Sốt 10 ngày sau khi dọn cỏ, người phụ nữ phát hiện vết loét lạ
Hơn hai tuần trước khi nhập viện, bà Đ.T.M. (74 tuổi, ngụ TPHCM) phát quang bụi rậm, dọn cỏ xung quanh nhà. Vài ngày sau, bà bắt đầu ớn lạnh, sốt liên tục 10 ngày không cải thiện dù sử dụng thuốc.
Trong những ngày này, cụ bà còn xuất hiện đau đầu, đau bụng, mệt mỏi, ăn uống kém, phải lần lượt điều trị ở hai bệnh viện.
Tại bệnh viện ở địa phương, kết quả xét nghiệm của bệnh nhân ghi nhận các chỉ số viêm tăng cao, giảm nhẹ tiểu cầu, nhiễm trùng huyết. Trong quá trình thăm khám toàn thân, BSCKI Văn Thị Xuân Quỳnh, Phó trưởng khoa Nội Tổng quát phát hiện gần vùng nách trái của bệnh nhân có một vết loét nhỏ đã đóng vảy đen.
Người phụ nữ xuất hiện một vết loét ở dưới nách, dấu hiệu để bác sĩ phát hiện bệnh sốt mò (Ảnh: Bệnh viện cung cấp).
Dựa trên yếu tố dịch tễ (tiếp xúc với bụi rậm trước khi phát bệnh) kết hợp với biểu hiện lâm sàng và kết quả xét nghiệm, bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân mắc sốt mò (tên quốc tế là scrub typhus).
Đây là bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi khuẩn nội bào Orientia tsutsugamushi gây ra, có ổ bệnh trong tự nhiên.
Bệnh lây sang người qua vết đốt của ấu trùng mò mang mầm bệnh. Mò vừa là vật trung gian truyền bệnh, vừa là ổ chứa mầm bệnh do vi khuẩn được truyền qua trứng sang thế hệ sau.
Ấu trùng mò thường sống ở những khu vực có cây cỏ, bụi rậm, vùng ven sông suối hoặc nơi có điều kiện thuận lợi cho các loài gặm nhấm sinh sống để ký sinh (đặc biệt là chuột). Người thường xuyên làm việc ngoài trời, phát quang bụi rậm, làm vườn hoặc đi vào những khu vực cây cỏ um tùm có nguy cơ cao bị mò đốt.
Đáng chú ý, vết đốt của mò thường không gây đau hoặc ngứa rõ rệt, lại nằm ở những vị trí kín đáo, ẩm ướt và khó quan sát (như nách, bẹn, bộ phận sinh dục, thắt lưng, dưới ngực) nên người bệnh có thể không biết mình đã bị đốt.
Tại vị trí bị đốt, ban đầu xuất hiện một nốt sẩn nhỏ, sau đó hóa mụn nước, vỡ ra, loét và đóng vảy đen, xung quanh có quầng đỏ gọi là vết loét điển hình. Trong trường hợp của bà M., vết loét nhỏ gần nách chính là dấu hiệu quan trọng giúp bác sĩ xác định bệnh.
Sau khi chẩn đoán, các bác sĩ khoa Nội Tổng quát điều trị cho bệnh nhân bằng kháng sinh đặc hiệu. Chỉ sau khoảng 48 giờ, bệnh nhân đã hết sốt, ăn uống trở lại, sức khỏe cải thiện rõ rệt và có thể đi lại bình thường. Sau 4 ngày điều trị, bệnh nhân được xuất viện.
Bệnh nhân được bác sĩ kiểm tra sức khỏe trong thời gian điều trị (Ảnh: Bệnh viện cung cấp).
Sốt mò gây nhiều biến chứng nguy hiểm
Theo bác sĩ Quỳnh, nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, sốt mò có thể diễn tiến nặng, gây biến chứng như viêm phổi kẽ, suy hô hấp, viêm não - màng não, viêm cơ tim, tổn thương gan, suy thận, thậm chí sốc nhiễm khuẩn, suy đa cơ quan và đe dọa tính mạng, đặc biệt ở người cao tuổi.
Do đó, bác sĩ khuyến cáo người dân nên hạn chế tiếp xúc trực tiếp với bụi rậm, cỏ dại. Khi phát quang hoặc làm việc tại những khu vực này nên mặc quần áo dài, bỏ ống quần vào trong ủng hoặc tất, đeo găng tay và bôi thuốc xua côn trùng lên vùng da hở.
Sau khi làm việc, mọi người cần tắm rửa sạch sẽ, thay và giặt quần áo. Bên cạnh đó, nên phát quang bụi rậm quanh nhà và diệt chuột để hạn chế nơi cư trú của mò.
Nếu xuất hiện sốt kéo dài không rõ nguyên nhân sau khi làm việc, hoặc sinh hoạt tại khu vực nhiều cây cỏ, bụi rậm - nhất là khi kèm phát ban, nổi hạch hoặc có vết loét bất thường trên da - người bệnh nên đến cơ sở y tế và thông báo cho bác sĩ về tiền sử tiếp xúc cụ thể để được điều trị chính xác, không tự ý sử dụng kháng sinh.