Được công nhận quyền sử dụng đất, xã vẫn từ chối cấp sổ đỏ
Nguồn ảnh: VietnamNet
Một công dân cho biết, thửa đất của gia đình được UBND TP (cũ) giải quyết tranh chấp đất đai, trong đó công nhận quyền sử dụng đất. Tuy nhiên, gia đình làm thủ tục thì xã lại từ chối cấp sổ đỏ.
Bà N.H. cho biết được UBND TP (cũ) giải quyết tranh chấp đất đai, trong đó công nhận quyền sử dụng đất cho bà.
Theo bà H., đất có nguồn gốc là của Ga Quảng Ngãi, sau đó gia đình bà sử dụng từ năm 1982 đến nay, hồ sơ địa chính năm 1983 thể hiện đất là của Ga Quảng Ngãi.
Hiện nay, gia đình bà H. làm thủ tục đề nghị cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì UBND xã từ chối với lý do đất lấn chiếm, không phù hợp quy hoạch (thửa đất nằm trong quy hoạch giao thông), không đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận theo quy định tại khoản 3 Điều 139 Luật Đất đai.
Bà H. cho rằng dù thửa đất không phù hợp quy hoạch nhưng đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận theo quy định tại khoản 6 Điều 137, và quyết định giải quyết tranh chấp là một trong các giấy tờ theo Điều 137.
Theo bà H., việc UBND xã từ chối cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho gia đình bà là chưa đúng quy định.
Bà H. băn khoăn đối với trường hợp của gia đình bà, việc cấp Giấy chứng nhận được xem xét theo quy định nào là đúng?
Người dân băn khoăn khi đã được công nhận quyền sử dụng đất nhưng xã vẫn từ chối cấp sổ đỏ. Ảnh minh họa: Ngọc Chí
Đối với vấn đề nêu trên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết đây là vụ việc cụ thể, là một bước trong giải quyết thủ tục hành chính về đất đai tại địa phương, thuộc thẩm quyền và trách nhiệm xác định của các cơ quan ở địa phương trên cơ sở kiểm tra, rà soát hồ sơ, tài liệu được lưu trữ, quản lý và sử dụng đất.
Về nguyên tắc, tại khoản 6 Điều 137 Luật Đất đai năm 2024 có quy định quyết định giải quyết tranh chấp về đất đai của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đã được thi hành thì được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất; việc thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định của pháp luật.
Do nội dung phản ánh về giải quyết tranh chấp đất đai UBND TP (cũ) giải quyết chưa rõ nên đối với trường hợp bà H. hỏi khi áp dụng quy định tại khoản 6 Điều 137 Luật Đất đai năm 2024 nêu trên để giải quyết cấp Giấy chứng nhận lần đầu thì cần xem xét, làm rõ nội dung thể hiện trong quyết định giải quyết tranh chấp theo 2 tình huống sau:
Thứ nhất, trường hợp quyết định giải quyết tranh chấp của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đã được thi hành, trong đó đã xác định phần đất đó là của gia đình bà H. nhưng bị ghi vào hồ sơ địa chính là của Ga Quảng Ngãi, hoặc năm 1982 đã xác định là của gia đình bà H. nhưng đến năm 1983 lại ghi trong hồ sơ địa chính là của Ga Quảng Ngãi (sai sót trong hồ sơ địa chính) thì được xem xét cấp Giấy chứng nhận theo quy định tại khoản 6 Điều 137 và Điều 141 Luật Đất đai năm 2024.
Thứ hai, trường hợp trong quyết định giải quyết tranh chấp của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đã xác định phần đất đó là của Ga Quảng Ngãi nhưng gia đình bà H. đã chiếm thì được xem xét cấp Giấy chứng nhận theo quy định tại Điều 139 Luật Đất đai năm 2024.
Bộ đề nghị bà H. nghiên cứu quy định nêu trên, đối chiếu với trường hợp cụ thể của gia đình và liên hệ với UBND cấp xã nơi có đất để được hướng dẫn và giải quyết việc xác định diện tích đất ở theo quy định.
