Không tương thích người hiến - người nhận: Đề xuất ghép tạng đổi chéo

Dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi) đang được đưa ra lấy ý kiến.

Dự thảo lần đầu đề xuất việc ghép mô, bộ phận cơ thể người đổi chéo. Theo đó, đây là hoạt động lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người được thực hiện ở các cặp người hiến và người được ghép là thành viên gia đình nhưng không tương thích nhau, phải tìm người hiến, người được ghép tương thích ở các cặp khác.

Đề xuất này xuất phát từ thực tế có nhiều cặp người hiến - người được ghép trong cùng gia đình không tương thích (về nhóm máu, kháng nguyên...). Như vậy, không thể thực hiện ca ghép.

Theo dự thảo, Trung tâm Điều phối Quốc gia được nâng cấp thành đầu mối quốc gia, có các đơn vị điều phối vùng tại miền Bắc, miền Trung và miền Nam. Một trong những nhiệm vụ mới được bổ sung là điều phối ghép đổi chéo.

Theo đó, việc điều phối được thực hiện trên phạm vi toàn quốc thông qua Hệ thống thông tin về quản lý mô, bộ phận cơ thể người. Các trường hợp đã hiến mô, bộ phận cơ thể từ người chết não, chết tuần hoàn phải được cập nhật đầy đủ, kịp thời lên hệ thống này.

Hệ thống thông tin về quản lý mô, bộ phận cơ thể người thuộc Cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế bao gồm danh sách đăng ký hiến, danh sách người hiến và người chờ ghép, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đủ điều kiện lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người, quản lý hoạt động hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người.

Đối với hoạt động ghép, dự thảo đề ra yêu cầu việc điều phối mô, bộ phận cơ thể người phải bảo đảm nguyên tắc hòa hợp giữa người hiến và người bệnh chờ ghép, công bằng giữa những người bệnh chờ ghép, đồng thời bảo đảm tính minh bạch, khách quan, tuân thủ danh sách chờ ghép quốc gia và điều phối quốc gia.

Thứ tự ưu tiên ghép bộ phận cơ thể người

Dự thảo đề xuất việc xác định thứ tự ưu tiên ghép bộ phận cơ thể người căn cứ vào các tiêu chí như: Tình trạng ghép khẩn cấp; mức độ hòa hợp, mức độ nặng và hiệu quả dự kiến sau ghép; thời gian chờ ghép; các tiêu chí khác phù hợp với từng loại bộ phận cơ thể người.

Trường hợp người bệnh có mức độ ưu tiên tương đương, được xem xét thêm các tiêu chí ưu tiên bổ sung theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế.

Đối tượng ưu tiên theo dự thảo gồm:

- Trẻ em.

- Người đã hiến mô, bộ phận cơ thể người khi có chỉ định ghép.

- Người là thành viên gia đình của người đã hiến mô, bộ phận cơ thể người.

- Người có thời gian chờ ghép lâu nhất trong danh sách chờ ghép.

Ngoài ra, theo dự thảo, việc ghép bộ phận cơ thể người chỉ được thực hiện sau khi có xác nhận điều phối hoặc mã điều phối quốc gia do Trung tâm Điều phối Quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người cấp theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế.