Chương trình đào tạo bác sĩ (BS) nội trú và chương trình đào tạo BS chuyên khoa cùng chuyên ngành có cùng chuẩn đầu ra là điểm mới nổi bật được Bộ Y tế đề xuất tại dự thảo Thông tư hướng dẫn xây dựng và tổ chức thực hiện chương trình đào tạo sau đại học thuộc lĩnh vực sức khỏe.
ĐỀ XUẤT CÓ TÍNH BƯỚC NGOẶT
Đã có hàng chục năm đào tạo BS nội trú, GS-TS Phạm Mạnh Hùng, Trưởng bộ môn Tim mạch, Trường ĐH Y Hà Nội, nhận xét: Đây có thể xem là một trong những tư tưởng quan trọng nhất mà Bộ Y tế nêu tại dự thảo thông tư. Nếu BS nội trú và BS chuyên khoa của cùng một chuyên ngành có cùng chuẩn đầu ra, thì về lâu dài chúng ta không cần duy trì 2 hệ thống đào tạo và 2 cách công nhận khác nhau cho cùng một năng lực hành nghề.
Cần thống nhất chuẩn chung để các bác sĩ chuyên khoa đều được đào tạo với chất lượng như nhau
ẢNH: TUẤN MINH
"Người bệnh sẽ không cần quan tâm BS điều trị cho mình đã đi theo hệ đào tạo nào. Điều họ cần được bảo đảm là BS đó có đủ năng lực để khám bệnh, chẩn đoán, điều trị và chịu trách nhiệm chuyên môn một cách an toàn hay không. Vì vậy, tôi cho rằng định hướng dài hạn nên được khái quát bằng một nguyên tắc: một chuyên ngành - một chuẩn năng lực - một chuẩn đánh giá - một chuẩn công nhận BS chuyên khoa. Do đó, BS nội trú không nên được hiểu là "đào tạo tinh hoa" như nhiều năm trước", GS-TS Phạm Mạnh Hùng nói thêm.
Người bệnh sẽ không cần quan tâm BS điều trị cho mình đã đi theo hệ đào tạo nào. Điều họ cần được bảo đảm là BS đó có đủ năng lực để khám bệnh, chẩn đoán, điều trị và chịu trách nhiệm chuyên môn một cách an toàn hay không. Vì vậy, tôi cho rằng định hướng dài hạn nên được khái quát bằng một nguyên tắc: một chuyên ngành - một chuẩn năng lực - một chuẩn đánh giá - một chuẩn công nhận BS chuyên khoa.
ĐÃ ĐẾN LÚC CẦN THAY ĐỔI
Theo GS Hùng, ở VN do hoàn cảnh lịch sử để lại, tuyển sinh ngành y rất cạnh tranh, chỉ tiêu hạn chế và phần lớn người trúng tuyển là những sinh viên có thành tích học tập tốt. Do đó, BS nội trú lâu nay thường được nhìn nhận như một hình thức "đào tạo tinh hoa". Nhiều thập niên chúng ta đã có các chương trình BS nội trú, chuyên khoa cấp 1 và chuyên khoa cấp 2; điều kiện đào tạo giữa các trường đại học, bệnh viện và địa phương còn khác nhau; nhu cầu nhân lực của từng vùng cũng không giống nhau. Nhưng bây giờ đã đến lúc cần thay đổi, cần thống nhất chuẩn chung, để các BS chuyên khoa đều được đào tạo với chất lượng như nhau, đầu ra khi khám chữa bệnh cho người dân đồng đều về chất lượng. Chỉ có như vậy, người dân dù ở đâu cũng được các BS có chuyên môn tốt khám chữa bệnh.
Qua đó, cũng đảm bảo công bằng về y tế, và người dân tin tưởng ở lại địa phương, không còn lo vượt tuyến lên tuyến trên, giảm quá tải tuyến trung ương - nơi tập trung các BS "tinh hoa" như hiện nay.
GS Hùng đề xuất: Trong giai đoạn trước mắt, tiếp tục duy trì song song 2 lộ trình đào tạo nhưng dự thảo cần quy định rõ lộ trình 5 hay 10 năm. Quy định chuyển tiếp nhằm bảo đảm quyền lợi của những người đang học và tiếp tục công nhận giá trị các văn bằng đã được cấp hợp pháp.
Dự kiến từ ngày 1.1.2027 áp dụng quy định mới về đào tạo BS nội trú, BS chuyên khoa là hệ đào tạo sau đại học, thời gian học tối thiểu 3 năm (theo hiện hành, BS chuyên khoa học 2 năm, BS nội trú học 3 năm). Khi áp dụng, BS chuyên khoa sẽ có tổng thời gian học 9 năm (gồm 6 năm đại học và 3 năm học chuyên khoa).
Theo GS Hùng, Bộ Y tế cần đề xuất xây dựng một chính sách tổng thể đối với BS trong quá trình đào tạo chuyên khoa, bao gồm: vị trí pháp lý, chế độ tiền lương hoặc trợ cấp đào tạo, bảo hiểm, điều kiện làm việc, thời gian trực, nghỉ ngơi và các quyền lợi nghề nghiệp. Đây không là chính sách đãi ngộ cho một nhóm người học, đó là đầu tư cho nguồn nhân lực y tế của đất nước trong 20 - 30 năm tiếp theo.