Chiều cao không chỉ phản ánh đặc điểm di truyền và quá trình phát triển mà còn có thể liên quan đến nguy cơ mắc một số bệnh khi trưởng thành. Nhiều nghiên cứu ghi nhận người cao có thể gặp một số vấn đề sức khỏe hơn người thấp. Tuy nhiên, các nghiên cứu cũng lưu ý đây là mối liên hệ thống kê, không có nghĩa chiều cao trực tiếp quyết định một người có mắc bệnh hay không.
Rung nhĩ
Rung nhĩ là dạng rối loạn nhịp tim phổ biến, xảy ra khi tín hiệu điện trong tâm nhĩ trở nên hỗn loạn, khiến tim đập không đều. Tình trạng này có thể làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông, đột quỵ và suy tim.
Nghiên cứu công bố trên European Heart Journal năm 2012, theo dõi 5.860 người lớn tuổi tại Mỹ, ghi nhận chiều cao có liên quan độc lập với nguy cơ rung nhĩ. Cứ tăng 10 cm chiều cao, nguy cơ mắc bệnh tăng khoảng 32% ở nữ và 26% ở nam.
Năm 2023, một nghiên cứu khác trên hơn 106.000 người tham gia tại Đan Mạch, công bố trên Mayo Clinic Proceedings, cũng cho thấy chiều cao góp phần giải thích khác biệt nguy cơ rung nhĩ giữa nam và nữ.
Các nhà nghiên cứu cho rằng kích thước cơ thể và cấu trúc tim có thể góp phần lý giải mối liên hệ này. Tuy nhiên, chiều cao chỉ là một yếu tố trong số nhiều yếu tố nguy cơ, bên cạnh tuổi tác, tăng huyết áp, béo phì và các bệnh tim mạch.
Người thấp có thể ít nguy cơ mắc rung nhĩ, huyết khối tĩnh mạch và ung thư. Ảnh minh họa: AI
Huyết khối tĩnh mạch
Huyết khối tĩnh mạch xảy ra khi cục máu đông hình thành trong lòng tĩnh mạch, thường ở chân. Nếu cục máu đông di chuyển đến phổi, người bệnh có thể bị thuyên tắc phổi, một biến chứng nguy hiểm.
Nghiên cứu đăng trên Circulation: Cardiovascular Genetics năm 2017 phân tích dữ liệu của hơn 1,6 triệu nam giới và một triệu phụ nữ tại Thụy Điển. Kết quả cho thấy nguy cơ huyết khối giảm dần theo chiều cao. Nhóm thấp nhất, dưới 155 cm ở nữ và dưới 160 cm ở nam, có nguy cơ thấp hơn đáng kể so với nhóm cao nhất.
Một giả thuyết giải thích là người cao có hệ thống tĩnh mạch dài hơn, khiến máu phải di chuyển quãng đường xa hơn để trở về tim. Điều này có thể làm tăng nguy cơ ứ trệ máu ở chi dưới, nhất là khi ít vận động trong thời gian dài.
Một số loại ung thư
Nhiều nghiên cứu dịch tễ học ghi nhận người cao có nguy cơ mắc ung thư cao hơn. Một nghiên cứu quy mô lớn đăng trên Journal of Epidemiology and Community Health năm 2019, theo dõi 5,5 triệu người Thụy Điển trong tối đa 54 năm. Kết quả cho thấy cứ tăng 10 cm chiều cao, nguy cơ mắc ung thư nói chung tăng 19% ở nữ và 11% ở nam.
Các nhà nghiên cứu ghi nhận mối liên hệ này ở nhiều loại ung thư, trong đó có ung thư vú, ung thư đại trực tràng và ung thư da hắc tố. Một cách lý giải là người cao thường có nhiều tế bào hơn, tạo thêm cơ hội để các đột biến tích lũy trong quá trình phân chia tế bào. Một số yếu tố tăng trưởng liên quan đến quá trình phát triển cơ thể cũng có thể đóng vai trò.
Dù vậy, chiều cao không phải nguyên nhân duy nhất và mức độ liên quan khác nhau tùy loại ung thư. Người thấp vẫn có thể mắc bệnh, do đó không nên xem vóc dáng là yếu tố bảo vệ.
Chiều cao không quyết định sức khỏe lâu dài
Những phát hiện trên cho thấy chiều cao có thể liên quan đến nguy cơ của một số bệnh, nhưng không đủ để kết luận người thấp khỏe mạnh hoặc sống lâu hơn người cao. Di truyền, tuổi tác, dinh dưỡng thời thơ ấu, môi trường sống và thói quen sinh hoạt đều có thể ảnh hưởng đến cả chiều cao lẫn sức khỏe khi trưởng thành.
Duy trì cân nặng hợp lý, vận động thường xuyên, không hút thuốc, kiểm soát huyết áp và khám sức khỏe định kỳ vẫn là những biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ bệnh tật, bất kể chiều cao.
Bảo Bảo (Tổng hợp)