Trả lời
Thuốc trúng đích hay liệu pháp điều trị đích là nhóm thuốc tác động vào các phân tử hoặc đường truyền tín hiệu giúp tế bào ung thư phát triển, tạo mạch máu và lan rộng.
Khác với hóa trị tác động lên nhiều tế bào phân chia nhanh, thuốc trúng đích can thiệp vào một số đặc điểm cụ thể của khối u. Trong ung thư đại tràng, phương pháp này thường được áp dụng khi bệnh ở giai đoạn tiến xa, không còn khả năng phẫu thuật triệt căn hoặc đã di căn.
Bác sĩ lựa chọn thuốc dựa trên giai đoạn bệnh, vị trí khối u, kết quả xét nghiệm gene, các phương pháp đã điều trị, chức năng gan thận, bệnh lý đi kèm và thể trạng của người bệnh. Tùy tình trạng người bệnh, thuốc trúng đích có thể được phối hợp với hóa trị hoặc sử dụng trong phác đồ riêng. Thuốc không được chỉ định cho trường hợp mới chẩn đoán ung thư đại tràng.
Bác sĩ thường chỉ định xét nghiệm dấu ấn sinh học như RAS, BRAF, HER2... trước khi lựa chọn thuốc, tránh dùng các loại thuốc ít hiệu quả. Một số trường hợp có thể được xét nghiệm thêm các biến đổi gene hiếm gặp khác.
Bác sĩ Phúc tư vấn cho người bệnh. Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Ví dụ, thuốc ức chế EGFR thường chỉ được cân nhắc khi khối u không mang đột biến RAS. Người bệnh có đột biến BRAF V600E hoặc khuếch đại HER2 có thể phù hợp với các phác đồ nhắm trúng đích tương ứng.
Thuốc trúng đích trong ung thư đại tràng có thể được truyền tĩnh mạch hoặc dùng đường uống. Đa số các thuốc trúng đích điều trị ung thư đại tràng là kháng thể đơn dòng, được truyền tĩnh mạch. Một số thuốc phân tử nhỏ được sử dụng dưới dạng viên uống hằng ngày hoặc theo từng đợt điều trị.
Phương pháp này ít tác dụng phụ hơn hóa trị, tuy nhiên cần kiểm soát kỹ. Người bệnh có thể gặp phát ban, khô da, viêm quanh móng, tiêu chảy, buồn nôn, mệt mỏi, tăng huyết áp, viêm niêm mạc miệng, rối loạn chức năng gan hoặc phản ứng khi truyền thuốc.
Trong quá trình điều trị, người bệnh cần được theo dõi định kỳ để đánh giá đáp ứng. Bác sĩ có thể giảm liều, tạm ngừng hoặc thay đổi thuốc nếu bệnh tiến triển hoặc xuất hiện độc tính đáng kể. Không nên tự ý giảm liều, ngừng thuốc hoặc sử dụng thêm thuốc, thực phẩm bổ sung khi chưa trao đổi với bác sĩ. Người bệnh cần liên hệ cơ sở điều trị nếu xuất hiện sốt, khó thở, đau ngực, đau bụng dữ dội, tiêu chảy kéo dài, chảy máu bất thường hoặc phát ban lan rộng.
Bạn nên đưa cậu đến bệnh viện có chuyên khoa Ung bướu để bác sĩ kiểm tra, đánh giá tình trạng cụ thể và đưa ra phác đồ điều trị phù hợp.
ThS.BS.CKI Ngô Tuấn Phúc
Khoa Nội Ung Bướu, Trung tâm Ung Bướu
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM