Bỏ qua điều hướng
•

Tưởng tăng cân do béo phì hóa u tuyến yên

Tưởng tăng cân do béo phì hóa u tuyến yên
Nguồn ảnh: VnExpress

Chị Giang, 26 tuổi, tăng cân 6 năm qua, nay không có kinh nguyệt tưởng do béo phì, bác sĩ phát hiện u tuyến yên.

Chị Giang đi khám bệnh phụ khoa, được chẩn đoán u nang buồng trứng, tử cung nhi hóa trên nền béo phì và huyết áp cao, bác sĩ khuyên giảm cân. Khi đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, chị nặng 97 kg, cao 1,6 m, béo phì độ hai, huyết áp cao, men gan tăng, gan nhiễm mỡ độ ba, tiểu đường type 1, hội chứng viêm cầu thận mạn.

BS.CKI Võ Trần Nguyên Duy, khoa Nội tiết - Đái tháo đường, ghi nhận người bệnh có dấu hiệu đau đầu, mệt mỏi, nghi ngờ béo phì do nguyên nhân khác. Kết quả chụp MRI ghi nhận một khối u kích thước hơn 16 mm chèn ép giao thoa thị giác, xác định u tuyến yên tiết prolactin.

Hình ảnh khối u tuyến yên của chị Giang khi chụp MRI 3 Telsa. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Hình ảnh khối u tuyến yên của chị Giang khi chụp MRI 3 Telsa. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Tuyến yên là một tuyến nội tiết có nhiệm vụ kiểm soát hoạt động của tuyến thượng thận, tuyến giáp, buồng trứng, tinh hoàn. Hormone prolactin do tuyến yên sản xuất có vai trò rất quan trọng với tuyến vú và ảnh hưởng đến các hoạt động chức năng khác của tế bào. Khi nồng độ prolactin trong máu cao có thể gây ra các triệu chứng như vô kinh, chảy sữa ở phụ nữ, suy giảm thị lực, đau đầu, vô sinh...

Lượng hormone prolactin dư thừa thúc đẩy các rối loạn liên quan đến chuyển hóa, gia tăng chỉ số kháng insulin đồng thời suy giảm dung nạp glucose và tăng insulin máu - các yếu tố dẫn đến béo phì và tiểu đường type 2.

Theo bác sĩ Duy, triệu chứng của u tuyến yên tiết prolactin dễ bị nhầm lẫn với các bệnh lý khác do chúng diễn tiến âm thầm và biểu hiện ở nhiều cơ quan khác nhau trong cơ thể như rối loạn kinh nguyệt, vô kinh dễ bị nhầm với hội chứng buồng trứng đa nang, đau đầu thông thường.

Bác sĩ Duy tư vấn điều trị cho chị Giang. Ảnh: Bệnh viện cung cấp

Bác sĩ Duy tư vấn điều trị cho chị Giang. Ảnh: Bệnh viện cung cấp

Các bác sĩ lên phác đồ điều trị gồm sử dụng thuốc ức chế tuyến yên tiết prolactin, giảm kích thước khối u, giảm nồng độ prolactin, cải thiện rối loạn sinh sản. Song song đó, chị Giang cần duy trì lối sống lành mạnh với chế độ ăn uống cân bằng, tập thể dục, ngủ đủ giấc.

Sau ba tháng điều trị, nồng độ prolactin của người bệnh giảm, cải thiện triệu chứng đau đầu. Đến tháng thứ 5 điều trị, nồng độ prolactin giảm xuống 30 ng/mL, gần về mức bình thường, cân nặng giảm 10 kg, huyết áp và đường huyết ở mức ổn định, chị có kinh nguyệt trở lại. Người bệnh tiếp tục dùng thuốc đến khi prolactin và các hormone trở về mức bình thường, nếu vẫn béo phì, bác sĩ sẽ cân nhắc điều trị giảm cân.

Bạch Dương

*Tên người bệnh đã được thay đổi

Độc giả đặt câu hỏi về bệnh nội tiết tại đây để bác sĩ giải đáp
Một bệnh nhân nữ 26 tuổi tại TP HCM vừa được phát hiện mắc u tuyến yên tiết prolactin kích thước hơn 16 mm sau 6 năm tăng cân mất kiểm soát và mất kinh nguyệt. Trước đó, người bệnh nặng 97 kg kèm hàng loạt bệnh lý nền nghiêm trọng như huyết áp cao, gan nhiễm mỡ, men gan tăng và viêm cầu thận mạn nhưng chỉ được chẩn đoán nhầm là béo phì cùng bệnh phụ khoa thông thường. Nhận thấy dấu hiệu đau đầu kéo dài, bác sĩ Võ Trần Nguyên Duy thuộc Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh đã chỉ định chụp MRI và xác định khối u đang chèn ép giao thoa thị giác. Về cơ chế bệnh sinh, prolactin dư thừa không chỉ gây vô kinh hay giảm thị lực mà còn thúc đẩy tình trạng kháng insulin, suy giảm dung nạp glucose dẫn đến thừa cân và rối loạn chuyển hóa. Các triệu chứng của u tuyến yên tiết prolactin diễn tiến âm thầm, rất dễ bị chẩn đoán nhầm với hội chứng buồng trứng đa nang hoặc chứng đau đầu thông thường. Do đó, việc chẩn đoán chính xác nguyên nhân gốc rễ đóng vai trò quyết định trong việc bảo tồn thị lực và khả năng sinh sản của người bệnh. Phác đồ điều trị nội khoa bằng thuốc ức chế tiết prolactin kết hợp điều chỉnh lối sống đã mang lại chuyển biến tích cực rõ rệt cho bệnh nhân. Sau 5 tháng theo dõi, nồng độ prolactin đã giảm xuống 30 ng/mL tiệm cận mức bình thường, bệnh nhân giảm 10 kg, huyết áp và đường huyết ổn định, đồng thời chu kỳ kinh nguyệt đã xuất hiện trở lại. Trường hợp này là lời cảnh báo y khoa quan trọng về việc cần tầm soát nội tiết chuyên sâu khi xuất hiện tình trạng béo phì kháng trị kèm rối loạn chu kỳ kinh nguyệt kéo dài.
amung