giảm luồng khí trong một khoảng thời gian. Tình trạng này có thể lặp lại nhiều lần mỗi giờ, khiến nồng độ oxy trong máu giảm rồi tăng trở lại. Mỗi lần ngưng thở, cơ thể phải kích hoạt phản ứng để khôi phục hô hấp, làm nhịp tim cũng như huyết áp dao động. Tình trạng này kéo dài có thể góp phần gây tổn thương hệ thống mạch máu, từ đó làm tăng nguy cơ đột quỵ.
Dễ tỉnh giấc khiến giấc ngủ bị phân mảnh, giảm thời gian ngủ tổng thể và ảnh hưởng quá trình phục hồi của cơ thể. Chất lượng giấc ngủ kém kéo dài có thể khiến người bệnh mệt mỏi, khó tập trung, ảnh hưởng xấu đến huyết áp.
Thường xuyên buồn ngủ ban ngày cũng là biểu hiện của chất lượng giấc ngủ kém. Một số người ngủ đủ thời gian nhưng vẫn mệt mỏi sau khi thức dậy do giấc ngủ bị gián đoạn nhiều lần mà không nhận biết. Theo bác sĩ Đính, buồn ngủ quá mức vào ban ngày ở người ngủ ngáy hoặc có dấu hiệu ngưng thở khi ngủ cần được đánh giá để tìm nguyên nhân.
Ngủ quá ít hoặc mất ngủ kéo dài có thể ảnh hưởng huyết áp, chuyển hóa và nhịp sinh học. Thức khuya thường xuyên, thời gian ngủ thay đổi liên tục hoặc mất ngủ kéo dài cũng có thể làm tăng các yếu tố nguy cơ tim mạch, nhất là ở người có sẵn tình trạng tăng huyết áp, béo phì, tiểu đường hoặc rối loạn mỡ máu.
Bác sĩ đang gắn điện cực để đo đa ký giấc ngủ cho người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Theo bác sĩ Bảo Đính, người ngáy to kéo dài, có dấu hiệu ngưng thở khi ngủ, thường xuyên tỉnh giấc vì nghẹt thở, ngủ không sâu hoặc buồn ngủ nhiều vào ban ngày nên đi khám chuyên khoa Thần kinh để được đánh giá.
Tùy triệu chứng, bác sĩ có thể chỉ định đo đa ký giấc ngủ để theo dõi hoạt động não, nhịp tim, nhịp thở, nồng độ oxy trong máu, tiếng ngáy cũng như cử động cơ thể trong suốt giấc ngủ. Phương pháp này giúp xác định người bệnh có ngưng thở khi ngủ hay các rối loạn giấc ngủ khác, đồng thời đánh giá mức độ bệnh, từ đó có hướng điều trị phù hợp.
Một số trường hợp, người bệnh có thể được tầm soát nguy cơ đột quỵ, kiểm tra huyết áp, đường huyết, mỡ máu và chỉ định chẩn đoán hình ảnh như MRI, MRA, CTA hoặc siêu âm mạch máu khi cần.
Bác sĩ Bảo Đính khuyến cáo, để cải thiện chất lượng giấc ngủ, mỗi người nên duy trì giờ ngủ - thức cố định, hạn chế sử dụng điện thoại, máy tính hoặc các thiết bị điện tử trước khi ngủ, giữ phòng ngủ yên tĩnh, tối và thoáng mát. Tránh cà phê, rượu bia, không ăn quá no vào buổi tối.
Trọng Nghĩa
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh thần kinh tại đây để bác sĩ giải đáp