Mẹ mất con sau khi phát hiện đái tháo đường thai kỳ, bác sĩ cảnh báo

Vì sao ít ăn đồ ngọt vẫn mắc đái tháo đường thai kỳ?

Đái tháo đường thai kỳ thường xảy ra ở 3 tháng giữa và 3 tháng cuối thai kỳ, khiến đường huyết của người mẹ tăng cao. Nếu không được kiểm soát tốt, bệnh sẽ gây hại đến sức khỏe của người mẹ và thai nhi trong bụng.

ThS.BS Phạm Thái Hiển, công tác tại khoa Phụ sản của một bệnh viện đa khoa ở TPHCM, cho biết, đái tháo đường thai kỳ thường không có triệu chứng rõ ràng. Một số bà mẹ có thể khát nhiều, tiểu nhiều hoặc mệt mỏi, nhưng những biểu hiện này cũng dễ nhầm với thay đổi sinh lý khi mang thai.

Trước đó, bác sĩ Hiển đã tiếp nhận một trường hợp thai phụ được chẩn đoán đái tháo đường thai kỳ, nhưng sau đó không tiếp tục tái khám định kỳ. Gần ngày sinh, gia đình đưa đến bệnh viện thì phát hiện thai chết lưu.

"Không thể khẳng định đái tháo đường thai kỳ hay không tái khám là nguyên nhân trực tiếp khiến thai lưu, bởi tình trạng này có thể do nhiều nguyên nhân. Nhưng đây là tình huống đáng tiếc, cho thấy việc theo dõi sau chẩn đoán rất quan trọng. Không nên chờ khi có triệu chứng mới kiểm tra đường huyết", bác sĩ Hiển nhấn mạnh.

Theo bác sĩ Hiển, hiện nay có một hiểu lầm phổ biến về đái tháo đường thai kỳ, đó là suy nghĩ tình trạng này chỉ xảy ra ở những mẹ ăn nhiều đồ ngọt. Thực tế, khi thai lớn dần, hormone từ nhau thai làm cơ thể mẹ tăng đề kháng insulin. Ở một số phụ nữ, cơ thể không sản xuất đủ insulin để bù lại, dẫn đến đường huyết tăng.

Vì vậy, ngay cả phụ nữ có vóc dáng bình thường, ăn uống khá lành mạnh, ít bánh kẹo, nước ngọt vẫn có thể mắc bệnh. Bên cạnh đó, nguy cơ mắc bệnh còn liên quan đến thừa cân, tiền sử gia đình mắc đái tháo đường, người từng bị đái tháo đường thai kỳ hoặc mắc hội chứng buồng trứng đa nang.

"Đái tháo đường thai kỳ không phải lỗi của mẹ. Bệnh thường được tầm soát ở khoảng 24-28 tuần và có thể diễn tiến mà không gây triệu chứng rõ ràng", bác sĩ phân tích.

Có nên cắt tinh bột sau khi phát hiện bệnh?

Cũng theo bác sĩ Hiển, một phản ứng khá thường gặp sau khi nhận kết quả đường huyết cao là việc mẹ bầu lập tức cắt hoàn toàn các loại tinh bột (như cơm, bún, phở, bánh mì), vì cho rằng đây là cách nhanh nhất để hạ đường huyết.

Đây là cách hiểu chưa đúng, bởi tinh bột vẫn cung cấp carbohydrate và năng lượng cần thiết cho mẹ và thai nhi. Thay vì loại bỏ hoàn toàn, mẹ cần lựa chọn nguồn carbohydrate phù hợp, kiểm soát khẩu phần, phân bổ hợp lý trong ngày, kết hợp rau và chất đạm như cá, thịt, trứng, đậu phụ.

Mẹ cũng không nên nhịn ăn hoặc bỏ bữa vì sợ đường huyết tăng. Mục tiêu của điều trị là ăn đủ, ăn đúng và theo dõi đúng, kết hợp vận động theo hướng dẫn. Nếu đường huyết vẫn không đạt mục tiêu dù đã điều chỉnh lối sống, bác sĩ có thể chỉ định điều trị. Trong đó, insulin là lựa chọn được ưu tiên trong thai kỳ.

Với các thực phẩm được đánh giá tốt, nguyên tắc sử dụng là "tốt không có nghĩa dùng không giới hạn". Cụ thể, trái cây nên ăn nguyên quả với lượng phù hợp thay vì uống nước ép, bởi nước ép thường cung cấp đường nhanh hơn và ít chất xơ hơn. Sữa bầu nếu sử dụng cần chú ý lượng đường và carbohydrate trong khẩu phần.

Sau sinh, mẹ cũng không nên nghĩ rằng đái tháo đường thai kỳ “hết là xong”. Phụ nữ từng mắc bệnh sẽ có nguy cơ cao hơn mắc đái tháo đường type 2 về sau. Do đó, cần kiểm tra đường huyết sau sinh theo hướng dẫn và duy trì việc tầm soát định kỳ, cùng chế độ ăn uống, vận động phù hợp.

"Đái tháo đường thai kỳ không đồng nghĩa với việc mẹ phải nhịn ăn hay tự trách mình. Điều quan trọng là phát hiện sớm, kiểm soát đường huyết và theo dõi sức khỏe của cả mẹ và thai nhi trong suốt thai kỳ", bác sĩ nhấn mạnh.