Vi phẫu tìm tinh trùng cho người biến chứng quai bị

Sau ba năm kết hôn chưa có con, anh Hoàng cùng vợ đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM thăm khám, tìm nguyên nhân khiến hành trình điều trị vô sinh kéo dài. Tại Đơn vị Nam học, Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, bác sĩ Nguyễn Công Danh nhận thấy hai tinh hoàn của anh teo nhỏ nghiêm trọng, mỗi bên chỉ còn khoảng 2 ml. Thể tích này chỉ bằng khoảng một phần sáu mức bình thường, được nhận định có thể liên quan biến chứng quai bị anh từng mắc từ thời trẻ. Kết quả xét nghiệm nội tiết cho thấy hormone FSH tăng, testosterone giảm, phản ánh chức năng sinh tinh suy yếu rõ rệt trong cơ thể người bệnh. Xét nghiệm nhiễm sắc thể chưa phát hiện bất thường, tuy nhiên tình trạng teo tinh hoàn vẫn khiến khả năng tìm tinh trùng trong tinh dịch rất thấp. Trước đó, anh Hoàng từng phẫu thuật lấy tinh trùng trực tiếp từ mô tinh hoàn tại một bệnh viện khác để thực hiện thụ tinh ống nghiệm. Lần can thiệp trước chỉ thu được số lượng tinh trùng rất ít, đủ tạo hai phôi ngày ba, nhưng cả quá trình chuyển phôi sau đó đều không thành công. Sau khi đánh giá hồ sơ và tình trạng hiện tại, bác sĩ Danh cho rằng một số vùng mô tinh hoàn vẫn có thể tiếp tục sản xuất tinh trùng. Êkíp vì vậy tư vấn anh Hoàng thực hiện vi phẫu tìm tinh trùng trong tinh hoàn, kỹ thuật thường được gọi là micro-TESE, nhằm tăng cơ hội thu mẫu. Trong ca mổ, kính vi phẫu phóng đại 30 lần giúp bác sĩ lần tìm từng ống sinh tinh có khả năng còn hoạt động giữa mô teo nhỏ, nhiều sẹo và dính. Mỗi mảnh mô được chuyển ngay sang phòng xét nghiệm bên cạnh, nơi các chuyên viên phôi học kiên nhẫn tìm kiếm tinh trùng dưới kính hiển vi. Quá trình này đòi hỏi phối hợp liên tục giữa phòng mổ và phòng lab, bởi kết quả kiểm tra từng mẫu quyết định hướng khảo sát tiếp theo. Khi chuyên viên phôi học thông báo đã tìm thấy tinh trùng, êkíp không kết thúc ngay cuộc phẫu thuật mà tiếp tục khảo sát những vùng mô tiềm năng khác. Sau khoảng 90 phút, bác sĩ thu được lượng tinh trùng đủ phục vụ một chu kỳ thụ tinh trong ống nghiệm, đồng thời có mẫu trữ đông dự phòng. Ngay trong cùng cuộc mổ, êkíp cũng xử trí tình trạng giãn tĩnh mạch thừng tinh, một bất thường có thể ảnh hưởng thêm đến môi trường sinh tinh. Hiện vợ anh Hoàng đang được chuẩn bị nội mạc tử cung, dự kiến chuyển phôi trong thời gian tới, sau khi các bác sĩ hoàn tất những bước cần thiết. Theo bác sĩ Danh, từng mắc quai bị không đồng nghĩa mọi nam giới đều vô sinh, bởi nguy cơ chủ yếu tăng khi bệnh gây biến chứng viêm tinh hoàn. Đặc biệt, với người mắc biến chứng này sau tuổi dậy thì, tỷ lệ vô sinh được ghi nhận trên 35%, theo thông tin VnExpress dẫn từ bác sĩ điều trị. Tình trạng viêm có thể làm tổn thương tế bào cùng cấu trúc tham gia sinh tinh, khiến tinh hoàn teo dần sau giai đoạn cấp và suy giảm chức năng. Khi tổn thương nặng, người bệnh có thể không còn tinh trùng trong tinh dịch, dẫn tới vô tinh, dù việc đánh giá khả năng sinh tinh vẫn cần chuyên môn. Những người mắc quai bị sau tuổi dậy thì, kèm sưng đau tinh hoàn trong thời gian bệnh, nên kiểm tra sức khỏe sinh sản sớm sau khi hồi phục. Nếu phát hiện bất thường về tinh trùng, người bệnh có thể được theo dõi định kỳ, kiểm tra nội tiết và đánh giá chức năng tinh hoàn theo hướng dẫn chuyên khoa. Trong trường hợp cần thiết, bác sĩ có thể tư vấn trữ đông tinh trùng sớm, giúp bảo tồn khả năng sinh sản trước khi chức năng tinh hoàn suy giảm thêm. Câu chuyện của anh Hoàng cho thấy ngay cả khi tinh hoàn teo nhỏ, từng lấy mẫu thất bại và chuyển phôi chưa thành công, cơ hội vẫn có thể còn lại.