Lo lắng khi được xuất viện
Sau nhiều ngày điều trị bệnh đái tháo đường, ông N.L.K (68 tuổi, Hải Phòng) chuẩn bị được xuất viện. Tuy nhiên, thay vì mong ngóng được trở về nhà như các người bệnh khác, ông K. có không ít nỗi lo.
Trước đó, ông K. nhập viện với bàn chân bị loét, đường huyết tăng cao nhưng không hề biết mình mắc đái tháo đường. Từ một vết thương nhỏ sau khi bấm móng chân, tổn thương ở bàn chân ngày càng nặng khiến ông phải nhập viện điều trị.
Ngày được thông báo có thể xuất viện, đáng lẽ là ngày vui nhưng ông K. bắt đầu lo: Về nhà sẽ tiêm insulin thế nào? Nếu đường huyết hạ phải làm gì? Vết thương ở bàn chân cần chăm sóc ra sao? Khi có bất thường, lúc nào phải quay lại bệnh viện?
Và đó cũng là những câu hỏi mà nhiều người bệnh đái tháo đường đặt ra trước ngày xuất viện. Thậm chí, nhiều người có tâm lý sợ ra viện khi lo lắng về việc phải tự chăm sóc, theo dõi bệnh tại nhà.
Tại Trung tâm Nội tiết và Chuyển hóa, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội), bên cạnh việc điều trị, bác sĩ và điều dưỡng còn dành thời gian hướng dẫn người bệnh những kỹ năng cần thiết để tự chăm sóc tại nhà với người bệnh đái tháo đường.
Có người sợ tiêm, có người chưa nhớ cách dùng thuốc, có người hiểu lời dặn nhưng chưa biết áp dụng vào sinh hoạt. Vì vậy, nhân viên y tế không chỉ giải thích mà còn quan sát người bệnh thực hành, phát hiện điểm còn lúng túng và hướng dẫn lại.
Với người bệnh đái tháo đường có vết loét bàn chân, điều trị không dừng ở những lần thay băng.
Điều dưỡng Trần Thanh Thảo cùng đồng nghiệp theo dõi tình trạng vết thương qua từng lần chăm sóc, từ vùng da xung quanh, dịch tiết đến những thay đổi bất thường. Những thông tin này giúp ê-kíp đánh giá tiến triển và điều chỉnh kế hoạch chăm sóc khi cần.
Điều dưỡng Thảo cũng hướng dẫn bệnh nhân và người thân cách quan sát bàn chân, giữ vệ sinh, lựa chọn tất, giày dép phù hợp và nhận biết dấu hiệu cần đi khám.
Nếu khó quan sát lòng bàn chân, người bệnh có thể dùng gương hoặc nhờ người thân hỗ trợ.
Đối với ông K., một vết thương nhỏ từng dẫn đến một cuộc điều trị kéo dài. Vì vậy, biết cách bảo vệ đôi chân và phát hiện sớm bất thường là kỹ năng quan trọng trước khi ông trở về nhà.
Học từ một mũi tiêm
Với nhân viên y tế, bút tiêm insulin là vật dụng quen thuộc. Nhưng với người mới sử dụng, từng thao tác đều có thể khiến họ lúng túng.
Điều dưỡng Nguyễn Đình Tiến và Nguyễn Thị Hải cùng đồng nghiệp hướng dẫn người bệnh nhận biết thuốc, kiểm tra liều theo chỉ định, thực hành kỹ thuật tiêm, luân phiên vị trí tiêm và bảo quản insulin.
Điều dưỡng làm mẫu, sau đó người bệnh tự thực hành. Những thao tác chưa đúng được chỉnh sửa ngay.
Với người mắt kém, tay run hoặc khó ghi nhớ, các điều dưỡng đánh giá khả năng tự tiêm. Nếu bệnh nhân chưa thể thực hiện an toàn, người thân sẽ được hướng dẫn hỗ trợ.
Nhận biết và xử trí hạ đường huyết cũng là nội dung quan trọng. Người bệnh cần biết các dấu hiệu có thể gặp và cách xử trí theo kế hoạch điều trị. Người thân cần biết khi nào phải tìm kiếm trợ giúp y tế.
Đặc biệt, khi người bệnh lơ mơ, bất tỉnh hoặc không thể nuốt an toàn, không được cố cho ăn, uống vì có nguy cơ sặc.
Trước ngày xuất viện, những bệnh nhân tại đây đều được thực hành lại tiêm thuốc kèm theo một tờ hướng dẫn dễ hiểu hay một cuộc trao đổi với người thân có thể giúp người bệnh bớt lo khi trở về.
Với ông K., hành trình điều trị không chỉ là chữa lành vết thương và kiểm soát đường huyết. Đó còn là quá trình học cách sống cùng căn bệnh mà trước đó ông chưa từng biết mình mắc phải. Khi trở về nhà, ông tự mình tập quen với tiêm thuốc, ăn uống như thế nào để không tăng - giảm đường huyết đột ngột và tự chăm sóc bàn chân của mình.