Bỏ qua điều hướng

Có nên ăn bơ thay cho thịt, cá để giảm cân?

Có nên ăn bơ thay cho thịt, cá để giảm cân?
Nguồn ảnh: VnExpress

Tôi cao 1m70, nặng 80 kg, có bụng bia, ăn bơ mỗi ngày thay cho thịt, cá có giúp giảm cân không? (Xuân Tuấn, 40 tuổi, Hà Nội)

Trả lời:

Bơ là quả chứa nhiều chất béo, carbohydrate, protein, kali, chất xơ, vitamin, khoáng chất. Theo nghiên cứu của Đại học Pennsylvania State (Mỹ) và một phân tích tổng hợp từ 129 nghiên cứu về quả bơ đăng trên Tạp chí nghiên cứu Phytotherapy, thường xuyên ăn bơ có thể giúp giảm mỡ máu, lượng cholesterol xấu trong cơ thể. Tuy nhiên, quả bơ có làm lượng calo cao, ăn nhiều dễ tăng cân. Việc ăn bơ thay thịt, cá cũng khiến cơ thể thiếu protein dẫn đến mệt mỏi, suy nhược, mất cơ, da khô, rụng tóc... đặc biệt khi đang giảm cân.

Quả bơ chứa nhiều dưỡng chất tốt cho cơ thể, song chỉ nên ăn một quả/ngày, ăn nhiều dễ gây tăng cân. Ảnh: Diệu Thuần

Quả bơ chứa nhiều dưỡng chất tốt cho cơ thể, song chỉ nên ăn một quả/ngày, ăn nhiều dễ gây tăng cân. Ảnh: Diệu Thuần

Bạn đang muốn giảm cân cần kết hợp nhiều yếu tố như dinh dưỡng, tập luyện, ngủ đủ giấc và cần thực hiện giảm cân lành mạnh, tránh ảnh hưởng sức khỏe. Trong đó, chế độ dinh dưỡng là yếu tố quan trọng. Chế độ dinh dưỡng cho người muốn giảm cân là ưu tiên các thực phẩm tự nhiên, hạn chế dầu mỡ, thực phẩm chế biến sẵn, đồ ngọt, đồ chiên rán...

Người giảm cân cần xây dựng thực đơn cân bằng dinh dưỡng mỗi ngày với các nhóm chất như: chất bột đường (carbohydrate), chất xơ, chất đạm, chất béo, vitamin. Trong đó, cần ưu tiên ăn các thực phẩm có nguồn gốc từ thực vật như: rau xanh, trái cây và các protein từ thịt, cá, trứng, sữa... Quan trọng là cần kiểm soát lượng calo nạp vào cơ thể bằng cách chia nhỏ các bữa ăn và không nên ăn quá nhiều một thực phẩm hay quá kiêng khem tuyệt đối bất cứ thực phẩm nào. Bạn cũng không nên nhịn ăn, cắt giảm lượng thức ăn đột ngột để tránh cơ thể bị mất nước, suy nhược, mệt mỏi, ảnh hưởng đến chức năng các cơ quan.

Bên cạnh chế độ ăn, bạn nên uống đủ nước, ngủ đủ giấc, tránh thức khuya, căng thẳng, vận động và tập thể dục nhiều hơn. Việc vận động, tập luyện đều đặn giúp làm tiêu hao calo, giải phóng lượng mỡ thừa và hỗ trợ các cơ săn chắc khi giảm cân. Bạn nên dành tối thiểu 30 - 45 phút/ngày để tập luyện với các bài tập như chạy bộ, đi bộ, bơi lội, đạp xe, tập gym, yoga, nhảy dây, leo cầu thang, đánh cầu lông...

Ngoài ra, người thừa cân, bụng bia cũng thường gặp các bệnh như cao huyết áp, gan nhiễm mỡ, tiểu đường, nhồi máu cơ tim và thuộc nhóm dễ mắc và trở nặng với bệnh cúm, sốt xuất huyết, viêm phổi do phế cầu, Covid-19... Lý do, mỡ ở vùng bụng là mỡ nội tạng, chúng có thể sản xuất các cytokine - chất gây viêm trong cơ thể làm tổn thương mạch máu và các cơ quan như gan, tim, mạch máu, chuyển hóa insulin... Lượng mỡ dư thừa vùng bụng cũng gây áp lực lên cột sống, khớp gối dễ gây ra thoái hóa khớp. Thực tế, các bệnh viện ghi nhận nhiều trường hợp mắc cúm, sốt huyết, Covid-19 chuyển nặng, suy đa tạng ở người thừa cân, béo bụng.

