Phạt 439 triệu, tiêu hủy 50.000kg thịt
"Vấn đề an toàn thực phẩm (ATTP) đối với các sản phẩm có nguồn gốc động vật, nhất là dịch bệnh động vật, chất cấm trong chăn nuôi, vẫn còn là mối nguy ảnh hưởng đến sức khỏe người dân", ông Nguyễn Hữu Thiết, Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y TPHCM, cho biết tại tọa đàm "Hành trình vì hàng triệu bữa ăn an toàn", do tạp chí Thương hiệu và Công luận tổ chức ngày 18/8.
Trong bối cảnh địa giới hành chính TPHCM mở rộng, quy mô dân số đã tăng lên 14 triệu người, nhu cầu tiêu thụ thực phẩm của người dân tiếp tục tăng cao. Hiện nay, nguồn cung thực phẩm từ động vật giết mổ tại thành phố mới đáp ứng khoảng 50% nhu cầu, còn lại phải nhập từ các tỉnh, thành khác.
Heo nuôi tại trang trại ở Đồng Nai cung ứng cho TPHCM (Ảnh: Hoàng Lê).
Từ tháng 3 đến nay, Chi cục, các đơn vị trực thuộc và đoàn kiểm tra liên ngành đã phát hiện 61 trường hợp vi phạm, xử phạt vi phạm hành chính tổng số tiền hơn 439 triệu đồng, cũng như xử lý tiêu hủy gần 50.000kg động vật, sản phẩm động vật không đảm bảo vệ sinh thú y.
Riêng nguồn thực phẩm là heo, cơ quan chức năng phát hiện 3 lô heo (280 con) có chất cấm trong chăn nuôi thuộc nhóm beta - agonist (Salbutamol và Clenbuterol). Trong đó, có 1 lô heo (80 con) được phát hiện dương tính với virus dịch tả châu Phi. Đoàn kiểm tra liên ngành đã xử lý tiêu hủy toàn bộ số heo nêu trên (tổng cộng 35.350kg).
Song song đó, Chi cục Chăn nuôi và Thú y cũng tham mưu UBND TPHCM ban hành kế hoạch giám sát chất lượng nông sản trong lĩnh vực chăn nuôi, thú y trên địa bàn giai đoạn 2026-2030.
Tính đến 18/8, Chi cục đã giám sát 2.250 mẫu nước tiểu heo tại các cơ sở giết mổ gia súc để xét nghiệm, kiểm tra 6.750 chỉ tiêu tồn dư chất cấm nhóm beta-agonist trong chăn nuôi. Đến nay, kết quả giám sát không phát hiện sai phạm.
Cơ quan chức năng tiến hành truy xuất nguồn gốc thịt heo trong đêm (Ảnh: Cộng tác viên).
Giải pháp ngăn thực phẩm bẩn từ đầu nguồn
Trước thực tế trên, ông Nguyễn Hữu Thiết chia sẻ, TPHCM cần tiếp tục thực hiện nhiều giải pháp để ngăn chặn thực phẩm không an toàn từ đầu nguồn.
Cụ thể, cơ quan chức năng sẽ thường xuyên tổ chức tuyên truyền cho các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân chấp hành đúng các quy định pháp luật về lĩnh vực chăn nuôi và thú y, nhất là việc cam kết không sử dụng chất cấm trong chăn nuôi.
Trong công tác kiểm tra và giám sát, cơ quan chức năng sẽ tăng cường tổ chức các đoàn kiểm tra liên ngành, phối hợp giữa chính quyền và người dân nhằm phát hiện, xử lý kịp thời các trường hợp vi phạm pháp luật trong chăn nuôi, kinh doanh, vận chuyển, giết mổ động vật.
TPHCM cũng quy hoạch xây dựng hệ thống cơ sở giết mổ động vật đến năm 2030 theo hướng tập trung, hiện đại, bảo đảm vệ sinh thú y, bảo vệ môi trường và tăng khả năng truy xuất nguồn gốc; tăng cường liên kết vùng nhằm xây dựng nguồn cung thực phẩm ổn định và được kiểm soát xuyên suốt từ khâu chăn nuôi đến tiêu thụ.
Ông Nguyễn Hữu Thiết, Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y TPHCM chia sẻ giải pháp
Bên cạnh đó, cơ quan chức năng tăng cường kiểm soát việc kê khai đầy đủ hoạt động chăn nuôi, việc ghi chép quá trình sử dụng thuốc thú y, thức ăn, phụ gia và tuân thủ nghiêm thời gian ngừng thuốc trước khi xuất bán vật nuôi; tăng cường truy xuất nguồn gốc, ngăn chặn động vật mất an toàn bị bán ra thị trường.
Ngoài ra, việc liên thông dữ liệu kiểm dịch giữa các địa phương sẽ được thực hiện, để việc kiểm soát hiệu quả hơn và hạn chế được các hành vi phạm pháp.
Cần nhiều lớp kiểm soát an toàn thực phẩm
Ông Trần Phú Cường, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y TPHCM khẳng định, không có một "cánh cửa" duy nhất nào có thể bảo đảm ATTP. An toàn phải được tạo ra và kiểm soát qua nhiều lớp.
Lớp thứ nhất là tại cơ sở chăn nuôi, nơi phải bảo đảm vật nuôi khỏe mạnh, được chăm sóc đúng quy trình và sử dụng thuốc, thức ăn đúng quy định.
Lớp thứ hai là quá trình vận chuyển và giết mổ, nơi phải kiểm soát nguồn gốc, tình trạng động vật, điều kiện vệ sinh và các nguy cơ có thể ảnh hưởng đến sản phẩm.
Lớp thứ ba là khâu phân phối, kinh doanh và tiêu dùng, nơi sản phẩm phải được bảo đảm nguồn gốc, điều kiện bảo quản và thông tin cần thiết để người tiêu dùng có thể lựa chọn.
Và lớp rất quan trọng chính là người tiêu dùng. Bởi cuối cùng, người tiêu dùng không chỉ là người thụ hưởng thành quả của hệ thống kiểm soát, mà còn là một mắt xích quan trọng trong việc phát hiện, phản ánh và loại bỏ những sản phẩm không bảo đảm an toàn khỏi thị trường.
Heo nhiễm dịch tả nguy hiểm thế nào?
Virus dịch tả lợn châu Phi (ASF) có tỷ lệ tử vong gần như 100% ở lợn nhiễm bệnh.
Dù virus ASF không trực tiếp gây bệnh cho người, nhưng ăn thịt lợn nhiễm bệnh vẫn tiềm ẩn nguy cơ với sức khỏe, như: ngộ độc thực phẩm; nhiễm trùng máu và biến chứng; nhiễm ký sinh trùng.
Các bác sĩ khuyến cáo người dân nên mua thịt có nguồn gốc rõ ràng từ cơ sở uy tín, có dấu kiểm dịch và tem, nhãn rõ ràng. Khi chế biến, nấu chín kỹ thịt lợn là biện pháp quan trọng nhất. Tuyệt đối không ăn tiết canh heo hoặc các món thịt sống, tái vì tiềm ẩn nguy cơ rất cao nhiễm các vi khuẩn, ký sinh trùng nguy hiểm.
Khi nghi ngờ đã ăn phải thịt lợn nhiễm bệnh và có các triệu chứng như đau bụng, tiêu chảy, buồn nôn, sốt cao hoặc xuất hiện các dấu hiệu nhiễm khuẩn như phát ban hay viêm nhiễm, người dân cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được khám và điều trị kịp thời.