Sỏi thận không gây đau có cần phẫu thuật?

Nguồn ảnh: VnExpress

Tôi 42 tuổi, khám sức khỏe phát hiện sỏi thận kích thước 8mm nhưng không có triệu chứng. Vậy có cần phẫu thuật không hay chỉ theo dõi? (Trung, Cần Thơ)

Trả lời:

Sỏi thận hình thành khi các khoáng chất trong nước tiểu kết tinh, tích tụ và lớn dần thành sỏi. Sỏi có thể nằm trong các đài thận, bể thận hoặc di chuyển xuống niệu quản.

Không phải trường hợp nào có sỏi thận cũng xuất hiện triệu chứng. Những viên sỏi chưa gây tắc nghẽn đường tiết niệu có thể tồn tại trong thời gian dài mà người bệnh không cảm thấy bất thường. Tuy nhiên, không đau không có nghĩa là sỏi vô hại.

Bác sĩ sẽ cân nhắc can thiệp lấy sỏi khi sỏi lớn dần, gây tắc nghẽn hoặc ứ nước thận kèm nhiễm trùng, gây đau hay tiểu máu kéo dài hoặc ảnh hưởng đến chức năng thận. Một số trường hợp cần điều trị sớm hơn, chẳng hạn người bệnh chỉ có một thận hoạt động hoặc có nguy cơ cao xảy ra biến chứng.

Tùy kích thước, vị trí và đặc điểm viên sỏi, bác sĩ có thể chỉ định tán sỏi ngoài cơ thể, nội soi tán sỏi ngược dòng, nội soi tán sỏi qua da hoặc phẫu thuật. Việc lựa chọn phương pháp nào còn phụ thuộc vào cấu trúc đường tiết niệu và sức khỏe của người bệnh.

ThS.BS.CKII Phan Đức Hữu khám và tư vấn các phương pháp tán sỏi ít xâm lấn cho người bệnh. Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Anh có sỏi thận 8 mm chưa gây triệu chứng nhưng nên đi khám chuyên khoa Tiết niệu để bác sĩ xác định vị trí viên sỏi, kiểm tra có gây ứ nước thận hay không, đồng thời đánh giá chức năng thận và tiền sử nhiễm trùng đường tiết niệu. Nếu sỏi chưa gây tắc nghẽn, không có nhiễm trùng và chức năng thận vẫn bình thường, bác sĩ có thể cân nhắc theo dõi định kỳ. Nếu sỏi tăng kích thước, gây ứ nước hoặc xuất hiện các yếu tố nguy cơ, bác sĩ có thể tư vấn can thiệp để hạn chế biến chứng.

Anh không nên chờ đến khi xuất hiện triệu chứng mới đi khám mà cần tuân thủ lịch theo dõi, siêu âm hoặc thực hiện thêm xét nghiệm nếu có chỉ định để phát hiện sớm những thay đổi của viên sỏi.

Bên cạnh đó, anh cần uống đủ nước và điều chỉnh chế độ ăn phù hợp giúp giảm nguy cơ hình thành sỏi mới hoặc tái phát. Lượng nước cần bổ sung tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe. Nếu anh có bệnh nền tim mạch hoặc thận mạn, nên hỏi ý kiến bác sĩ về lượng nước phù hợp.

Thuốc điều trị cũng được lựa chọn tùy loại sỏi và tình trạng sức khỏe. Anh không nên tự ý dùng thuốc khi chưa có chỉ định, tránh biến chứng nguy hiểm.

ThS.BS.CKII Phan Đức Hữu
Trung tâm Tiết niệu - Thận học - Nam khoa,
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM

Độc giả gửi câu hỏi về bệnh thận - nam khoa tại đây để bác sĩ giải đáp

Phát hiện sỏi thận nhưng không xuất hiện triệu chứng đau là tình trạng khá phổ biến, thường gặp qua các đợt thăm khám sức khỏe định kỳ. Những viên sỏi nằm yên và chưa gây cản trở dòng chảy nước tiểu có thể tồn tại trong thời gian dài mà không phát tín hiệu cảnh báo. Tuy nhiên, sự yên lặng này không đồng nghĩa với việc sỏi hoàn toàn vô hại đối với hệ tiết niệu. Theo ThS.BS.CKII Phan Đức Hữu thuộc Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, quyết định can thiệp phụ thuộc vào kích thước, vị trí, mức độ ứ nước và ảnh hưởng tới chức năng thận. Đối với trường hợp sỏi 8 mm chưa gây tắc nghẽn hay nhiễm trùng, người bệnh thường được chỉ định theo dõi định kỳ kết hợp đánh giá chức năng thận chuyên sâu. Phẫu thuật hoặc các giải pháp tán sỏi ít xâm lấn chỉ được đặt ra khi sỏi có dấu hiệu lớn nhanh, đe dọa tổn thương nhu mô thận hoặc bệnh nhân chỉ còn một bên thận hoạt động. Bệnh nhân tuyệt đối không nên chờ đợi đến khi xuất hiện cơn đau quặn thận mới tìm kiếm sự hỗ trợ y tế. Việc duy trì lịch tái khám, siêu âm định kỳ giúp phát hiện kịp thời các biến đổi bất lợi của sỏi nhằm hạn chế biến chứng nguy hiểm. Song song đó, người bệnh cần tuân thủ chế độ uống đủ nước theo tư vấn y khoa và không tự ý sử dụng các loại thuốc điều trị khi chưa có chỉ định từ bác sĩ.