Lưỡi gồm hai phần, phần trước lưỡi chiếm khoảng 2/3 chiều dài lưỡi, có thể nhìn thấy khi há miệng. Ung thư phát triển ở vị trí này gọi là ung thư khoang miệng. Phần gốc lưỡi chiếm khoảng 1/3 chiều dài lưỡi, nằm gần họng. Tế bào ung thư hình thành ở đây gọi là ung thư họng miệng.
BS.CKII Đỗ Tường Huân, khoa Ngoại Ung Bướu, Trung tâm Ung Bướu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết hiện chưa rõ nguyên nhân gây ung thư lưỡi song một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh này.
Hút thuốc lá
Thuốc lá, xì gà, thuốc lá điện tử hay thuốc lá nhai, thuốc hít... đều là yếu tố nguy cơ cao gây ung thư lưỡi. Trong khói thuốc lá có hơn 60 chất độc, các chất độc này tiếp xúc trực tiếp và liên tục với lớp niêm mạc bao phủ bề mặt lưỡi. Lâu dài, chúng có thể gây hại protein trong tế bào, tổn thương cấu trúc DNA của các tế bào niêm mạc lưỡi, đột biến DNA, từ đó dẫn đến ung thư lưỡi.
Bác sĩ Huân và êkíp phẫu thuật cho người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Theo bác sĩ Huân, hút thuốc chủ động hay bị động đều tăng nguy cơ mắc ung thư lưỡi nói chung và ung thư đầu mặt cổ nói riêng. Nguy cơ ung thư cao hơn ở người có thời gian hút lâu dài, với lượng nhiều hoặc hút thuốc kết hợp với sử dụng thuốc lá không khói, uống rượu hoặc cả hai. Tiếp tục hút thuốc sau khi điều trị ung thư lưỡi làm tăng nguy cơ phát triển ung thư thứ hai trong miệng cũng như dễ khiến bệnh tái phát.
Uống rượu, bia
Uống nhiều và dùng rượu bia trong thời gian càng dài càng tăng nguy cơ mắc ung thư lưỡi. Rượu hoạt động như một chất dung môi, làm mỏng và kích ứng lớp niêm mạc lưỡi, miệng. Ngoài ra, gan chuyển hóa cồn thành acetaldehyd - chất này có khả năng làm tổn thương ADN và các tế bào biểu mô vùng khoang miệng.
Sử dụng rượu và thuốc lá cùng nhau làm tăng nguy cơ phát triển ung thư lưỡi hơn so với chỉ dùng một trong hai.
Nhiễm virus Papillomavirus (HPV)
Đây là nhóm gồm hơn 100 loại virus liên quan khác nhau, lây lan qua quan hệ tình dục, gồm cả quan hệ bằng miệng. Virus HPV, nhất là HPV type 16, type 18, lây nhiễm ở dương vật, âm hộ, âm đạo, cổ tử cung, trực tràng, hậu môn, miệng, cổ họng... Ung thư lưỡi do nhiễm HPVthường gặp ở vùng gốc lưỡi hơn vùng lưỡi di động ở 2/3 trước.
Viêm họng thường xuyên, chảy máu nướu, nhiễm trùng mạn tính cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc ung thư lưỡi.
Ung thư lưỡi có thể được chữa khỏi nếu được chẩn đoán và điều trị sớm. Bác sĩ khuyên mỗi người nên chăm sóc răng miệng kỹ, đánh răng ít nhất hai lần mỗi ngày; quan hệ tình dục an toàn; không hút thuốc lá; hạn chế uống rượu bia.
Khi có dấu hiệu bất thường trong khoang miệng, người bệnh nên đến bác sĩ chuyên khoa Ung Bướu, Đầu Mặt Cổ để được lên phác đồ điều trị phù hợp nhất. Bác sĩ có thể chỉ định chụp CT, MRI để thấy rõ những bất thường trong miệng.
Bệnh có thể được điều trị bằng phẫu thuật, xạ trị hoặc hóa trị tùy vào tình trạng riêng của người bệnh. Bác sĩ sẽ cắt rộng ung thư, cắt lạnh trong lúc mổ đảm bào rìa diện cắt sạch tế bào ung thư, và vi phẫu tạo hình giúp người bệnh giữ được chức năng ăn, nói, thẩm mỹ... trong sinh hoạt hàng ngày, giao tiếp đời sống xã hội.
Khải Minh
Độc giả đặt câu hỏi về bệnh ung thư tại đây để bác sĩ giải đáp