Gia đình bà N.H. đang vướng một nghịch lý tưởng như khó hiểu: cơ quan thành phố trước đây đã giải quyết tranh chấp và công nhận quyền sử dụng đất cho bà, nhưng xã vẫn từ chối cấp sổ đỏ. Bà cho biết gia đình sử dụng thửa đất từ năm 1982, dù hồ sơ địa chính lập năm 1983 lại ghi đất thuộc Ga Quảng Ngãi. Khi làm thủ tục xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, gia đình nhận được câu trả lời rằng thửa đất bị xem là lấn chiếm và không đủ điều kiện.
Lý do xã đưa ra còn bao gồm việc khu đất nằm trong quy hoạch giao thông, nên không phù hợp quy hoạch theo quy định được viện dẫn. Cụ thể, cơ quan địa phương căn cứ khoản 3 Điều 139 Luật Đất đai để từ chối hồ sơ của gia đình bà H. Tuy nhiên, bà H. cho rằng trường hợp của mình cần được xem xét theo những điều khoản khác của Luật Đất đai năm 2024.
Theo bà, khoản 6 Điều 137 quy định người sử dụng đất có thể được cấp Giấy chứng nhận nếu có quyết định giải quyết tranh chấp của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Bà cũng cho rằng quyết định giải quyết tranh chấp của thành phố trước đây là một trong những giấy tờ cần được xem xét theo Điều 137. Vì thế, bà băn khoăn liệu việc xã từ chối cấp giấy có phù hợp với quy định áp dụng cho trường hợp của gia đình hay không.
VietnamNet dẫn phản hồi của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong đó cơ quan này lưu ý vụ việc thuộc quá trình giải quyết thủ tục đất đai cụ thể tại địa phương. Việc xác định hồ sơ đủ điều kiện hay không cần căn cứ tài liệu được lưu trữ, quá trình quản lý và sử dụng đất, cùng kết quả kiểm tra của cơ quan có thẩm quyền. Nói cách khác, chỉ thông tin gia đình được công nhận quyền sử dụng đất chưa đủ để kết luận cách áp dụng luật, nếu chưa làm rõ nội dung quyết định tranh chấp.
Bộ cho biết khoản 6 Điều 137 Luật Đất đai năm 2024 quy định quyết định giải quyết tranh chấp đất đai đã được thi hành có thể làm căn cứ cấp Giấy chứng nhận. Quy định này áp dụng với quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, đồng thời người được cấp phải thực hiện nghĩa vụ tài chính theo pháp luật. Do phản ánh của bà H. chưa nêu rõ quyết định trước đây xác định nguồn gốc và quyền sử dụng thửa đất ra sao, Bộ đề nghị xem xét cụ thể nội dung văn bản.
Tình huống thứ nhất là quyết định đã được thi hành và xác định phần đất thuộc gia đình bà H., nhưng hồ sơ địa chính lại ghi thành đất của Ga Quảng Ngãi. Một khả năng khác trong cùng nhóm là đất đã được xác định thuộc gia đình bà từ năm 1982, nhưng hồ sơ năm 1983 ghi nhận khác do sai sót. Nếu kết quả rà soát xác nhận nội dung như vậy, hồ sơ có thể được xem xét theo khoản 6 Điều 137 và Điều 141 Luật Đất đai năm 2024.
Tình huống thứ hai có bản chất khác: quyết định giải quyết tranh chấp xác định đất thuộc Ga Quảng Ngãi, còn gia đình bà H. là bên đã chiếm sử dụng. Khi đó, việc xem xét cấp Giấy chứng nhận cần căn cứ Điều 139 Luật Đất đai năm 2024, thay vì mặc nhiên áp dụng quy định về quyết định công nhận quyền sử dụng đất. Sự khác biệt giữa hai trường hợp nằm ở kết luận chính thức về chủ sử dụng đất trong quyết định, chứ không chỉ ở việc gia đình đã ở trên đất từ lâu.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị bà H. đối chiếu trường hợp gia đình với các quy định nêu trên, rồi liên hệ Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất để được hướng dẫn. Cơ quan địa phương cần kiểm tra quyết định giải quyết tranh chấp, hồ sơ địa chính và tài liệu liên quan trước khi xác định hướng xử lý phù hợp. Với gia đình bà, bước then chốt hiện nay là làm rõ văn bản cũ xác định đất thuộc ai, bởi kết luận đó có thể dẫn tới hai căn cứ pháp luật khác nhau.
