Thói quen của nhiều đàn ông Việt khi lái xe khiến tim, phổi gặp họa

Trên đường phố, không khó bắt gặp hình ảnh một tài xế xe máy vừa điều khiển phương tiện vừa cầm điếu thuốc trên tay. Với ô tô, nhiều người cũng có thói quen hút thuốc ngay trong cabin rồi hạ kính với suy nghĩ khói thuốc sẽ nhanh chóng thoát ra ngoài.

Tuy nhiên, theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, xét cả dưới góc độ sức khỏe lẫn an toàn giao thông, đây là thói quen tiềm ẩn nguy cơ hơn nhiều người vẫn nghĩ.

Hơn 7.000 hóa chất độc hại trong khói thuốc

Khói thuốc lá chứa hơn 7.000 hóa chất. Khi đi vào cơ thể, chúng có thể tác động đến nhiều cơ quan, trong đó đáng chú ý là hệ tim mạch và hô hấp.

Hút thuốc có thể cản trở quá trình vận chuyển máu giàu oxy tới tim và các cơ quan khác. Việc tiếp xúc với khói thuốc trong thời gian dài cũng làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch.

Phổi là một trong những cơ quan chịu hậu quả nặng nề nhất.

Hút thuốc lá được xem là nguyên nhân hàng đầu gây ung thư phổi, liên quan đến khoảng 90% số ca mắc. Trong hàng nghìn hóa chất có trong khói thuốc, khoảng 70 chất có khả năng gây ung thư, bao gồm benzene, formaldehyde và nitrosamine.

Những chất này có thể gây tổn thương tế bào phổi, dẫn tới đột biến gen và làm tăng nguy cơ hình thành ung thư.

Điều đáng nói, khi điếu thuốc được châm lên giữa dòng phương tiện đông đúc, người hút không phải là người duy nhất tiếp xúc với những hóa chất này.

Người phía sau có thể trở thành "người hút thuốc" bất đắc dĩ

Theo bác sĩ Hoàng, với xe máy, người ngồi phía sau tài xế hút thuốc là một trong những người chịu ảnh hưởng trực tiếp.

Khi phương tiện di chuyển, luồng không khí có thể cuốn khói thuốc về phía sau. Người ngồi cùng xe vì thế phải hít lượng khói thuốc đáng kể dù bản thân không hút.

Nguy cơ tương tự xuất hiện ở những nút giao thông đông đúc.

Khi hàng chục phương tiện đứng sát nhau chờ đèn đỏ hoặc mắc kẹt trong ùn tắc, khoảng cách giữa người hút thuốc và những người xung quanh bị thu hẹp. Khói từ đầu điếu thuốc cũng như hơi thở của người hút có thể lan sang những người đứng gần.

Trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người mắc hen suyễn, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính hay bệnh tim mạch là những nhóm đặc biệt nhạy cảm với khói thuốc.

Nếu hành vi hút thuốc diễn ra trong ô tô, nguy cơ lại mang một đặc điểm khác: khói thuốc bị giữ trong một không gian nhỏ và tương đối kín.

"Với ô tô, nguy cơ còn đáng lưu ý hơn do đây là không gian kín. Khi hút thuốc trong cabin, bụi mịn và các chất độc trong khói thuốc lá có thể nhanh chóng lan ra nhiều vị trí. Việc mở cửa kính cũng không thể loại bỏ hoàn toàn nguy cơ", bác sĩ Hoàng cho biết.

Dập điếu thuốc, chất độc vẫn có thể còn lại trong xe

Một vấn đề ít được chú ý là tác hại của thuốc lá không nhất thiết chấm dứt sau khi điếu thuốc được dập.

Các chất từ khói thuốc có thể bám vào ghế, quần áo, dây an toàn, cửa xe và nhiều bề mặt khác trong cabin. Đây thường được gọi là tình trạng phơi nhiễm với khói thuốc tồn dư.

Nicotine bám trên các bề mặt còn có khả năng tiếp tục phản ứng với những thành phần trong không khí, từ đó tạo ra các hợp chất có hại.

Điều này đặc biệt đáng lưu ý với trẻ nhỏ. Trẻ thường xuyên chạm tay vào ghế, cửa, dây an toàn và nhiều bề mặt khác rồi lại đưa tay lên miệng.

Nguy cơ cũng không chỉ giới hạn trong ô tô gia đình.

Theo bác sĩ Hoàng, với taxi, xe hợp đồng hay xe chở khách, một tài xế hút thuốc ngay cả khi trên xe chưa có hành khách vẫn có thể để lại chất tồn dư trong cabin. Những người bước lên xe sau đó vì thế vẫn có khả năng bị phơi nhiễm.

Bên cạnh những ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe, hút thuốc khi đang lái xe còn tạo ra nguy cơ tức thời: mất tập trung.

Để hút một điếu thuốc, tài xế có thể phải lấy thuốc, bật lửa, châm thuốc, giữ điếu thuốc, gạt tàn... trong lúc vẫn phải quan sát đường và điều khiển phương tiện.

Chỉ vài giây sao nhãng cũng có thể khiến người lái không kịp xử lý một phương tiện chuyển làn, người đi bộ sang đường hay một tình huống bất ngờ phía trước.

Tàn thuốc cũng có thể trở thành mối nguy với người khác.

Đầu điếu thuốc đang cháy có nhiệt độ cao. Khi tài xế gạt tàn hoặc gặp luồng gió mạnh, tro và tàn thuốc nóng có thể bay về phía những người đi phía sau.

Nếu lọt vào mắt, tàn thuốc có nguy cơ gây tổn thương, thậm chí bỏng giác mạc. Với người đang điều khiển phương tiện, phản xạ nhắm mắt hoặc đưa tay lên dụi mắt bất ngờ cũng có thể khiến họ mất kiểm soát tay lái.

Vì vậy, hút thuốc sau vô lăng không đơn thuần là lựa chọn cá nhân của người hút. Điếu thuốc có thể ảnh hưởng đến người ngồi cùng xe, những người đang lưu thông bên cạnh và cả hành khách bước lên một chiếc xe sau đó.