Khi trào ngược dạ dày thực quản xảy ra, dịch axit có thể kích thích đường thở, gây ho, khò khè hoặc khó thở.
Triệu chứng phổ biến của trào ngược dạ dày thực quản gồm tức ngực, ợ nóng hoặc nóng rát cổ họng. Nếu dịch axit trào ngược lên thực quản và vùng họng, nó có thể kích thích đường hô hấp, gây ra một số triệu chứng như khó thở, ho.
Kích thích thần kinh: Theo Verywell Health, dịch dạ dày trào ngược lên thực quản có thể kích thích dây thần kinh phế vị, gây phản xạ co thắt phế quản. Dây thần kinh này chạy từ thân não qua cổ, ngực đến ổ bụng và chi phối nhiều cơ quan như tim, phổi, hệ tiêu hóa. Khi bị kích thích, cơ trơn đường thở có thể co lại, gây khó thở.
Viêm phổi: Nếu dịch dạ dày lọt vào đường hô hấp do hít sặc, có thể gây kích ứng, tổn thương và viêm đường thở. Dịch trào ngược chứa axit và enzyme tiêu hóa có thể làm tổn thương mô phổi khi đi vào đường hô hấp dưới. Trong trường hợp hít phải lượng dịch đáng kể, người bệnh có nguy cơ viêm phổi hít và một số biến chứng như áp xe phổi.
Người bệnh trào ngược dạ dày thực quản bị khó thở nên dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ. Ảnh: Anh Chi
Kích ứng đường hô hấp trên: Dịch dạ dày trào ngược lên họng có thể kích thích niêm mạc, gây ho khan dai dẳng, thường rõ hơn về đêm hoặc sau khi ăn. Người bệnh cũng có thể cảm thấy vướng hoặc có đờm ở họng, khó nuốt và khàn giọng do dây thanh quản bị kích ứng, phù nề.
Triệu chứng hen suyễn: Trào ngược dạ dày thực quản có thể khiến triệu chứng hen suyễn trở nặng. Dịch axit trào ngược lên thực quản có thể kích thích niêm mạc và kích hoạt phản xạ thần kinh, khiến đường thở co thắt và gây khó thở.
Theo WebMD, trào ngược kéo dài có thể liên quan đến một số triệu chứng hô hấp như ho mạn tính, cảm giác tức ngực và thở khò khè. Người bệnh cũng có thể bị khàn giọng, kích ứng cổ họng, khó nuốt, khó ngủ hoặc hôi miệng. Trào ngược kéo dài có thể liên quan đến một số vấn đề ở đường hô hấp, đặc biệt khi dịch dạ dày lọt vào đường thở.
Để kiểm soát trào ngược, người bệnh nên trao đổi với bác sĩ về thuốc đang sử dụng, duy trì cân nặng phù hợp và bỏ thuốc lá. Người bệnh nên hạn chế thực phẩm, đồ uống dễ gây trào ngược như món nhiều chất béo, chiên rán, cay và caffeine. Nên ăn bữa nhỏ, tránh ăn trong ba giờ trước khi ngủ và nằm nghiêng trái.
Anh Chi (Tổng hợp)
Độc giả đặt câu hỏi về bệnh tiêu hóa tại đây để bác sĩ giải đáp
Tức ngực, ợ nóng và cảm giác nóng rát ở cổ họng là những biểu hiện quen thuộc của trào ngược dạ dày thực quản, nhưng đôi khi tình trạng này còn khiến người bệnh khó thở. Nguyên nhân có thể là dịch axit từ dạ dày trào lên thực quản, thậm chí tới vùng họng, rồi kích thích đường hô hấp. Cơn khó thở vì vậy không nhất thiết bắt nguồn từ phổi, mà đôi khi liên quan đến phản ứng của cơ thể trước dịch trào ngược.
Một cơ chế được Verywell Health đề cập là dây thần kinh phế vị có thể bị kích thích khi dịch dạ dày trào lên thực quản. Dây thần kinh này kéo dài từ thân não, đi qua cổ và ngực xuống ổ bụng, đồng thời chi phối nhiều cơ quan như tim, phổi và hệ tiêu hóa. Khi bị kích thích, nó có thể tạo phản xạ khiến cơ trơn đường thở co lại, làm người bệnh cảm thấy khó hít thở.
Khó thở cũng có thể xuất hiện nếu dịch dạ dày lọt vào đường hô hấp trong lúc người bệnh hít sặc, gây kích ứng và tổn thương các mô. Dịch này chứa axit cùng enzyme tiêu hóa, những thành phần có thể làm tổn thương mô phổi khi đi sâu xuống đường hô hấp dưới. Nếu hít phải lượng dịch đáng kể, người bệnh có nguy cơ viêm phổi hít và một số biến chứng khác, trong đó có áp xe phổi.
Khi dịch trào ngược lên tới họng, niêm mạc đường hô hấp trên cũng có thể bị kích ứng, khiến người bệnh ho khan dai dẳng. Cơn ho thường rõ hơn vào ban đêm hoặc sau bữa ăn, thời điểm các biểu hiện trào ngược có thể gây phiền toái đáng kể. Người bệnh còn có thể cảm thấy vướng họng, có đờm, khó nuốt hoặc khàn giọng do dây thanh quản bị kích ứng và phù nề.
Ở người mắc hen suyễn, trào ngược dạ dày thực quản có thể làm các triệu chứng hô hấp trở nặng, trong đó có cảm giác khó thở. Axit trào lên thực quản có thể kích thích niêm mạc và kích hoạt phản xạ thần kinh, khiến đường thở co thắt. Vì vậy, khi hai tình trạng cùng xuất hiện, người bệnh có thể gặp thêm ho, tức ngực hoặc thở khò khè.
Theo WebMD, trào ngược kéo dài có thể liên quan đến một số biểu hiện hô hấp như ho mạn tính, tức ngực và thở khò khè. Người bệnh cũng có thể bị khàn giọng, kích ứng cổ họng, khó nuốt, khó ngủ hoặc hôi miệng, bên cạnh những triệu chứng tiêu hóa quen thuộc. Những biểu hiện này có thể ảnh hưởng sinh hoạt thường ngày, đặc biệt khi ho, khó thở hoặc khó ngủ kéo dài.
Dịch dạ dày lọt vào đường thở là một lý do khiến trào ngược kéo dài có thể liên quan đến các vấn đề hô hấp. Khi bị khó thở, người bệnh nên dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ, thay vì tự ý thay đổi cách điều trị. Việc trao đổi với bác sĩ về những thuốc đang sử dụng cũng giúp người bệnh kiểm soát trào ngược phù hợp hơn.
Một số thay đổi trong sinh hoạt có thể hỗ trợ kiểm soát trào ngược, như duy trì cân nặng phù hợp và bỏ thuốc lá. Người bệnh nên hạn chế món nhiều chất béo, thức ăn chiên rán, đồ cay và thức uống chứa caffeine, vì đây là những thứ dễ gây trào ngược. Bữa ăn nhỏ, tránh ăn trong ba giờ trước khi ngủ và nằm nghiêng bên trái cũng là các biện pháp được bài viết VnExpress nêu ra.