Hại gan vì hoa đu đủ đực
Ông N.L. (59 tuổi, trú tại ngoại thành Hà Nội) được gia đình đưa vào Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương khám bệnh trong tình trạng vàng da, vàng mắt, người vàng như nghệ, men gan tăng cao.
Ông L. không biết mình bị viêm gan B. Gần đây, ông nghe trên mạng xã hội quảng cáo uống hoa đu đủ đực tốt. Gia đình trồng nhiều cây nên ông thường hái hoa về ngâm mật ong rồi nấu nước uống như loại trà thông thường.
Trước khi vào viện, người đàn ông này thường xuyên mệt mỏi, chán ăn, vàng da và mắt. Thi thoảng, người nhà thấy ông có biểu hiện kém minh mẫn hơn trước nên đưa vào một bệnh viện gần nhà điều trị. Tình trạng không đỡ, ông L. được đưa đến tuyến trên.
Theo bác sĩ Vũ Thị Hương Giang, Khoa Viêm Gan, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, ông L. được chẩn đoán suy gan cấp, viêm gan B.
Bệnh nhân không biết mình bị viêm gan nên việc tự sử dụng các loại nước từ thảo dược trong thời gian dài dẫn tới gan quá tải.
Một trường hợp khác gặp vấn đề khi tự ý dùng hoa đu đủ đực là ông T.V.R (61 tuổi, trú tại Hưng Yên). Khoảng ba tháng trước, ông R. phát hiện ung thư đại tràng và được tư vấn phẫu thuật cắt bỏ tổn thương và nối đại tràng. Khi đó, nếu được điều trị theo phác đồ, tiên lượng khỏi bệnh được đánh giá trên 90%.
Tuy nhiên, ông R. ngại động dao kéo nên xin về nhà tự điều trị uống nước hoa và lá đu đủ. Sau một thời gian, khối u tái phát, ông quay lại Khoa Ngoại Bụng 1, Bệnh viện K Tân Triều (Hà Nội) cầu cứu bác sĩ với cơ thể suy kiệt.
Bác sĩ Hà Hải Nam - Phó trưởng khoa Ngoại Bụng 1 cho biết tình trạng của bệnh nhân đã nặng hơn nhiều. Khối u phát triển lớn, có nguy cơ vỡ, xuất hiện di căn phúc mạc và nhiều hạch ở đại tràng.
Ở giai đoạn này, việc điều trị trở nên rất khó khăn, không còn nhiều khả năng can thiệp như trước.
Hiểu đúng tác dụng hoa đu đủ đực
Dược sĩ Nguyễn Thành Triết - Phó trưởng Bộ môn Dược học cổ truyền - Đại học Y Dược TPHCM cho rằng theo kinh nghiệm dân gian, đu đủ là thực phẩm đồng thời là dược liệu đa chức năng. Tuy nhiên, các tài liệu ghi nhận trước đây đều không đề cập đến tác dụng điều trị ung thư của lá và hoa đu đủ.
Trong thời gian gần đây, rất nhiều thông tin cho rằng lá và hoa, đặc biệt là hoa đu đủ đực là "thần dược" có tác dụng chữa nhiều loại ung thư khác nhau.
Dược sĩ Triết cho biết đến nay, nhiều nguồn tài liệu khác nhau cho thấy các nghiên cứu về tác dụng của lá, hoa đu đủ với ung thư đều là thử nghiệm trên các dòng tế bào ung thư được nuôi cấy bên ngoài cơ thể sống, chưa có nhiều nghiên cứu trên cơ thể động vật (trừ một báo cáo nghiên cứu trên chuột từ nhóm nghiên cứu tại Hà Tĩnh) và đặc biệt không thấy các nghiên cứu trên người (nghiên cứu lâm sàng).
Còn ngâm hoa đu đủ đực với mật ong uống điều trị ho, viêm phế quản, hen, hiện nay cũng chưa có nghiên cứu có thể khẳng định. Tuy nhiên, nếu dựa vào các hợp chất đã phân lập do các tác giả Việt Nam thực hiện cho thấy hoa này rất giàu các hợp chất flavonoid như kaempferol, quercetin, quercitrin có tác dụng kháng khuẩn, kháng viêm và chống oxy hóa.
Trong khi mật ong theo y học cổ truyền là dược liệu có tác dụng bổ dưỡng, kháng viêm, nâng cao miễn dịch, chữa ho rất tốt. Theo dược sĩ Triết, sự kết hợp này có thể là cơ sở cho việc sử dụng bài thuốc này với các tác dụng kể trên.
Hiện nay, chúng ta có thể sử dụng nước hoa đu đủ như một loại trà uống thông thường nhưng cần phải chú ý liều lượng (khoảng 4-12g/ ngày) trong một khoảng thời gian nhất định (không uống thay nước), cần thận trọng với một số đối tượng đặc biệt như trẻ em, phụ nữ có thai và người bị loét dạ dày.