Ngoài giảm cân, bạn nên đi khám sức khỏe để có phát hiện sớm các bệnh mạn tính, điều trị sớm. Các bệnh như cúm, sốt xuất huyết, viêm phổi do phế cầu... có vaccine phòng ngừa, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ để tiêm phòng sớm. Với cúm hiện có 4 loại vaccine, tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi đến người lớn không giới hạn độ tuổi. Bạn 40 tuổi có lịch tiêm một mũi, nhắc lại một mũi hằng năm theo khuyến cáo của WHO. Vaccine sốt xuất huyết tiêm cho trẻ từ 4 tuổi trở lên. Mỗi người cần tiêm đủ hai mũi để giúp cơ thể được bảo vệ tối ưu giữa thời điểm nhiều ổ dịch, ca mắc sốt xuất huyết đang tăng cao.

Bác sĩ Đoàn Thị Khánh Châm
Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC

Độc giả đặt câu hỏi tư vấn vaccine để bác sĩ trả lời tại đây.
Bơ giàu chất béo, carbohydrate, protein, kali, chất xơ, vitamin và khoáng chất, nhưng không thể thay thế hoàn toàn thịt, cá trong chế độ giảm cân. Nghiên cứu của Đại học Pennsylvania State, Mỹ, cùng phân tích tổng hợp 129 nghiên cứu đăng trên Tạp chí nghiên cứu Phytotherapy cho thấy ăn bơ thường xuyên có thể hỗ trợ giảm mỡ máu và cholesterol xấu, song loại quả này giàu năng lượng nên ăn quá nhiều vẫn dễ tăng cân. Thay thịt, cá bằng bơ có nguy cơ làm khẩu phần thiếu protein, dẫn đến mệt mỏi, suy nhược, mất cơ, khô da và rụng tóc, đặc biệt trong giai đoạn giảm cân. Bơ chỉ nên là một phần của thực đơn cân bằng, với lượng không quá một quả mỗi ngày, thay vì trở thành nguồn dinh dưỡng chủ đạo. Người muốn giảm cân cần ưu tiên thực phẩm tự nhiên, rau xanh, trái cây, thịt, cá, trứng, sữa, đồng thời hạn chế đồ ngọt, dầu mỡ, món chiên rán và thực phẩm chế biến sẵn. Với chiều cao 1,70 m và cân nặng 80 kg, mục tiêu quan trọng là kiểm soát tổng lượng calo nạp vào, không nhịn ăn hoặc cắt giảm khẩu phần đột ngột vì có thể gây mất nước, suy nhược và ảnh hưởng chức năng cơ quan. Chế độ ăn hằng ngày vẫn cần đủ chất bột đường, chất xơ, chất đạm, chất béo và vitamin, có thể chia nhỏ bữa để kiểm soát lượng ăn. Song song đó, nên uống đủ nước, ngủ đủ giấc, hạn chế thức khuya, căng thẳng và dành tối thiểu 30 đến 45 phút mỗi ngày cho đi bộ, chạy bộ, bơi, đạp xe, tập gym hoặc các hình thức vận động phù hợp. Bụng bia thường phản ánh tình trạng tích tụ mỡ nội tạng, có thể thúc đẩy phản ứng viêm, tổn thương gan, tim, mạch máu, ảnh hưởng chuyển hóa insulin và làm tăng áp lực lên cột sống, khớp gối. Người thừa cân cũng có nguy cơ cao mắc tăng huyết áp, gan nhiễm mỡ, tiểu đường, nhồi máu cơ tim và dễ diễn tiến nặng khi mắc cúm, sốt xuất huyết, viêm phổi do phế cầu hoặc Covid-19. Vì vậy, ngoài điều chỉnh lối sống, nên khám sức khỏe để phát hiện sớm bệnh mạn tính và tham khảo bác sĩ về các vaccine phòng bệnh phù hợp.