Điều gì xảy ra với não khi bạn không ăn chất béo?

Não không chỉ cần năng lượng mà còn cần chất béo để duy trì cấu trúc tế bào, hỗ trợ truyền tín hiệu thần kinh và bảo đảm nhiều hoạt động nhận thức hằng ngày. Theo Eating Well, chất béo chiếm khoảng 60% thành phần của não, vì vậy việc loại bỏ hoàn toàn nhóm chất này khỏi bữa ăn có thể gây tác động đáng kể. Dù nhiều người cắt giảm chất béo vì lo béo phì hoặc muốn giảm cân, chế độ quá ít chất béo vẫn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe não bộ. Một trong những dấu hiệu dễ nhận thấy là khả năng tập trung suy giảm, khiến việc học tập, làm việc hoặc xử lý thông tin trở nên khó khăn hơn. Các axit béo hiện diện trong màng tế bào thần kinh, góp phần duy trì quá trình truyền tín hiệu giữa những tế bào chịu trách nhiệm tiếp nhận và xử lý thông tin. Khi khẩu phần thiếu chất béo trong thời gian dài, hoạt động truyền tín hiệu này có thể bị ảnh hưởng, kéo theo khả năng tập trung và ra quyết định giảm sút. Trí nhớ cũng có thể chịu tác động, đặc biệt là khả năng ghi nhớ những sự việc, hoạt động vừa diễn ra hoặc thông tin mới tiếp nhận. Chất béo tốt cung cấp các axit béo thiết yếu, vốn cần thiết cho hoạt động ổn định của não và các tế bào thần kinh. Theo Verywell Health, thiếu chất béo thiết yếu kéo dài có thể ảnh hưởng tế bào thần kinh tại vùng hồi hải mã, khu vực giữ vai trò quan trọng trong quá trình hình thành trí nhớ. Những thay đổi này không nhất thiết xuất hiện ngay sau vài bữa ăn ít chất béo, nhưng có thể đáng chú ý hơn nếu tình trạng thiếu hụt kéo dài. Hoạt động của hồi hải mã bị ảnh hưởng có khả năng tác động đến chức năng nhận thức theo thời gian, dù mức độ cụ thể còn phụ thuộc nhiều yếu tố sức khỏe và dinh dưỡng. Vì thế, cắt giảm chất béo hợp lý khác hoàn toàn với việc loại bỏ gần như toàn bộ chất béo khỏi thực đơn mỗi ngày. Tâm trạng cũng có thể thay đổi theo hướng tiêu cực khi cơ thể không nhận đủ chất béo cần thiết và khả năng hấp thu một số dưỡng chất bị suy giảm. Vitamin D là vitamin tan trong chất béo, nên chất béo trong bữa ăn giúp vitamin này hòa tan, đi qua niêm mạc ruột và được hấp thu vào máu. Chế độ quá ít chất béo có thể làm giảm quá trình hấp thu vitamin D, từ đó làm tăng nguy cơ thiếu hụt dưỡng chất này. Chất béo cùng các axit béo thiết yếu tham gia hỗ trợ hoạt động của não, trong khi vitamin D liên quan đến nhiều quá trình thần kinh khác nhau. Bổ sung đủ chất béo lành mạnh giúp cơ thể tiếp nhận những dưỡng chất cần thiết hơn, đồng thời góp phần bảo vệ sức khỏe tổng thể. Tuy nhiên, thông tin này không đồng nghĩa mọi loại chất béo đều có lợi hoặc ăn càng nhiều chất béo càng tốt. Chất béo có lợi, đặc biệt omega-3, góp phần giảm triglyceride và hỗ trợ sức khỏe tim mạch, yếu tố liên quan chặt chẽ đến hoạt động của não. Tim mạch và mạch máu khỏe mạnh có vai trò quan trọng trong việc duy trì chức năng não, đồng thời liên quan đến nguy cơ suy giảm nhận thức khi tuổi cao. Theo WebMD, cá hồi, cá mòi và cá thu là những lựa chọn giàu omega-3 EPA, DHA, hỗ trợ duy trì cấu trúc màng tế bào cùng hoạt động của não. Thực đơn cũng có thể bổ sung rong biển với omega-3 và iốt cần thiết cho chức năng tuyến giáp, dầu ô liu nguyên chất giàu chất béo không bão hòa đơn cùng hợp chất chống oxy hóa. Hạt óc chó cung cấp omega-3 ALA từ thực vật, trong khi chất béo chuyển hóa và chất béo bão hòa nên được hạn chế từ đồ chiên rán, mỡ động vật, bánh quy đóng gói và thịt chế biến sẵn. Nội dung do Anh Chi tổng hợp từ VnExpress, Eating Well, Verywell Health và WebMD, đồng thời không thay thế tư vấn trực tiếp từ bác sĩ khi xuất hiện vấn đề thần kinh hoặc nhận thức.