Chạy đua từng phút cứu thiếu niên 15 tuổi sốc mất máu do vỡ gan

Ngày 19/8, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Ninh Bình cho biết các bác sĩ của đơn vị vừa cứu sống thiếu niên 15 tuổi bị vỡ gan độ 5, sốc mất máu do chấn thương trong tai nạn giao thông.

Trước đó, ngày 12/8, bệnh nhân nam N.Đ.T. (15 tuổi, trú xã Đồng Thái, tỉnh Ninh Bình) điều khiển xe máy va chạm với một xe máy khác. Cú va chạm rất mạnh khiến bệnh nhân đa chấn thương.

Bệnh nhân được đưa đến Bệnh viện Đa khoa tỉnh Ninh Bình cấp cứu trong tình trạng kích thích, vật vã, đau tức vùng bụng và hạ sườn phải, chóng mặt, vã mồ hôi, da niêm mạc nhợt, huyết áp chỉ còn 72/40 mmHg. Bụng chướng, gõ đục, có phản ứng rõ vùng hạ sườn phải.

Siêu âm cấp cứu tại giường phát hiện lượng lớn dịch tự do trong ổ bụng bệnh nhân, nghi tổn thương gan. Bệnh nhân lập tức được hồi sức tích cực, đồng thời chuyển chụp cắt lớp vi tính. Hình ảnh cho thấy đường vỡ gan lớn tại hạ phân thùy VII, VIII, tổn thương sâu và đang có dấu hiệu chảy máu hoạt động.

Trong quá trình thăm dò, tình trạng bệnh nhân tiếp tục xấu đi nhanh chóng, mạch tăng, huyết áp tụt còn khoảng 60/40 mmHg. Các bác sĩ hội chẩn ngay tại phòng chụp và quyết định không chờ đợi thêm, chuyển thẳng bệnh nhân lên phòng mổ, đồng thời phát lệnh xin máu khẩn cấp.

Báo động đỏ chưa đầy 30 phút từ cửa cấp cứu đến bàn mổ

Trước tình trạng nguy kịch của bệnh nhân, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Ninh Bình báo động đỏ, khẩn trương đưa người bệnh vào phòng mổ.

Chưa đầy 30 phút kể từ khi vào viện, bệnh nhân đã được đưa lên bàn phẫu thuật. 

Ngay khi vào ổ bụng, các bác sĩ phát hiện hơn 1.200ml máu, máu tiếp tục chảy nhiều từ vùng gan phải.

Bác sĩ đánh giá, tổn thương thực tế phức tạp hơn nhiều so với hình ảnh ban đầu, hạ phân thùy VII và một phần hạ phân thùy VIII bị vỡ nát, gần đứt rời khỏi nhu mô gan; rách tĩnh mạch gan phải và tĩnh mạch gan giữa; cuống gan hạ phân thùy VII đứt rời và đang chảy máu mạnh.

Đây là dạng tổn thương gan cực kỳ nặng, nguy cơ tử vong rất cao do mất máu cấp và tổn thương các mạch máu lớn của gan.

Trước tình trạng máu chảy dữ dội, phẫu thuật viên nhanh chóng thực hiện các biện pháp kiểm soát mạch máu vào và ra khỏi gan, tạm thời cô lập nguồn chảy máu để tạo điều kiện xử trí tổn thương. Ê-kíp gây mê hồi sức đồng thời điều chỉnh tư thế, duy trì huyết áp ở mức cần thiết để bảo đảm tưới máu các cơ quan sống còn.

Sau khi đánh giá chính xác toàn bộ thương tổn, các phẫu thuật viên lần lượt kẹp – kiểm soát các điểm chảy máu đang hoạt động, khâu cầm máu tĩnh mạch gan phải và tĩnh mạch gan giữa, xử trí cuống gan hạ phân thùy VII, cắt bỏ phần hạ phân thùy VII và một phần VIII bị vỡ nát không còn khả năng bảo tồn.

Chỉ trong khoảng 20 phút, những nguồn chảy máu lớn, đe dọa trực tiếp tính mạng bệnh nhân đã cơ bản được kiểm soát. Sau đó, các kẹp kiểm soát mạch máu được tháo dần để đánh giá lại. Ê-kíp tiếp tục cầm các điểm rỉ máu nhỏ, sử dụng vật liệu hỗ trợ cầm máu tại diện cắt, kiểm tra và khâu xử trí, hạn chế nguy cơ rò mật.

Trong suốt thời gian này, ê-kíp gây mê hồi sức liên tục theo dõi huyết động, sử dụng thuốc vận mạch, truyền máu và các chế phẩm cần thiết để duy trì sự sống cho bệnh nhân.

Khi nguồn chảy máu được kiểm soát, huyết áp và tình trạng tuần hoàn của bệnh nhân bắt đầu cải thiện rõ rệt. Kiểm tra toàn bộ ổ bụng không phát hiện thêm tổn thương phối hợp ở các tạng khác.

Ca phẫu thuật kéo dài khoảng 2 giờ. Sau đó, bệnh nhân được chuyển về hồi sức tích cực để tiếp tục theo dõi. Sau khoảng 6 giờ, bệnh nhân có thể ngừng thuốc vận mạch, tự thở qua ống nội khí quản; dẫn lưu ổ bụng chỉ ra khoảng 100ml dịch hồng nhạt.

Sau 12 giờ, bệnh nhân được rút ống nội khí quản, tỉnh táo hoàn toàn, mạch và huyết áp ổn định, nước tiểu tốt, bụng không chướng thêm, dẫn lưu không ghi nhận thêm dịch bất thường.

Đến ngày thứ hai sau phẫu thuật, tình trạng bệnh nhân tiếp tục tiến triển thuận lợi, tỉnh táo, sốt nhẹ 37,5°C, chỉ còn đau nhẹ vết mổ, đã trung tiện, bụng mềm, dẫn lưu ổ bụng khô. Men gan AST, ALT giảm dần từ trên 1.000 U/L trong ngày đầu xuống còn trên 800 U/L vào ngày thứ hai; các chỉ số chức năng gan hiện vẫn được duy trì ổn định.

Theo đánh giá của các bác sĩ, tiên lượng hiện tại của bệnh nhân là tốt, tuy nhiên vẫn cần tiếp tục theo dõi sát trong những ngày tiếp theo để phát hiện sớm các biến chứng có thể gặp sau chấn thương gan nặng.

Bác sĩ Bệnh viện Đa khoa tỉnh Ninh Bình cho biết, vỡ gan độ 5 kèm tổn thương tĩnh mạch gan và sốc mất máu là một trong những tình huống khó khăn nhất của cấp cứu ngoại khoa chấn thương. Người bệnh có thể tử vong rất nhanh nếu chậm kiểm soát nguồn chảy máu.