3 điều cần biết khi xuất hiện hạch ở cổ

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Hạch ở cổ là tình trạng khá thường gặp, do phản ứng của miễn dịch và phần lớn không phải dấu hiệu của ung thư. Tuy nhiên, một cục u ở cổ không phải lúc nào cũng là hạch do phản ứng miễn dịch.

Sau khi bị cảm lạnh, đau họng, viêm amidan, nhiễm trùng tai hoặc răng miệng, người bệnh có thể nhận thấy một hoặc vài cục nhỏ xuất hiện ở vùng cổ hoặc dưới hàm. Đây thường là phản ứng của hệ miễn dịch khi cơ thể đang chống lại nhiễm trùng, theo chuyên trang sức khỏe Medical News Today (Anh).

Hạch có thể hơi đau khi chạm vào và sẽ nhỏ dần khi nguyên nhân gây viêm được kiểm soát. Để biết liệu có cần đi khám hay không, mọi người cần chú ý những điều sau:

Hạch không hết dù nhiễm trùng đã hết

Hạch bạch huyết là những cấu trúc nhỏ thuộc hệ miễn dịch, có nhiệm vụ lọc dịch bạch huyết và giúp cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh. Vùng đầu và cổ có khá nhiều hạch nên đây cũng là nơi thường có hạch sưng, bác sĩ Tyler Benning thuộc tổ chức y tế phi lợi nhuận Mayo Clinic (Mỹ) cho biết.

Hạch cũng có thể hơi đau hoặc nhạy cảm khi chạm vào. Nếu hạch tiếp tục lớn lên hoặc không biến mất dù tình trạng nhiễm trùng đã hết, người bệnh nên đi khám để tìm nguyên nhân.

Có hạch ở cổ không có nghĩa bị ung thư

Ung thư là một trong những nguyên nhân có thể khiến hạch ở cổ to lên, nhưng đây không phải nguyên nhân phổ biến nhất. Ngoài nhiễm trùng, hạch có thể phản ứng trong một số bệnh lý liên quan đến hệ miễn dịch.

Một số nhiễm trùng đặc biệt như tăng bạch cầu đơn nhân nhiễm khuẩn hoặc lao cũng có thể gây hạch ở cổ. Trong nhiều trường hợp, nguyên nhân thậm chí không được xác định và hạch có thể tự trở về kích thước bình thường.

Ung thư liên quan đến hạch cổ có thể là lymphoma, ung thư máu hoặc ung thư từ một cơ quan khác lan đến hạch. Tuy nhiên, chỉ dựa vào có hạch ở cổ thì không thể xác định đó là ung thư. Bác sĩ sẽ cần xem xét nhiều yếu tố cùng lúc, chẳng hạn hạch xuất hiện bao lâu, có lớn dần hay không, có cứng hoặc ít di động không, người bệnh có những triệu chứng bất thường nào khác.

Hạch tồn tại bao lâu

Thời gian tồn tại của một cục u ở cổ là một trong những thông tin mà bác sĩ đặc biệt quan tâm. Nếu hạch ở cổ không có nguyên nhân nhiễm trùng rõ ràng và vẫn tồn tại dai dẳng, cần đánh giá kỹ hơn.

Tổ chức y tế phi lợi nhuận Mayo Clinic (Mỹ) cũng khuyến cáo người bệnh nên đi khám nếu hạch không rõ nguyên nhân, tiếp tục lớn lên hoặc vẫn sưng trong khoảng 2 - 4 tuần.

Do đó, khi phát hiện hạch ở cổ, người bệnh nên nhớ thời điểm bắt đầu xuất hiện và quan sát xem kích thước có thay đổi hay không. Không nên liên tục sờ, bóp hoặc ấn vào hạch để kiểm tra vì như vậy có thể khiến vùng này bị kích thích thêm, theo Medical News Today.

Sự xuất hiện của các cục u nhỏ ở vùng cổ hoặc dưới hàm sau những đợt cảm lạnh, viêm amidan hay nhiễm trùng tai miệng thường phản ánh phản ứng tự nhiên của hệ miễn dịch. Theo bác sĩ Tyler Benning thuộc tổ chức y tế Mayo Clinic tại Mỹ, hạch bạch huyết đóng vai trò lọc dịch bạch huyết và giúp cơ thể chống lại tác nhân gây bệnh, do đó vùng đầu cổ là nơi rất dễ sưng hạch. Dù hạch có thể hơi đau hoặc nhạy cảm khi chạm vào, tình trạng này thông thường sẽ tự thu nhỏ khi ổ viêm được kiểm soát ổn định. Dù ung thư là một trong những nguyên nhân khiến hạch cổ phình to, đây hoàn toàn không phải là tác nhân phổ biến nhất. Các căn bệnh như tăng bạch cầu đơn nhân nhiễm khuẩn, lao hoặc một số rối loạn miễn dịch khác cũng có thể kích thích hệ thống hạch phản ứng mạnh mẽ. Việc chẩn đoán nguy cơ ung thư như lymphoma hay ung thư di căn đòi hỏi các bác sĩ phải đánh giá tổng thể nhiều yếu tố lâm sàng chứ không thể chỉ dựa vào sự hiện diện đơn thuần của một hạch cổ. Thời gian tồn tại của hạch là chỉ số lâm sàng đặc biệt quan trọng mà người bệnh cần theo dõi sát sao. Tổ chức y tế Mayo Clinic cùng chuyên trang Medical News Today khuyến cáo người dân nên đi khám chuyên khoa nếu hạch sưng kéo dài từ 2 đến 4 tuần không rõ nguyên nhân hoặc tiếp tục tăng kích thước. Độc giả cũng được khuyên nên ghi nhớ thời điểm phát hiện và tuyệt đối tránh thói quen nắn bóp liên tục để không làm tổn thương vùng viêm.