Tuổi sinh học không hoàn toàn giống tuổi tính theo năm sinh. Nếu tuổi thực phản ánh số năm một người đã sống, tuổi sinh học cho biết cơ thể đang lão hóa nhanh hay chậm. Lối sống, chế độ ăn uống và thói quen sử dụng rượu bia đều có thể ảnh hưởng đến quá trình này.
Rượu liên quan đến lão hóa sinh học
Năm 2023, Đại học Boston, Đại học Northwestern, Viện Tim, Phổi và Máu Quốc gia Mỹ sử dụng dữ liệu của khoảng 3.820 người, độ tuổi 24-92, từng tham gia Framingham Heart Study - nghiên cứu dài hạn về sức khỏe tim mạch tại Mỹ.
Kết quả cho thấy chỉ cần tăng lượng cồn (ethanol) nạp vào mỗi ngày - tương đương một lon bia (330 ml), một ly rượu vang (150 ml) hoặc một ly nhỏ rượu mạnh (40-45 ml) có liên quan các thước đo tuổi sinh học tăng khoảng 5-9 tháng, đặc biệt ở nhóm trung niên.
Một số nghiên cứu khác cũng ghi nhận mối liên quan giữa rối loạn sử dụng rượu, hành vi uống rượu và một số dấu hiệu lão hóa. Trong đó, ở những người uống nhiều rượu hơn, các dấu hiệu sinh học cho thấy cơ thể có xu hướng lão hóa nhanh hơn.
Uống rượu với lượng nhiều trong thời gian dài có liên quan đến một số chỉ dấu lão hóa sinh học. Ảnh minh họa: Ngọc Phạm
Cơ thể có thể phục hồi kém hơn
Lão hóa khỏe mạnh phụ thuộc vào khả năng duy trì và sửa chữa tế bào, kiểm soát viêm, chuyển hóa năng lượng và phục hồi sau những tác động hằng ngày. Uống rượu nhiều có thể ảnh hưởng đến nhiều quá trình này. Trong nghiên cứu trên nhóm Framingham, một số dấu hiệu lão hóa của cơ thể có thể góp phần lý giải mối liên quan được ghi nhận giữa uống rượu và tăng huyết áp.
Giấc ngủ có thể bị ảnh hưởng
Rượu không chỉ có thể liên quan đến các dấu hiệu lão hóa sinh học mà còn ảnh hưởng đến những quá trình vốn quan trọng với lão hóa khỏe mạnh, trong đó có giấc ngủ. Thức uống này có thể khiến một số người dễ buồn ngủ lúc đầu, nhưng không đồng nghĩa giúp giấc ngủ phục hồi tốt hơn. Uống rượu có thể làm thay đổi cấu trúc giấc ngủ, khiến giấc ngủ bị gián đoạn, từ đó ảnh hưởng quá trình phục hồi thể chất và tinh thần.
Nếu thường xuyên uống rượu vào buổi tối, tình trạng ngủ không đủ hoặc giấc ngủ kém chất lượng có thể trở thành một yếu tố khác làm sức khỏe suy giảm theo thời gian.
Gan phải liên tục xử lý cồn
Gan là cơ quan chính chuyển hóa ethanol trong rượu. Khi uống nhiều hoặc thường xuyên, quá trình chuyển hóa rượu có thể tạo ra các chất gây tổn thương tế bào và thúc đẩy viêm. Theo thời gian, uống rượu quá mức có thể làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ, viêm gan do rượu, xơ hóa và xơ gan. Những tổn thương này không phải biểu hiện của tuổi sinh học theo nghĩa trực tiếp, nhưng phản ánh tác động lâu dài của rượu lên cơ thể.
Uống càng nhiều, nguy cơ càng đáng lưu ý
Các nghiên cứu về tuổi sinh học không chỉ ra uống bao nhiêu thì cơ thể già thêm bao nhiêu tuổi. Tác động này còn phụ thuộc lượng rượu, tần suất uống, thời gian sử dụng, tuổi, tình trạng sức khỏe và nhiều yếu tố lối sống khác.
Không thể chỉ dựa vào tuổi sinh học để đánh giá toàn bộ sức khỏe. Chất lượng giấc ngủ, vận động, chế độ ăn, hút thuốc, cân nặng và bệnh lý nền cũng ảnh hưởng đến quá trình lão hóa. Hạn chế rượu bia, ngủ đủ, vận động thường xuyên và ăn uống cân bằng có thể giảm các yếu tố bất lợi, giúp lão hóa khỏe mạnh.
Bảo Bảo (Tổng hợp)