Thông tin nêu bởi TS. BS. Bùi Chí Thương - Trưởng khối sản, Bệnh viện Nhân dân Gia Định TP HCM, thêm rằng ngoài hai nhóm nguy cơ cao, ai cũng có thể nhiễm cúm.
Với mẹ bầu, trong thai kỳ, cơ thể có nhiều thay đổi tự nhiên về hệ miễn dịch, nội tiết, tim mạch và hô hấp nên rất nhạy cảm với các tác nhân gây bệnh, dễ mắc các bệnh truyền nhiễm, trong đó có cúm. Hệ miễn dịch đã yếu nên khi virus cúm xâm nhập, hệ miễn dịch càng suy giảm, mẹ bầu nhiễm cúm thường nặng hơn và thời gian lâu hơn, nguy cơ bội nhiễm tăng. Ngoài ra, mẹ nhiễm cúm khi mang thai có thể dẫn đến một số biến chứng bất lợi, trong đó có sinh non, hoặc thai nhẹ cân.
Ở nhóm trẻ nhỏ, nhất là trẻ dưới 2 tuổi, nguy cơ gặp biến chứng do cúm cũng cao hơn do hệ miễn dịch nhạy cảm, khó đào thải virus. Môi trường đông người ở trường học, khu vui chơi cũng có thể trở thành nguồn lây bệnh. Cúm sau khi xâm nhập cơ thể, có thể làm suy yếu hệ miễn dịch, dẫn đến bội nhiễm vi khuẩn. Trẻ nhỏ thường khó phát hiện dấu hiệu nặng, dẫn đến chậm trễ trong điều trị. Virus cúm tấn công các cơ quan hô hấp, có thể dẫn đến biến chứng như viêm tai giữa, viêm phế quản, viêm phổi, thậm chí viêm cơ tim và tổn thương não.
Mẹ bầu là nhóm có nguy cơ cao mắc cúm và biến chứng do cúm. Ảnh: Shutterstock
Virus cúm có thể liên tục biến đổi theo thời gian nên Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) thường xuyên giám sát các chủng virus cúm lưu hành trên toàn cầu và đưa ra khuyến cáo về thành phần vaccine phù hợp cho từng mùa cúm. Dữ liệu của WHO cho thấy hiện nay cúm gia tăng ở một số quốc gia và vùng lãnh thổ thuộc khu vực Tây Thái Bình Dương, trong đó có Việt Nam. Đến tuần thứ 33 (khoảng cuối tháng 8), tỷ lệ cúm trong khu vực tăng từ 12% lên 13% chỉ trong 2 tuần.
Vì vậy, việc phòng ngừa cần được chú trọng kết hợp các biện pháp phù hợp trong sinh hoạt hàng ngày. Rửa tay thường xuyên, che miệng mũi khi ho hoặc hắt hơi, hạn chế tiếp xúc với người đang mắc cúm và tiêm phòng vaccine theo khuyến cáo đều góp phần giúp giảm nguy cơ mắc và lây truyền cúm.
Trong các biện pháp phòng ngừa, tiêm vaccine cúm đóng vai trò quan trọng. Do virus cúm liên tục biến đổi, thành phần vaccine cũng được cập nhật liên tục nhằm phù hợp với các chủng virus dự kiến lưu hành.
Theo TS.BS. Bùi Chí Thương, vaccine cúm mùa 2026-2027 đã được cập nhật thành phần dựa trên dữ liệu giám sát và khuyến cáo của WHO, gồm giữ nguyên thành phần cúm A/H1N1 cập nhật thành phần cúm A/H3N2 (biến thể K, biến chủng mới đang lưu hành nổi trội trong cộng đồng) và cúm B dòng Victoria. Mẹ bầu và trẻ nhỏ nên tiêm phòng khi vaccine có sẵn tại Việt Nam.
Theo khuyến cáo của WHO, CDC Mỹ và Bộ Y tế Việt Nam, phụ nữ mang thai nên được tư vấn tiêm vaccine cúm bất hoạt và có thể tiêm ở bất kỳ giai đoạn nào của thai kỳ. Việc tiêm phòng giúp bảo vệ người mẹ đồng thời truyền kháng thể sang thai nhi, góp phần bảo vệ trẻ trong những tháng đầu đời, khi trẻ chưa đủ tuổi để được tiêm vaccine cúm. Đối với trẻ em từ 6 tháng tuổi, việc tiêm vaccine cúm hàng năm là một trong những biện pháp chủ động giúp phòng ngừa cúm và giảm nguy cơ biến chứng.
TS.BS. Bùi Chí Thương. Ảnh: NVCC
Đặc biệt, hiện nay, số ca bệnh hô hấp gia tăng đáng kể. Chỉ trong tuần 40, hệ thống giám sát của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP HCM (HCDC) đã ghi nhận 34.664 ca bệnh hô hấp, tăng hơn 64% so với trung bình 4 tuần trước đó. Kết quả báo cáo từ các bệnh viện cho thấy virus cúm gia tăng mạnh mẽ, với chủng cúm A/H1N1 chiếm ưu thế. Trước nguy cơ này, HCDC khuyến cáo người dân nên chủ động phòng ngừa cúm, bao gồm tiêm phòng vaccine theo hướng dẫn, để tăng cường miễn dịch, bảo vệ bản thân và gia đình.
Kim Anh