Bỏ qua điều hướng
•

Kẽm có lợi gì cho mắt?

Kẽm có lợi gì cho mắt?
Nguồn ảnh: VnExpress

Kẽm tập trung nhiều ở võng mạc, tham gia bảo vệ tế bào mắt và có thể góp phần làm chậm tiến triển thoái hóa điểm vàng do tuổi tác.

Kẽm là khoáng chất thiết yếu, tham gia nhiều hoạt động của cơ thể, trong đó có chức năng của mắt. Võng mạc, đặc biệt vùng hoàng điểm, chứa nồng độ kẽm tương đối cao. Khoáng chất này tham gia nhiều quá trình chuyển hóa và có liên quan đến hoạt động bình thường của các tế bào võng mạc.

Cơ thể không tự sản xuất kẽm mà cần bổ sung từ thực phẩm. Nhu cầu không lớn nhưng việc duy trì lượng kẽm phù hợp vẫn cần thiết để các quá trình sinh học diễn ra bình thường.

Tham gia bảo vệ võng mạc

Theo Viện Y tế Quốc gia Mỹ, kẽm có nồng độ cao trong võng mạc và tham gia nhiều phản ứng sinh học cần thiết cho hoạt động của mô này. Khoáng chất cũng liên quan đến quá trình chuyển hóa vitamin A, một chất dinh dưỡng cần thiết cho thị giác.

Vitamin A tham gia hình thành các sắc tố thị giác giúp mắt nhận biết ánh sáng. Vì vậy, thiếu hụt kẽm nghiêm trọng có thể ảnh hưởng gián tiếp đến quá trình sử dụng vitamin A và chức năng thị giác. Một số biểu hiện liên quan đến thiếu kẽm có thể bao gồm khả năng nhìn trong điều kiện ánh sáng yếu bị ảnh hưởng.

Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa bổ sung thêm kẽm giúp người không thiếu chất này nhìn rõ hơn hoặc cải thiện thị lực ban đêm. Trang WebMD lưu ý chưa có bằng chứng cho thấy bổ sung kẽm giúp cải thiện khả năng nhìn ban đêm ở người không thiếu hụt.

Kẽm cũng tham gia hoạt động của nhiều enzyme và hệ thống chống oxy hóa trong cơ thể. Đây là những cơ chế có vai trò bảo vệ tế bào trước tổn thương do các gốc tự do. Võng mạc có hoạt động chuyển hóa cao và thường xuyên tiếp xúc với ánh sáng nên dễ chịu tác động của stress oxy hóa. Tuy nhiên, vai trò sinh học này không có nghĩa dùng thêm kẽm sẽ trực tiếp ngăn ngừa mọi bệnh về mắt.

Hàu là một trong những thực phẩm giàu kẽm, khoáng chất cần thiết cho sức khỏe mắt. Ảnh minh họa: Bùi Thủy

Hàu giàu kẽm và các khoáng chất tốt cho mắt. Ảnh: Bùi Thủy

Giảm nguy cơ tiến triển thoái hóa điểm vàng

Thoái hóa điểm vàng do tuổi tác (AMD) là bệnh ảnh hưởng đến vùng trung tâm của võng mạc, có thể gây giảm thị lực trung tâm khi tiến triển. Bệnh thường gặp ở người lớn tuổi và có nhiều yếu tố nguy cơ liên quan như tuổi tác, hút thuốc, chế độ ăn và một số yếu tố di truyền.

Nghiên cứu AREDS của Viện Mắt Quốc gia Mỹ (NEI) trên gần 4.760 người cho thấy công thức bổ sung gồm vitamin chống oxy hóa, kẽm và đồng giúp giảm khoảng 25% nguy cơ tiến triển từ AMD mức độ trung gian thành giai đoạn nặng ở những người có nguy cơ cao.

Kẽm trong công thức này được sử dụng cùng các chất dinh dưỡng khác, không phải dùng riêng lẻ. Vì vậy, kết quả nghiên cứu không đồng nghĩa với việc bất kỳ loại viên kẽm nào cũng có tác dụng tương tự. Đây là công thức bổ sung dành cho người mắc AMD ở mức độ phù hợp, không phải khuyến nghị bổ sung kẽm thường quy cho tất cả mọi người. Người khỏe mạnh không cần tự bổ sung kẽm chỉ để phòng AMD.

Thực phẩm giàu kẽm bao gồm thịt, hải sản, trứng, sữa, các loại hạt, đậu và ngũ cốc. Hải sản, đặc biệt hàu cung cấp lượng kẽm dồi dào; thịt và các sản phẩm từ động vật cũng thường có kẽm với khả năng hấp thu tốt.

Với người khỏe mạnh có chế độ ăn đa dạng, nhu cầu kẽm thường có thể được đáp ứng thông qua thực phẩm. Thay vì tập trung vào một chất dinh dưỡng, nên ăn đa dạng rau xanh, trái cây, cá, hạt, đậu và ngũ cốc nguyên hạt để bổ sung vitamin, khoáng chất, chất chống oxy hóa, tốt cho sức khỏe tổng thể và đôi mắt.

Bảo Bảo (Tổng hợp)

Độc giả gửi câu hỏi về bệnh nhãn khoa tại đây để bác sĩ giải đáp
Kẽm là khoáng chất thiết yếu tập trung với nồng độ cao tại võng mạc, đặc biệt là khu vực hoàng điểm, giữ vai trò quan trọng trong việc bảo vệ và duy trì chức năng thị giác. Theo Viện Y tế Quốc gia Mỹ, dưỡng chất này tham gia trực tiếp vào quá trình chuyển hóa vitamin A để hình thành các sắc tố thị giác, đồng thời kích hoạt các enzyme chống oxy hóa giúp bảo vệ tế bào mắt trước áp lực stress oxy hóa. Dù tình trạng thiếu kẽm có thể làm giảm khả năng nhìn trong điều kiện ánh sáng yếu, trang WebMD lưu ý việc tự ý bổ sung khoáng chất này ở người khỏe mạnh không giúp tăng cường thị lực ban đêm. Đối với bệnh thoái hóa điểm vàng do tuổi tác (AMD), nghiên cứu AREDS do Viện Mắt Quốc gia Mỹ thực hiện trên gần 4.760 người đã chứng minh hiệu quả tích cực của kẽm khi được kết hợp đúng liều lượng. Kết quả cho thấy công thức phối hợp giữa kẽm, đồng và các vitamin chống oxy hóa giúp làm giảm khoảng 25% nguy cơ tiến triển bệnh từ giai đoạn trung gian sang nặng ở nhóm đối tượng có nguy cơ cao. Tuy nhiên, giới chuyên gia nhấn mạnh đây là liệu trình điều trị chuyên biệt cho bệnh nhân AMD phù hợp chứ không phải phương pháp ngăn ngừa cho toàn bộ cộng đồng. Việc sử dụng đơn lẻ các loại viên uống bổ sung kẽm không mang lại tác dụng tương tự như công thức AREDS và không được khuyến nghị sử dụng thường quy cho người khỏe mạnh. Thay vào đó, nhu cầu kẽm hằng ngày của cơ thể hoàn toàn có thể được đáp ứng đầy đủ thông qua chế độ ăn uống đa dạng và cân đối. Các nguồn thực phẩm tự nhiên giàu kẽm với khả năng hấp thu tốt bao gồm hàu, hải sản, các loại thịt, trứng, sữa cùng nhiều loại hạt, đậu và ngũ cốc.