Trẻ hay tái phát viêm amidan vào mùa mưa có đáng lo?

Nguồn ảnh: VnExpress

Con tôi 5 tuổi, thường tái phát viêm amidan mỗi khi trời mưa, không khí lạnh. Tình trạng này có nguy hiểm không, làm sao cải thiện? (Hồ Hoàng Lan, 43 tuổi)

Trả lời:

Amidan là tổ chức bạch huyết lớn nằm hai bên họng miệng, kích hoạt phản ứng miễn dịch đầu tiên để chống lại các tác nhân gây bệnh xâm nhập vào cơ thể qua mũi và miệng. Amidan là lớp chắn đầu tiên nên thường xuyên tiếp xúc virus, vi khuẩn, dẫn đến dễ suy yếu, viêm. Triệu chứng bệnh gồm đau họng, đau tăng khi nuốt, có thể lan lên tai, nuốt vướng, mệt mỏi, sốt, đau nhức cơ bắp, hạch góc hàm...

Không khí lạnh ẩm làm niêm mạc mũi họng khô, giảm khả năng làm ấm và ẩm tại chỗ, lông chuyển tại chỗ hoạt động kém hiệu quả, tạo điều kiện cho virus, vi khuẩn tấn công khiến viêm amidan dễ tái phát. Ở trẻ từng viêm amidan, hốc amidan có thể còn tồn dư vi khuẩn sau các đợt điều trị. Khi gặp điều kiện thời tiết bất lợi, ổ vi khuẩn này có khả năng hoạt động trở lại khiến bệnh tái phát.

Phần lớn các đợt viêm amidan ở trẻ nhẹ, do virus, thường tự giảm sau vài ngày chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, khi bệnh tái phát nhiều, nguyên nhân do vi khuẩn, nhất là liên cầu khuẩn nhóm A, trẻ có nguy cơ cao gặp các biến chứng như áp xe quanh amidan, viêm tai giữa, viêm xoang...

Tình trạng viêm liên tục có thể dẫn đến amidan quá phát, khiến trẻ ngủ ngáy, thở bằng miệng, ngủ không sâu, ăn kém vì đau, ảnh hưởng đến quá trình phát triển.

Bác sĩ Hằng đang tư vấn cho một phụ huynh. Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh — Bác sĩ Hằng đang tư vấn cho một phụ huynh. Ảnh minh họa: *Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh*

Để hạn chế viêm amidan tái phát, bạn nên cho con vệ sinh họng miệng sạch hàng ngày, có thể súc họng rửa mũi bằng nước muối sinh lý, rửa tay thường xuyên, thay bàn chải sau mỗi đợt viêm để tránh vi khuẩn tồn đọng. Giữ ấm cổ ngực chân, tránh để trẻ dầm mưa, hạn chế tiếp xúc với môi trường khói bụi, nơi đông người. Ăn uống cân đối, bổ sung rau xanh, trái cây, ngủ đủ giấc có thể giúp nâng cao sức đề kháng. Trẻ nên tiêm vaccine phòng cúm theo khuyến cáo.

Nếu trẻ sốt cao kéo dài, đau họng nhiều, bỏ ăn, giọng nói thay đổi, khó mở miệng hoặc khó thở, phụ huynh nên đưa trẻ đi khám. Nếu trẻ bị viêm nặng, tái phát nhiều lần, bác sĩ cân nhắc chỉ định phẫu thuật cắt amidan.

ThS.BS.CKII Trần Thị Thúy Hằng
Trưởng khoa Tai Mũi Họng
Trung tâm Tai Mũi Họng
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM

Độc giả đặt câu hỏi về bệnh tai mũi họng tại đây để bác sĩ giải đáp

Thời tiết mưa lạnh kéo theo độ ẩm cao là tác nhân trực tiếp làm suy giảm chức năng bảo vệ của niêm mạc mũi họng, khiến trẻ nhỏ rất dễ tái phát viêm amidan. Theo ThS.BS.CKII Trần Thị Thúy Hằng, Trưởng khoa Tai Mũi Họng thuộc Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, amidan là chốt chặn miễn dịch đầu tiên nên thường xuyên phơi nhiễm trước các mầm bệnh. Khi gặp điều kiện bất lợi, vi khuẩn còn tồn lưu trong các hốc amidan sau những đợt bệnh trước sẽ nhanh chóng bùng phát trở lại. Đa số trường hợp khởi phát do virus và có thể tự thoái lui sau vài ngày chăm sóc đúng phương pháp. Tuy vậy, nguy cơ biến chứng như áp xe quanh amidan, viêm tai giữa hoặc viêm xoang sẽ gia tăng đáng kể nếu nguyên nhân xuất phát từ vi khuẩn, đặc biệt là liên cầu khuẩn nhóm A. Trẻ bị viêm tái diễn nhiều đợt còn đối mặt với tình trạng amidan quá phát, dẫn tới ngủ ngáy, khó thở, biếng ăn và ảnh hưởng tiêu cực đến đà phát triển thể chất. Nhằm phòng ngừa tái phát, phụ huynh cần giữ ấm vùng cổ, ngực, bàn chân và vệ sinh khoang miệng, mũi cho trẻ bằng nước muối sinh lý hàng ngày. Việc thay bàn chải đánh răng mới sau mỗi đợt viêm, bổ sung dinh dưỡng hợp lý cùng tiêm vaccine cúm định kỳ đóng vai trò thiết yếu để nâng cao thể trạng. Gia đình cần đưa trẻ đến bệnh viện thăm khám ngay khi xuất hiện dấu hiệu sốt cao kéo dài, đau họng nặng hoặc khó thở để được cân nhắc chỉ định điều trị kịp thời.