Bỏ qua điều hướng
•

Nút mạch kết hợp miễn dịch kép chữa ung thư gan

Nút mạch kết hợp miễn dịch kép chữa ung thư gan
Nguồn ảnh: VnExpress

Bà Trinh, 55 tuổi, đau bụng, sốt cao, viêm gan B, bác sĩ chẩn đoán ung thư gan giai đoạn tiến triển, được nút mạch sau đó điều trị theo phác đồ miễn dịch kép.

Kết quả CT tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội phát hiện bà Trinh có nhiều khối ở gan xâm lấn tĩnh mạch cửa, trong đó khối lớn nhất tại gan phải kích thước hơn 12 cm, nằm sát bao gan, dọa vỡ. Xét nghiệm chỉ dấu ung thư gan (AFP) gần 11.000 ng/ml, cao hơn 1.500 lần so với chỉ số bình thường.

BS.CKII Nguyễn Thành Trung, Khoa Ung bướu, chẩn đoán bà Trinh mắc ung thư gan giai đoạn tiến triển, chỉ định phác đồ toàn thân kết hợp nút mạch hóa chất (TACE) để giảm nguồn máu nuôi, kiểm soát khối u, tránh biến chứng vỡ u gan.

Sau khi gây tê cho người bệnh, dưới hướng dẫn của hệ thống chụp mạch số hóa xóa nền (DSA), các bác sĩ đưa ống thông từ động mạch đùi phải vào hệ động mạch cấp máu cho gan, xác định nhánh động mạch gan phải đang nuôi khối u. Sau đó, êkíp bơm hỗn hợp hóa chất, đưa vật liệu làm tắc mạch vào để chặn nguồn máu nuôi u.

Sau thủ thuật, bà Trinh hồi phục tốt, tiếp tục điều trị theo phác đồ toàn thân STRIDE.

Bác sĩ Trung tư vấn cho bà Trinh sau ba chu kỳ điều trị bằng phác đồ miễn dịch kép. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Bác sĩ Trung tư vấn cho bà Trinh sau ba chu kỳ điều trị bằng phác đồ miễn dịch kép. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Theo bác sĩ Trung, STRIDE được xem là bước tiến trong điều trị ung thư gan giai đoạn không thể phẫu thuật. Đây là phác đồ kết hợp thuốc tác động vào hai "chốt kiểm soát" của hệ miễn dịch. Một thuốc tác động vào CTLA-4 - protein có chức năng hạn chế hoạt động của tế bào T- loại tế bào miễn dịch có khả năng nhận diện và tấn công tế bào ung thư. Khi CTLA-4 bị chặn, tế bào T được hoạt hóa tốt hơn, tăng khả năng nhận diện, tấn công tế bào ung thư. Loại thuốc còn lại ức chế PD-L1, protein có thể được tế bào ung thư sử dụng để làm suy yếu tế bào T. Hai cơ chế bổ trợ cho nhau tạo hiệu quả điều trị miễn dịch kép.

Sau một chu kỳ điều trị, xét nghiệm máu thấy chỉ dấu ung thư gan AFP của bà Trinh giảm còn khoảng 3.000 ng/ml. Hoàn thành ba chu kỳ, bà Trinh hết đau tức hạ sườn phải, khối u ban đầu to gần tới rốn đã nhỏ lại không còn sờ thấy dưới bờ sườn. AFP còn trên 2,3 ng/ml, tương đương mức giảm 99%. Người bệnh đáp ứng thuốc rất tốt, sinh hoạt, ăn uống bình thường.

Bác sĩ Trung cho hay hiệu quả của phác đồ miễn dịch kép STRIDE được chứng minh qua nghiên cứu lâm sàng pha III Himalaya trên khoảng 1.170 bệnh nhân ung thư biểu mô tế bào gan tiến triển hoặc không thể phẫu thuật tại 16 quốc gia. Kết quả cho thấy tỷ lệ sống thêm sau 5 năm của bệnh nhân dùng phác đồ STRIDE đạt 19,6%, cao hơn gấp đôi so với nhóm dùng thuốc đích cũ, với tỷ lệ 9,4%.

