Chị Lan, 42 tuổi, ngụ phường Bình Hưng Hòa, đang làm nghề giúp việc nhà tại phường Hòa Hưng - cách nơi chị ở khoảng 10 km. Nhiều tháng nay, địa phương liên tục thông báo toàn bộ người dân đến y tế phường khám sức khỏe miễn phí đồng thời lập dữ liệu đưa vào Hồ sơ sức khỏe điện tử công dân. Tuy nhiên ngày nào cũng phải đi làm, chị Lan không thể đến y tế cơ sở để khám.
Theo chương trình khám sức khỏe miễn phí toàn dân TP HCM, người dân các phường được khám sức khỏe miễn phí tại trạm y tế cơ sở hoặc bệnh viện trên địa bàn mình trú. Tuy vậy, rất nhiều người giống như chị Lan, hàng ngày bận đi làm không thể trở về nơi cư trú để khám. Nhiều địa phương vì vậy có tỷ lệ khám toàn dân rất thấp dù hơn nửa năm triển khai. Mới đây, Sở Y tế cho phép người dân có thể khám sức khỏe ở bất cứ đâu tại thành phố miễn là thuận tiện cho công việc và di chuyển của mình - gọi là khám sức khỏe miễn phí "phi địa giới", tức không phụ thuộc nơi cư trú.
"Mấy lần phường nơi tôi tạm trú thông báo khám lưu động ở phường nhưng tôi kẹt lịch làm việc không thể nào đi được, khám tại bệnh viện thế này đỡ quá", chị Lan chia sẻ.
Bệnh viện Nhân dân 115 gần nơi chị Lan giúp việc nhà, là bệnh viện tham gia chương trình khám sức khỏe miễn phí toàn dân. Nơi đây đã thiết lập một khu vực riêng dành cho người khám sức khỏe miễn phí. Thông tin của chị Lan trước đó đã được xác thực trên VNeID, khi đến bệnh viện 115, chị được nhân viên tra cứu và hướng dẫn vào khu khám riêng.
Chị Lan là một trong những người được hưởng lợi từ cách làm "phi địa giới" mà TP HCM đang mở rộng. Từ tháng 7, hầu hết bệnh viện và Trung tâm Y tế khu vực trực thuộc Sở Y tế đã tổ chức khám sức khỏe cho người dân theo hình thức này để tăng điểm tiếp cận và đẩy nhanh tiến độ bao phủ toàn dân.
Không chỉ những người chủ động đăng ký khám sức khỏe, mà người dân đến bệnh viện khám bệnh hoặc nhận thuốc bảo hiểm y tế (BHYT) cũng được rà soát tình trạng khám sức khỏe toàn dân. Ông Hùng, 58 tuổi, ngụ phường Hòa Hưng, đến Bệnh viện Nhân dân 115 lấy thuốc tim mạch và được nhân viên phát hiện chưa hoàn thành chương trình. Ông được hướng dẫn sang khu khám miễn phí để thực hiện các nội dung còn thiếu.
"Tôi thường đi viện định kỳ hàng tháng khám BHYT nên nghĩ là không cần khám sức khỏe toàn dân nữa, nay được giải thích mới hiểu là còn thiếu nhiều nội dung tầm soát và cần phải lập hồ sơ sức khỏe điện tử tiện quản lý về sau", ông Hùng giải thích.
Bệnh viện Nhân dân 115 bố trí riêng lầu 4 Khoa Khám bệnh cho chương trình khám sức khỏe toàn dân. Ảnh: Tuấn Lê
BS.CK2 Lê Anh Tuấn, Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp Bệnh viện Nhân dân 115, cho biết bệnh viện bố trí riêng lầu 4 Khoa Khám bệnh cho chương trình, có phòng xét nghiệm phục vụ khám sức khỏe toàn dân, đồng thời huy động nhân sự luân phiên từ các khoa để tổ chức khám với số lượng lớn. Nơi này còn hỗ trợ y bác sĩ cho các điểm khám cố định của phường Diên Hồng và Hòa Hưng.
Ngoài ra, bệnh viện lập 9 đội khám lưu động, mỗi đội khoảng 10 người gồm bác sĩ, điều dưỡng, kỹ thuật viên xét nghiệm và nhân viên chăm sóc khách hàng. Tổng cộng gần 100 nhân sự được luân phiên đưa về các phường, xã từ thứ hai đến thứ bảy, bao gồm cả địa bàn Bình Dương, Bà Rịa Vũng Tàu cũ.
Tính đến ngày 18/8, bệnh viện đã thực hiện 2.748 lượt khám sức khỏe toàn dân tại 8 phường, xã, trong đó 1.369 lượt tại bệnh viện và 1.379 lượt lưu động. Những trường hợp phát hiện bất thường được tư vấn chuyển sang khám chuyên sâu và điều trị bằng bảo hiểm y tế.
Tương tự, Bệnh viện Nhân dân Gia Định lập riêng hai khu khám cố định tại hai cơ sở, tiếp nhận trung bình 100-150 người mỗi ngày, đồng thời cử êkíp hỗ trợ nhiều phường thuộc khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu cũ và tổ chức các điểm khám lưu động quanh bệnh viện. Đến nay, bệnh viện đã thực hiện hàng nghìn lượt khám, gồm cả cố định và lưu động.
Kết quả khám được cập nhật lên Nền tảng Quản lý sức khỏe cộng đồng để phục vụ theo dõi lâu dài, thay vì chỉ dừng ở một lần kiểm tra. Các bệnh viện bố trí nhân sự nhập liệu song song với quá trình khám, giúp cập nhật kết quả nhanh chóng. Bệnh viện Nhân dân 115 huy động 10 nhân sự thuộc Đoàn Thanh niên chuyên nhập dữ liệu, bảo đảm 100% trường hợp được cập nhật trong vòng 24 giờ.
Còn Bệnh viện Nhân dân Gia Định huy động nhân sự kể cả ngoài giờ hành chính cho công việc nhập liệu, tránh để tồn đọng. Có những chủ nhật, khoảng 20 nhân sự làm liên tục, xử lý hàng trăm hồ sơ.
Bệnh viện Nhân dân 115 huy động 10 nhân sự thuộc Đoàn Thanh niên chuyên nhập dữ liệu. Ảnh: Tuấn Lê
TP HCM đang bước vào cao điểm của chương trình khám sức khỏe toàn dân, đặt mục tiêu 100% người dân được khám và cập nhật hồ sơ sức khỏe điện tử trong năm 2026. Các địa phương còn triển khai khám sức khỏe tại nhà cho người cao tuổi, người khuyết tật và người mắc bệnh mạn tính không có khả năng đi lại. Đến nay, khoảng 2,6 triệu người, tương đương gần 20% dân số thành phố, đã được khám và lập hồ sơ.
Theo Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng, việc cho phép người dân khám "phi địa giới" giúp mở rộng mạng lưới tiếp cận, nhất là với những người khó sắp xếp thời gian đến điểm khám tại nơi cư trú. Từ một lần khám, người dân không chỉ biết tình trạng sức khỏe hiện tại mà còn có dữ liệu để tiếp tục theo dõi. Các bệnh viện, kể cả tuyến cuối, vì vậy đang tham gia sâu hơn vào chăm sóc sức khỏe chủ động, cùng y tế cơ sở đưa hoạt động phát hiện sớm và phòng bệnh đến gần người dân.
Lê Phương