Thanh tra giải phóng mặt bằng dự án đường Hồ Chí Minh, phát hiện hàng loạt vấn đề

Ngày 26/9, Thanh tra tỉnh An Giang công bố kết luận về công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng dự án đường Hồ Chí Minh đoạn Rạch Sỏi - Bến Nhứt, Gò Quao - Vĩnh Thuận. Kết luận cho thấy quá trình triển khai dự án còn nhiều thiếu sót, từ cập nhật hồ sơ đất đai, lập phương án bồi thường đến quản lý và sử dụng nguồn kinh phí liên quan. Thông tin được VietnamNet phản ánh, trong bối cảnh dự án giao thông trọng điểm này đang được thực hiện qua địa bàn An Giang và Cà Mau. Dự án có tổng chiều dài khoảng 51,94km, gồm 45,34km đi qua tỉnh An Giang và khoảng 6,6km thuộc địa bàn tỉnh Cà Mau. Công trình khởi công tháng 3/2024, tổng mức đầu tư hơn 3.900 tỷ đồng, nhằm hình thành tuyến giao thông quan trọng kết nối các khu vực phía Nam. Theo các quyết định đã phê duyệt, tổng kinh phí dành cho bồi thường, hỗ trợ và tái định cư vượt 657,2 tỷ đồng. Qua thanh tra, cơ quan chức năng xác định 13 trường hợp chưa được chỉnh lý biến động trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sau quá trình thực hiện dự án. Việc thiếu cập nhật này khiến hồ sơ đất đai chưa phản ánh đầy đủ tình trạng mới, đồng thời cho thấy công tác phối hợp giữa các đơn vị vẫn còn bất cập. Thanh tra yêu cầu các cơ quan liên quan chấn chỉnh, hoàn thiện hồ sơ và khắc phục những tồn tại được nêu trong kết luận. Một số phương án bồi thường cũng chưa được lập, thẩm định và phê duyệt đúng quy định đối với những trường hợp nhận chuyển nhượng đất bằng giấy tay. Các trường hợp này chưa đủ điều kiện tách thửa, chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính hoặc chưa xác định rõ chủ sử dụng đất theo yêu cầu pháp luật. Việc xử lý chưa chặt chẽ có thể làm phát sinh rủi ro trong xác định đối tượng được bồi thường, hỗ trợ và trách nhiệm quản lý hồ sơ. Đáng chú ý, cơ quan thanh tra phát hiện nhà mồ của hộ bà N.T.N.T. được áp giá bồi thường cao hơn quy định, tạo ra khoản chênh lệch hơn 421,5 triệu đồng. Ngoài ra, chính sách hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề cho 43 trường hợp chưa bảo đảm đầy đủ yêu cầu, trong khi hai trường hợp bố trí, giao đất tái định cư cũng chưa đúng quy định. Những sai sót này được yêu cầu rà soát, xử lý theo quy định, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân và tránh thất thoát nguồn lực dự án. Công tác quản lý, sử dụng kinh phí phục vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng cũng bộc lộ nhiều hạn chế cần khắc phục. Cơ quan liên quan chưa nộp ngân sách Nhà nước khoản lãi phát sinh từ việc gửi kinh phí bồi thường, với số tiền hơn 143 triệu đồng. Một đơn vị còn trích tỷ lệ phần trăm trên phần kinh phí bồi thường tăng thêm không đúng quy định, tổng số tiền được xác định hơn 550 triệu đồng. Thanh tra đồng thời chỉ ra tình trạng hạch toán thiếu doanh thu, chưa kê khai và nộp đầy đủ một số khoản thuế, lệ phí theo quy định hiện hành. Phòng Kinh tế các xã Gò Quao và Vĩnh Phong cũng chưa bàn giao hơn 630 triệu đồng tiền tạm ứng tổ chức bồi thường về Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh. Các vấn đề tài chính này cho thấy việc theo dõi dòng tiền, quyết toán và bàn giao kinh phí trong quá trình giải phóng mặt bằng chưa thật sự thống nhất. Về trách nhiệm, Thanh tra tỉnh An Giang xác định liên quan đến tập thể lãnh đạo UBND các huyện Châu Thành, Gò Quao, Vĩnh Thuận trước ngày 1/7/2025. Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh, Trung tâm Kỹ thuật tài nguyên và môi trường cùng những cá nhân liên quan cũng được xác định phải chịu trách nhiệm trong phạm vi nhiệm vụ. Thanh tra kiến nghị thu hồi hơn 1,95 tỷ đồng tiền vi phạm để nộp ngân sách Nhà nước, hoàn trả kinh phí dự án và xử lý các khoản tài chính theo quy định.