Theo ước tính của Globocan năm 2024, Việt Nam có gần 14.600 ca ung thư gan mắc mới, đứng thứ 4 về số ca ung thư mới.

Ung thư gan giai đoạn sớm thường không có triệu chứng rõ rệt. Khi xuất hiện các biểu hiện như chán ăn, sốt, đau bụng thì bệnh thường đã ở giai đoạn muộn, điều trị khó khăn. Nếu ung thư gan đã tiến triển, xâm lấn mạch máu lớn, lan rộng trong gan hoặc di căn ngoài gan, các phương pháp điều trị tại chỗ không còn phù hợp, bác sĩ sẽ cân nhắc điều trị toàn thân bằng thuốc cho người bệnh.

Bác sĩ Trung khuyến cáo người khỏe mạnh nên khám sức khỏe định kỳ, siêu âm gan để phát hiện sớm những bất thường. Người có nguy cơ cao mắc ung thư gan như nhiễm virus viêm gan B, xơ gan, uống nhiều rượu bia, bác sĩ có thể chỉ định thêm xét nghiệm AFP và các phương pháp kiểm tra phù hợp để theo dõi bệnh.

Phát hiện ung thư gan ở giai đoạn sớm giúp người bệnh có nhiều cơ hội điều trị, trong đó có những phương pháp ít xâm lấn như nút mạch hoặc đốt u bằng sóng cao tần.

Hiếu Nguyễn

*Tên bệnh nhân đã được thay đổi

Độc giả đặt câu hỏi về bệnh ung thư tại đây để bác sĩ giải đáp
Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, bệnh nhân Trinh, 55 tuổi, nhập viện trong tình trạng ung thư gan giai đoạn tiến triển với khối u kích thước hơn 12 cm dọa vỡ và chỉ số AFP tăng vọt gần 11.000 ng/ml. Nhằm ngăn chặn nguy cơ vỡ bao gan và chặn nguồn cấp máu nuôi khối u, êkíp bác sĩ đã tiến hành nút mạch hóa chất TACE qua hệ thống số hóa xóa nền. Can thiệp tại chỗ kịp thời đã tạo điều kiện tiên quyết giúp người bệnh phục hồi và bước vào phác đồ điều trị toàn thân. Sau can thiệp nút mạch, bệnh nhân được tiếp tục điều trị theo phác đồ miễn dịch kép STRIDE kết hợp hai cơ chế ức chế CTLA-4 và PD-L1 nhằm tối ưu hóa khả năng tiêu diệt tế bào ác tính của tế bào T. Kết quả ghi nhận sau ba chu kỳ điều trị cho thấy khối u thu nhỏ rõ rệt không còn sờ thấy dưới bờ sườn, cùng với chỉ số AFP giảm tới 99% về mức trên 2,3 ng/ml. Hiệu quả lâm sàng tích cực này phản ánh sát kết quả từ thử nghiệm quốc tế Himalaya, nơi phác đồ STRIDE giúp nâng tỷ lệ sống thêm sau 5 năm lên 19,6%, cao hơn gấp đôi so với liệu pháp đích truyền thống. Theo số liệu từ Globocan năm 2024, Việt Nam ghi nhận gần 14.600 ca ung thư gan mới và căn bệnh này thường diễn tiến âm thầm cho đến giai đoạn muộn. Việc phối hợp giữa kỹ thuật nút mạch và miễn dịch kép mở ra hướng tiếp cận triển vọng cho các ca bệnh không còn chỉ định phẫu thuật. Giới chuyên môn khuyến cáo người dân cần chủ động tầm soát định kỳ bằng siêu âm gan để phát hiện sớm các tổn thương và can thiệp ở giai đoạn tối ưu.
amung