Bác sĩ chỉ một dấu hiệu tránh loại xe cấp cứu 'moi' tiền người nhà bệnh nhân

Những vụ thu phí xe cấp cứu bất thường gần đây khiến nhiều gia đình lo lắng, nhất là khi phải quyết định nhanh trong lúc người bệnh yếu, người nhà hoang mang và thiếu thông tin. Trao đổi với VietNamNet, ông Phạm Văn Học, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bệnh viện tư nhân Việt Nam, nhận định phần lớn vụ “chặt chém” xuất phát từ xe cấp cứu “dù”. Đây thường là những phương tiện hoạt động bên ngoài hệ thống cơ sở y tế, được gia đình tự liên hệ, trong khi nhân viên đi cùng cũng không nhất thiết thuộc bệnh viện. Ngày 4/9, một gia đình tại Thanh Hóa gây chú ý khi phải thanh toán 9 triệu đồng tiền thuốc và xe cấp cứu để đưa người bệnh về nhà, quãng đường khoảng 16km. Theo xác minh ban đầu, gia đình đã liên hệ xe cấp cứu bên ngoài, còn bác sĩ đi cùng người bệnh không phải nhân viên của bệnh viện nơi người bệnh điều trị. Đáng chú ý, Công an tỉnh Thanh Hóa bước đầu xác định một người trong nhóm đã tư vấn gia đình mua bảy lọ thuốc vận mạch, với giá 600.000 đồng mỗi lọ. Loại thuốc này được xác định thực chất là adrenaline, loại thuốc được mua trôi nổi với giá khoảng 4.000 đồng mỗi lọ, tạo ra chênh lệch rất lớn so với số tiền gia đình trả. Hình ảnh chiếc xe cứu thương cùng khoản tiền 9 triệu đồng tại Thanh Hóa được lan truyền từ một đoạn clip, nhanh chóng thu hút sự quan tâm của dư luận. Trước đó, tháng 8/2025, gia đình ông Nguyễn Văn Tuyên, trú tại xã Hiệp Lực, Thái Nguyên, phải trả 21 triệu đồng cho chuyến xe đưa ông về quê. Chuyến đi xuất phát từ Bệnh viện Đa khoa Bắc Ninh số 1, kéo dài khoảng 200km, trong đó gia đình cho biết riêng chi phí bác sĩ đi cùng được tính khoảng 4 triệu đồng. Theo lời kể của gia đình, ngày 19/8, sau khi xin đưa ông Tuyên về quê vì điều trị không cải thiện, một bác sĩ đã hỗ trợ liên hệ xe cấp cứu bên ngoài. Tài xế chỉ nói chi phí tính theo số kilomet, không thông báo mức giá cụ thể, khiến gia đình đến khi kết thúc hành trình mới biết tổng số tiền phải thanh toán. Gia đình cho biết họ không được cung cấp hóa đơn hoặc biên nhận, trong khi vụ việc khiến ba cán bộ thuộc Bệnh viện Bắc Ninh số 1 khi đó bị đình chỉ công tác. Ông Phạm Văn Học cho rằng xe cấp cứu “dù” thường nhắm vào tâm lý đặc biệt của các gia đình cần vận chuyển người bệnh nhanh chóng và không đủ thời gian tìm hiểu. Trong hoàn cảnh nhiều người chỉ mong đưa người thân về nhà an toàn, việc kiểm tra đơn vị vận chuyển, nhân sự đi cùng và bảng giá thường bị đẩy xuống hàng thứ yếu. Những khoản phí bất thường, theo ông Học, thường chỉ bộc lộ sau khi chuyến xe kết thúc, lúc người bệnh đã đến nơi và gia đình bắt đầu thanh toán. Điểm đáng lưu ý là nhiều gia đình chưa thỏa thuận cụ thể giá vận chuyển, tiền thuốc, chi phí nhân viên y tế hoặc các dịch vụ phát sinh trước thời điểm người bệnh lên xe. Các vụ việc cũng đặt ra vấn đề rộng hơn về giá dịch vụ vận chuyển người bệnh, đồng thời cho thấy cơ chế kiểm soát xe cấp cứu ngoài bệnh viện vẫn cần được quan tâm. Từ góc độ chuyên môn, bác sĩ Nguyễn Thắng Nhật Tuệ, người có hơn 20 năm làm việc trên xe cấp cứu tại Trung tâm Cấp cứu 115 TPHCM, khuyến cáo người dân cần phân biệt rõ. Theo bác sĩ Tuệ, xe cứu thương chuyên nghiệp thuộc hệ thống cấp cứu được quản lý bằng quy trình chuyên môn, có chức năng, nhiệm vụ và cách tính giá dịch vụ rõ ràng. Những đơn vị chuyên nghiệp không thể tùy ý thu tiền, bởi bảng giá thường quy định cụ thể chi phí theo kilomet, cũng như sự khác nhau giữa cấp cứu và vận chuyển thông thường. Bảng giá được đặt trong xe hoặc thông báo trước cho gia đình, nhờ đó các bên có cơ sở thống nhất chi phí và hạn chế tranh cãi phát sinh sau hành trình. Ngược lại, xe hoạt động tự phát nếu không chịu kiểm soát chặt về chuyên môn và giá cả có thể tạo ra nhiều rủi ro, nhất là khi tiếp cận người dân qua mạng xã hội. Các xe này còn xuất hiện qua tờ rơi, tờ gấp tại cơ sở y tế, dễ tiếp cận gia đình bệnh nhân nhưng khó kiểm soát đồng bộ về chất lượng, nhân sự và mức thu. Trong lúc cần vận chuyển người bệnh, gia đình nên hỏi rõ đơn vị cung cấp, người đi cùng, giá từng hạng mục, thuốc sử dụng và yêu cầu hóa đơn trước khi khởi hành.