Hội chẩn đa chuyên khoa xử trí biến chứng hiếm ở người bệnh ung thư phổi

Liệu pháp miễn dịch: Đột phá trong điều trị ung thư nhưng cần cẩn trọng tác dụng phụ

Liệu pháp miễn dịch được xem là bước tiến quan trọng trong điều trị ung thư, đặc biệt ở người bệnh ung thư phổi giai đoạn tiến triển. Khác với hóa trị truyền thống, phương pháp này kích hoạt hệ miễn dịch của cơ thể để nhận diện và tiêu diệt tế bào ung thư.

Tùy từng trường hợp, liệu pháp miễn dịch có thể được sử dụng đơn độc hoặc phối hợp với hóa trị, xạ trị nhằm nâng cao hiệu quả kiểm soát bệnh và kéo dài thời gian sống cho người bệnh.

Bên cạnh hiệu quả điều trị, liệu pháp miễn dịch cũng có thể gây ra các tác dụng phụ khi hệ miễn dịch bị kích hoạt quá mức. Các phản ứng thường gặp như mệt mỏi, sốt, buồn nôn; hiếm gặp hơn nhưng nguy hiểm là các tổn thương tự miễn tại nhiều cơ quan, trong đó có giảm tiểu cầu miễn dịch (ir-TCP).

PGS.TS.BS Nguyễn Thị Minh Phương - Trưởng khoa Ung bướu BVĐK Hồng Ngọc Phúc Trường Minh cho biết: "Liệu pháp miễn dịch đã mở ra nhiều cơ hội trong điều trị ung thư, tuy nhiên các tác dụng phụ vẫn có thể xảy ra ở bất kỳ giai đoạn nào của quá trình điều trị. Vì vậy, đòi hỏi việc theo dõi sát sao để phát hiện sớm dấu hiệu bất thường và có biện pháp xử trí kịp thời đóng vai trò quan trọng trong đảm bảo an toàn, duy trì hiệu quả điều trị cho người bệnh”.

Điển hình là trường hợp người bệnh nam, 59 tuổi, được chẩn đoán ung thư phổi giai đoạn IV mang đột biến gen hiếm KRAS Q61H, kèm hội chứng tăng bạch cầu ái toan cận ung thư - tình trạng bạch cầu tăng cao bất thường do phản ứng với khối u ác tính.

Chỉ 12 giờ sau truyền thuốc miễn dịch, người bệnh bất ngờ xuất hiện ho ra máu tươi kèm xuất huyết nhiều vị trí trên cơ thể. Kết quả xét nghiệm cho thấy số lượng tiểu cầu giảm xuống chỉ còn 1,17G/L, thấp hơn hàng trăm lần so với ngưỡng bình thường. Người bệnh đứng trước nguy cơ xuất huyết nội tạng nghiêm trọng, đe dọa tính mạng.

Bên cạnh đó, sự tăng cường quá mức của hệ miễn dịch còn dẫn đến tình trạng viêm tuyến giáp tự miễn trong khi tình trạng giảm tiểu cầu của người bệnh không đáp ứng với các phác đồ điều trị tiêu chuẩn làm quá trình điều trị trở nên phức tạp hơn.

Ngay lập tức, người bệnh được thực hiện khẩn cấp các xét nghiệm chuyên sâu và hội chẩn đa chuyên khoa với sự tham gia của các chuyên gia ung bướu, huyết học và hồi sức.

Ê-kíp bác sĩ nhận định đây nhiều khả năng là tình trạng hạ tiểu cầu do tác dụng phụ không mong muốn của liệu pháp miễn dịch và lập tức triển khai phác đồ xử trí. Theo các bác sĩ, đây là một biến chứng rất hiếm gặp nhưng có thể đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện và can thiệp sớm.

Cá thể hóa điều trị - Hướng đi quan trọng trong các ca ung thư biến chứng phức tạp

Trước diễn biến bất thường của hệ miễn dịch, các bác sĩ đánh giá người bệnh không còn phù hợp với liệu pháp miễn dịch và cần chuyển sang hướng điều trị khác an toàn hơn.

Trước tình huống phức tạp này, PGS.TS.BS Nguyễn Thị Minh Phương đã nhanh chóng đánh giá lại toàn bộ phác đồ và linh hoạt chuyển sang hướng điều trị chuyên sâu bằng sự kết hợp giữa Eltrombopag và Rituximab - hai loại thuốc khó sử dụng, đòi hỏi kết hợp nhuần nhuyễn và theo dõi chặt chẽ về liều lượng, đáp ứng điều trị cũng như nguy cơ biến chứng trong quá trình dùng thuốc.

Bài toán đặt ra không chỉ là kiểm soát biến chứng, mà còn phải đảm bảo phác đồ mới phù hợp với thể trạng người bệnh, đồng thời tuân thủ và cập nhật các khuyến cáo điều trị từ những tổ chức ung thư uy tín hàng đầu thế giới như NCCN (Mạng lưới Ung thư Toàn diện Quốc gia) và ASCO (Hiệp hội Ung thư Lâm sàng Hoa Kỳ).

Để củng cố đánh giá chuyên môn cho ca bệnh hiếm gặp này, ê-kíp bác sĩ đã tiến hành hội chẩn cùng Bệnh viện Đa khoa Cựu chiến binh Đài Bắc (Đài Loan - Trung Quốc). Phương án điều trị mới được các chuyên gia đánh giá cao về tính chuyên sâu, khả năng kiểm soát biến chứng và mức độ phù hợp với thể trạng người bệnh.

Sau 6 ngày điều trị với phác đồ mới, số lượng tiểu cầu tăng lên 97,4G/L và đạt 235G/L sau 13 ngày, trở về giới hạn bình thường. Các biểu hiện xuất huyết được kiểm soát, chức năng tuyến giáp ổn định và người bệnh đủ điều kiện xuất viện.

Tại BVĐK Hồng Ngọc, người bệnh được tiếp cận mô hình điều trị ung thư đa chuyên khoa, kết hợp giữa điều trị đặc hiệu, kiểm soát biến chứng và chăm sóc hỗ trợ. Bệnh viện hiện đạt Chứng chỉ Tiêu chuẩn Chăm sóc sức khỏe quốc tế ACHSI (Úc) và Chứng chỉ toàn cầu của Hiệp hội Phẫu thuật Hoàng gia Anh (RCS), góp phần chuẩn hóa quy trình chăm sóc và an toàn người bệnh theo các tiêu chuẩn quốc tế.